Củng cố nền tảng tin cậy và thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa hai cơ quan kiểm toán
Ngày 20/8, tại trụ sở Cơ quan Kiểm toán tối cao Cộng hòa (CH) Séc (Thủ đô Praha, CH Séc), Đoàn đại biểu cấp cao Kiểm toán nhà nước (KTNN) Việt Nam do Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Bùi Quốc Dũng dẫn đầu đã có buổi làm việc và trao đổi chuyên môn với Cơ quan Kiểm toán tối cao CH Séc.
Tại buổi buổi làm việc, Chủ tịch Cơ quan Kiểm toán tối cao CH Séc Miloslav Kala nhiệt liệt chào mừng Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Bùi Quốc Dũng và Đoàn đại biểu của KTNN Việt Nam sang thăm, làm việc tại CH Séc, đồng thời nhấn mạnh ý nghĩa của chuyến thăm trong việc củng cố nền tảng tin cậy và thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa hai cơ quan. Ông Miloslav Kala đánh giá cao những kết quả hợp tác đã được hai bên vun đắp trong thời gian qua, khẳng định sẵn sàng tăng cường chia sẻ kinh nghiệm, tri thức và thực tiễn kiểm toán, qua đó mở rộng các lĩnh vực hợp tác thiết thực, làm sâu sắc hơn quan hệ giữa hai cơ quan và đóng góp vào sự phát triển chung của cộng đồng các Cơ quan kiểm toán tối cao.
Trân trọng cảm ơn sự đón tiếp trọng thị, nồng hậu của phía bạn, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Bùi Quốc Dũng nhấn mạnh chuyến thăm là cơ hội quý báu để hai cơ quan đưa hợp tác đi vào chiều sâu, thiết thực và hiệu quả hơn. Dù có khoảng cách về địa lý, hai cơ quan kiểm toán vẫn phối hợp chặt chẽ trong khuôn khổ INTOSAI, EUROSAI và ASOSAI; KTNN Việt Nam ghi nhớ những chuyến thăm song phương và làm việc tại Cơ quan Kiểm toán tối cao CH Séc vào năm 2009 và năm 2019.
Phó Tổng Kiểm toán nhà nước cho biết, KTNN Việt Nam đang xây dựng Chiến lược phát triển đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045; đồng thời đang nghiên cứu, rà soát sửa đổi, bổ sung Luật KTNN nhằm tiếp cận các chuẩn mực, thông lệ quốc tế.
Đánh giá cao truyền thống lâu đời, địa vị pháp lý vững chắc theo Hiến pháp và vai trò Chủ tịch EUROSAI nhiệm kỳ 2021-2024 của Cơ quan Kiểm toán tối cao CH Séc, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước khẳng định: “Chúng tôi lựa chọn CH Séc là một trong những đối tác quan trọng để nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm trong quá trình đổi mới tổ chức và hoạt động của KTNN Việt Nam” với mong muốn tìm hiểu kinh nghiệm của Cơ quan Kiểm toán tối cao CH Séc trong xây dựng chiến lược phát triển; nâng cao hiệu lực kiểm toán trên môi trường số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn; đặc biệt là kiểm toán các dự án đường sắt và đánh giá hiệu quả đầu tư công. Ở chiều ngược lại, KTNN Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm hoàn thiện hệ thống chuẩn mực kiểm toán, tăng cường kiểm toán hoạt động và thúc đẩy chuyển đổi số.
Nhiều bài học cho Việt Nam về đổi mới hoạt động kiểm toán
Tại cuộc trao đổi chuyên môn, hai bên đã thảo luận về kế hoạch chiến lược phát triển và khuôn khổ pháp lý của cơ quan kiểm toán tối cao. Cơ quan Kiểm toán tối cao CH Séc đã trình bày giới thiệu về Dự án trao đổi dữ liệu kiểm toán (BIEP); kinh nghiệm kiểm toán công nghệ thông tin, kiểm toán các dự án đường sắt tốc độ cao.
Về khuôn khổ pháp lý, Chủ tịch Miloslav Kala cho biết Cơ quan Kiểm toán tối cao CH Séc được dành riêng một chương trong Hiến pháp năm 1993, hoạt động theo Luật số 166/1993, không thuộc Chính phủ hay Bộ, ngành nào và tự quyết định kế hoạch kiểm toán. Kết quả kiểm toán được công bố hằng tuần, gửi Hạ viện, Thượng viện và Chính phủ.
