Khi AI trở thành độc giả: Báo chí phải tìm cách kiếm tiền từ máy móc

Đó là nhận định của Greg Piechota tại Hội nghị Thượng đỉnh Đăng ký Truyền thông do International News Media Association tổ chức ở Toronto (Canada) trong tuần vừa rồi.

Theo ông Piechota, giai đoạn tiếp theo của chuyển đổi số trong báo chí sẽ buộc các nhà xuất bản phải nhìn nhận máy móc như một loại độc giả và khách hàng, chứ không chỉ là công cụ phục vụ con người.

Ông cho biết trong năm qua, lần đầu tiên trong lịch sử internet, phần lớn lượt truy cập trực tuyến vào các trang tin đến từ máy móc, bao gồm bot, hệ thống thu thập dữ liệu và các nền tảng AI.

Điều đó có nghĩa là báo chí không chỉ đang được con người đọc mà còn được máy móc thu thập, phân tích và tổng hợp để tạo ra các câu trả lời cho người dùng.

Theo Piechota, việc phục vụ máy móc không phải là điều hoàn toàn mới với báo chí. Các công cụ tìm kiếm từ lâu đã đánh giá nội dung báo chí dựa trên nhiều yếu tố như tín hiệu kỹ thuật, độ tin cậy và hành vi người dùng.

Các hệ thống AI hiện nay đang mở rộng quá trình đó bằng cách tìm kiếm thông tin từ nhiều nguồn, tổng hợp dữ liệu và tạo ra câu trả lời hoàn chỉnh.

Theo Piechota, những hệ thống này thường tìm kiếm các tín hiệu về uy tín và độ tin cậy khi lựa chọn nguồn thông tin, trong đó báo chí chuyên nghiệp đóng vai trò quan trọng.

Khi các công ty AI ngày càng sử dụng nội dung báo chí để tạo phản hồi cho người dùng, các tổ chức tin tức cần tìm cách thu giá trị từ lượng “khán giả máy móc” này.

Một số phương án được đề xuất gồm thu một khoản phí nhỏ mỗi lần hệ thống AI thu thập hoặc sử dụng nội dung báo chí; mở rộng mô hình đăng ký để các nền tảng AI cũng phải trả phí truy cập; cấp phép sử dụng nội dung cho các nền tảng doanh nghiệp; hoặc bán quyền truy cập vào toàn bộ kho lưu trữ dữ liệu và nguồn cấp tin của tòa soạn.

Ông cho rằng việc bán quyền truy cập liên tục vào toàn bộ kho dữ liệu báo chí có thể mang lại giá trị cao hơn so với bán từng bài viết riêng lẻ. Ngược lại, việc bán các mẩu thông tin rời rạc có thể làm suy yếu giá trị của báo chí.

Theo Piechota, điều quan trọng đối với các nhà xuất bản tin tức không phải là chỉ xây dựng chiến lược AI, mà là xây dựng chiến lược kinh doanh cho một thế giới đã thay đổi bởi AI.

Trong bối cảnh AI có thể sản xuất lượng nội dung khổng lồ với tốc độ nhanh, những giá trị cốt lõi của báo chí lại trở nên quan trọng hơn. Ông cho rằng trong môi trường thông tin hiện nay, ba thứ ngày càng hiếm là sự chú ý của công chúng, khả năng đánh giá và đưa ra nhận định của con người, cùng với trách nhiệm đối với những thông tin được công bố.

Chính trách nhiệm đó - cùng với niềm tin mà nó tạo ra - có thể trở thành một trong những tài sản quan trọng nhất của các tổ chức tin tức trong kỷ nguyên AI.

Cuối cùng, Piechota đưa ra một thông điệp thẳng thắn dành cho các nhà xuất bản, đó là hãy coi máy móc như khách hàng, và tìm cách khiến chúng phải trả tiền cho báo chí.