Từ "cung cấp thông tin" sang "cung cấp trải nghiệm"
Sự xuất hiện của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, đã mở ra những chân trời mới cho báo chí. AI không chỉ giúp tự động hóa một số công việc như thu thập dữ liệu, phân tích tin tức, mà còn có thể hỗ trợ viết bài, tóm tắt nội dung, hoặc tạo ra các bản tin video tự động.
Tuy nhiên, vai trò của AI không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ. thực tế ảo (VR) và thực tế tăng cường (AR) mở ra một chân trời mới cho trải nghiệm báo chí. Độc giả không còn chỉ là người quan sát, mà trở thành một phần của câu chuyện.
Gian trưng bày của Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) tại Triển lãm thành tựu Đất nước là một ví dụ điển hình cho sự chuyển mình của báo chí trong kỷ nguyên số.
Thay vì chỉ đơn thuần là trưng bày những thước phim tư liệu quý giá, VTV đã biến không gian thành một sân chơi tương tác, nơi công nghệ trở thành cầu nối giữa quá khứ và hiện tại. Sự kết hợp giữa vốn tư liệu truyền hình phong phú và công nghệ hiện đại như VR đã tạo ra một trải nghiệm chưa từng có.
Điểm nhấn là ở trải nghiệm "nhập vai chiến sĩ A80". Hoạt động này cho phép người tham gia trở thành một phần của kịch bản lịch sử, khám phá và tương tác trực tiếp với không gian ảo, cảm nhận từng bước chân, từng nhịp trống, và sự trang nghiêm của sự kiện trọng đại một cách trực quan, đầy xúc cảm.
Bên cạnh đó, gian trưng bày còn có những hoạt động tương tác mạnh mẽ khác, thu hút đông đảo công chúng, đặc biệt là giới trẻ. Hoạt động "Thử làm MC" không chỉ đơn thuần là đứng trước camera và đọc kịch bản. VTV đã thiết kế một phim trường thu nhỏ, với bối cảnh ảo được dựng sẵn. Người tham gia có thể chọn một chủ đề yêu thích, từ bản tin thời sự, dự báo thời tiết cho đến chương trình thể thao, và ngay lập tức được trải nghiệm cảm giác của một MC chuyên nghiệp.
Theo thống kê, những hoạt động mang tính tương tác này chiếm tới 60% lượt khách tham quan, cho thấy một sự thay đổi lớn trong cách công chúng tiếp nhận thông tin.
Họ không muốn chỉ là người xem thụ động mà khao khát được tham gia, được khám phá và trở thành một phần của câu chuyện. Điều này chứng tỏ, các cơ quan báo chí cần phải chuyển đổi từ vai trò "cung cấp thông tin" sang "cung cấp trải nghiệm".
Sử dụng công nghệ để kể những câu chuyện có ý nghĩa
Gian triển lãm của VTV được thiết kế mở, với sắc màu đặc trưng của thương hiệu truyền hình Quốc gia, tạo cảm giác vừa trang trọng, vừa gần gũi. Những màn hình LED khổ lớn liên tục phát sóng các thước phim tư liệu quý giá về 80 năm lịch sử đất nước, song song với các chương trình giải trí, tin tức, thể thao quen thuộc, tạo nên một bức tranh tổng thể đa dạng và sinh động.
Điều này không chỉ là sự phô diễn công nghệ hay tư liệu, mà là một cách thức để kết nối cảm xúc giữa các thế hệ. Thế hệ lớn tuổi tìm thấy ký ức trong những thước phim tư liệu quý giá, trong khi giới trẻ lại khám phá những giá trị lịch sử qua những công nghệ hiện đại mà họ yêu thích.
Đây là cách mà báo chí chính thống khẳng định vai trò của mình: không chỉ là kênh thông tin mà còn là cầu nối văn hóa, lịch sử và tinh thần dân tộc.
Những gì VTV và các cơ quan báo chí khác như TTXVN, Báo Nhân Dân, Đài Tiếng nói Việt Nam đã làm tại Triển lãm cho thấy một xu hướng rõ ràng: báo chí đang vượt qua những giới hạn vật lý của mặt báo, màn hình truyền hình để tìm đến những phương thức truyền tải nội dung mới mẻ hơn. Tuy nhiên, một câu hỏi lớn đặt ra là: Liệu những mô hình thành công này có được nhân rộng và duy trì một cách bền vững trong tương lai?
Thực tế, không phải cơ quan báo chí nào cũng có đủ nguồn lực để đầu tư vào những công nghệ đắt đỏ như VR hay AR. Bài toán về kinh tế và con người vẫn là một thách thức lớn. Các cơ quan báo chí khác có thể học hỏi và phát triển những công nghệ như vậy, nhưng họ cần một chiến lược cụ thể để biến những trải nghiệm tương tác này thành một phần của mô hình kinh doanh.
Điều quan trọng không phải là có công nghệ gì, mà là làm thế nào để sử dụng công nghệ đó để kể những câu chuyện có ý nghĩa, mang lại giá trị thực sự cho độc giả.
