Phát biểu khai mạc tọa đàm, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Lê Hải Hòa nhấn mạnh: Trong dòng chảy hơn một thế kỷ của báo chí cách mạng Việt Nam, Báo Việt Nam Độc lập có vị trí, vai trò đặc biệt. Cách đây 85 năm, sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước trở về Tổ quốc, tại Pác Bó (Cao Bằng), lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã trực tiếp sáng lập và chỉ đạo xuất bản Báo Việt Nam Độc lập ngày 1/8/1941.
Tờ báo in ấn giản dị, bí mật trong điều kiện vô cùng gian khó giữa núi rừng Cao Bằng nhưng đã thực hiện nhiệm vụ chính trị lớn lao truyền bá đường lối của Đảng, chủ trương của Mặt trận Việt Minh, giác ngộ cách mạng và khơi dậy tinh thần yêu nước, cổ vũ, tập hợp đoàn kết các tầng lớp nhân dân theo cách mạng đứng lên đấu tranh giải phóng dân tộc đã góp phần quan trọng làm lên thắng lợi vĩ đại Cách mạng tháng Tám năm 1945, khai sinh ra Nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa.
Lịch sử của Báo Việt Nam Độc lập (1941 - 1976) không chỉ là lịch sử của một tờ báo mà còn là minh chứng sinh động cho vai trò của báo chí trong việc kết nối ý Đảng với lòng dân, chuyển hóa khát vọng độc lập dân tộc thành hành động cách mạng của hàng triệu người dân. Từ Báo Thanh Niên năm 1925 đến Báo Việt Nam Độc lập năm 1941 và các thế hệ báo chí cách mạng sau này là một dòng chảy liên tục của tinh thần phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân và trách nhiệm xã hội của người làm báo.
Phát biểu đề dẫn tọa đàm, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh nhấn mạnh: Sự ra đời của Báo Việt Nam Độc lập là một dấu mốc đặc biệt trong lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam.
Ngày 1/8/1941, tại Cao Bằng, trong hoàn cảnh đất nước còn dưới ách thống trị của thực dân Pháp và phát xít Nhật, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sáng lập tờ Báo Việt Nam Độc lập, trực tiếp viết bài, biên tập, minh họa, tham gia in ấn và phát hành để tuyên truyền cách mạng, vận động quần chúng đứng lên đấu tranh giành độc lập dân tộc.
Nhìn từ hành trình của Báo Việt Nam Độc lập có thể rút ra nhiều bài học còn nguyên giá trị đối với báo chí hiện đại trong kỷ nguyên số. Đó là sự kiên định tôn chỉ, mục đích; trách nhiệm định hướng dư luận; khả năng tạo ra những sản phẩm báo chí gần gũi, dễ tiếp nhận; tinh thần sáng tạo, linh hoạt trong làm báo và khát vọng phụng sự đất nước, nhân dân. Đây cũng là những yêu cầu cấp thiết đối với báo chí trong bối cảnh chuyển đổi số và cạnh tranh thông tin ngày càng gay gắt hiện nay.
Tại buổi tọa đàm, các đại biểu tập trung thảo luận 5 nội dung trọng tâm gồm: Bối cảnh ra đời, vai trò và đóng góp lịch sử của Báo Việt Nam Độc lập; bảo tồn và phát huy giá trị tờ báo gắn với địa chỉ đỏ Cao Bằng; báo chí đồng hành cùng phát triển địa phương và truyền thông chính sách; báo chí địa phương trong giai đoạn chuyển đổi số và sắp xếp tổ chức bộ máy; những ký ức, trải nghiệm của các thế hệ người làm báo từng gắn bó với Báo Việt Nam Độc lập.
Phát biểu bế mạc tọa đàm, Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng Phan Thăng An khẳng định: Báo Việt Nam Độc lập là di sản quý báu của báo chí cách mạng Việt Nam và là niềm tự hào của quê hương cội nguồn cách mạng Cao Bằng. Những giá trị lịch sử, tư tưởng và nghề nghiệp báo chí cách mạng mà tờ báo để lại cần tiếp tục được bảo tồn, nghiên cứu và phát huy trong thời đại mới.
Đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của truyền thông đa nền tảng, báo chí càng phải giữ vững bản lĩnh chính trị, thực hiện tốt vai trò định hướng dư luận, lan tỏa khát vọng phát triển đất nước, góp phần củng cố niềm tin xã hội và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Tỉnh Cao Bằng sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan báo chí, các nhà khoa học và các tổ chức chuyên môn để phát huy giá trị của Báo Việt Nam Độc lập, biến di sản báo chí cách mạng thành nguồn lực phục vụ giáo dục truyền thống, phát triển văn hóa, du lịch và khơi dậy khát vọng phát triển quê hương, đất nước.
Hơn 100 năm qua, giá trị mà Báo Việt Nam Độc lập để lại vẫn tiếp tục lan tỏa trong đời sống báo chí hôm nay tinh thần phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân và khát vọng độc lập, là sợi chỉ đỏ xuyên suốt của nền báo chí cách mạng Việt Nam hiện đại trong kỷ nguyên số hôm nay.