Về Dự án trao đổi dữ liệu kiểm toán (BIEP) do Cơ quan Kiểm toán tối cao CH Séc khởi xướng, đây là nền tảng trực tuyến mở cho mọi cơ quan kiểm toán tối cao, hiện có 707 người dùng từ 50 quốc gia với 119 chủ đề. BIEP cho phép kiểm toán viên trực tiếp chia sẻ dữ liệu, kết quả kiểm toán và phương pháp luận, qua đó hỗ trợ so sánh quốc tế, nhận diện thông lệ tốt và xây dựng tiêu chí kiểm toán.
Về AI, Cơ quan Kiểm toán tối cao CH Séc đang phát triển các công cụ AI nội bộ cho kiểm toán viên, tiêu biểu là trợ lý kiểm toán viên giúp phân loại tài liệu, trích xuất dữ liệu và lập bản tóm tắt. Cơ quan cũng khai thác dữ liệu bản đồ và ảnh vệ tinh để kiểm chứng độc lập hiện trạng thực tế của dự án so với hồ sơ - phương pháp áp dụng trong cuộc kiểm toán kinh phí cải thiện chất lượng không khí, đoạt Giải thưởng EUROSAI về đổi mới trong hoạt động kiểm toán năm 2026.
Về kiểm toán hạ tầng giao thông - nội dung KTNN Việt Nam đặc biệt quan tâm khi đang triển khai nhiều dự án đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao, phía Cơ quan Kiểm toán tối cao CH Séc đã trình bày giới thiệu cuộc kiểm toán về công tác chuẩn bị các tuyến đường sắt tốc độ cao giai đoạn 2020 - tháng 10/2025, cũng như những kết quả kiểm toán trong việc thẩm định và phản biện chính sách đối với dự án này.
Phát biểu kết luận buổi làm việc, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước trân trọng cảm ơn sự tiếp đón trọng thị, cởi mở của cơ quan bạn và nhấn mạnh những bài học kinh nghiệm sâu sắc về đổi mới hoạt động kiểm toán: chuyển mạnh từ phát hiện sai phạm đơn lẻ sang đánh giá các vấn đề mang tính hệ thống, từ kiểm toán tuân thủ sang kiểm toán hiệu quả đầu ra dựa trên lợi ích thực chất cho người dân, chú trọng tính phản biện chính sách và số hóa gắn liền với cải tiến quy trình.
Chia sẻ thực tiễn từ KTNN Việt Nam, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước cho biết Ngành đã chủ động triển khai thử nghiệm tấn công, đánh giá an toàn thông tin thường niên từ năm 2025, xây dựng kho dữ liệu báo cáo kiểm toán tập trung làm cơ sở tham chiếu và đối chiếu nghiệp vụ cho kiểm toán viên, đồng thời đánh giá cao các nền tảng chia sẻ tri thức kiểm toán quốc tế.
Chuyến công tác của Đoàn đại biểu cấp cao Kiểm toán nhà nước (KTNN) Việt Nam tới Cơ quan Kiểm toán tối cao Cộng hòa Séc cũng như những chuyến thăm làm việc quốc tế gần đây của KTNN không chỉ mở rộng không gian hợp tác đối ngoại mà còn mang đến những kinh nghiệm thiết thực cho quá trình đổi mới hoạt động kiểm toán. Từ hoàn thiện thể chế, xây dựng chiến lược đến chuyển đổi số, phân tích dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), những kinh nghiệm quốc tế đang được nhìn nhận như những gợi mở quan trọng để nâng cao chất lượng, giá trị và tác động của kiểm toán đối với quản trị quốc gia.
Yêu cầu quản trị quốc gia trong bối cảnh mới đang đặt ra những đòi hỏi ngày càng cao đối với hoạt động kiểm toán: Chủ động hơn trong nhận diện và cảnh báo rủi ro; sâu hơn trong đánh giá chính sách và hiệu quả sử dụng nguồn lực; mạnh mẽ hơn trong ứng dụng công nghệ, dữ liệu và AI; đồng thời thiết thực hơn trong tạo ra những tác động tích cực đối với quản lý nhà nước và sử dụng nguồn lực công.
Bởi vậy, giá trị của chuyến công tác không chỉ nằm ở việc tiếp nhận thêm những kinh nghiệm cụ thể trong từng lĩnh vực mà sâu xa hơn là mở rộng góc nhìn về cách thức một cơ quan kiểm toán tối cao có thể thích ứng với những thay đổi của môi trường quản trị và yêu cầu phát triển.
