Phát biểu tại tọa đàm, TS. Nguyễn Đức Kiên, nguyên Tổ trưởng Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ đã đưa ra những phân tích về bối cảnh kinh tế toàn cầu đang chuyển dịch sâu sắc.
Ông cho biết, việc Mỹ tăng thuế quan gần đây, dù bất ngờ về mức độ cao, nhưng lại nằm trong dự liệu của giới tư vấn chính sách, phản ánh chính sách nhất quán của Hoa Kỳ. Theo ông, từ năm 2025, nền kinh tế thế giới sẽ chuyển sang mô hình cấu trúc “Nước Mỹ trên hết”, trong đó quan hệ kinh tế song phương và lợi ích quốc gia sẽ đóng vai trò chủ đạo, thay thế dần mô hình đa phương hóa. Sự thay đổi này buộc các nền kinh tế khác phải điều chỉnh để giảm thâm hụt thương mại với Mỹ.
Đồng thời, PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam đã bổ sung rằng đòn thuế của ông Donald Trump buộc Việt Nam phải cấu trúc lại nền kinh tế và đây chính là cơ hội lẫn thách thức. Ông đặc biệt nhấn mạnh, các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay ít phải lo lắng hơn nhiều so với các doanh nghiệp FDI trước những tác động này. Đây là thời điểm để Việt Nam thay đổi cấu trúc kinh tế và tương quan giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI, mở ra cơ hội bứt phá cho doanh nghiệp Việt.
Diễn đàn cũng sôi nổi thảo luận về những cú hích nội tại, đặc biệt là Nghị quyết 68 nằm trong “tứ trụ chiến lược” đã làm “nóng” thị trường. PGS.TS Trần Đình Thiên đánh giá, sau 40 năm chuyển đổi kinh tế thị trường, Việt Nam vẫn cảm thấy bị “trói buộc” và chưa thực sự đi đến kinh tế thị trường thật. Tuy nhiên, nghị quyết này đã thể hiện sự thay đổi căn bản trong tư duy phát triển, với nỗ lực để thoát khỏi việc tự 'trói buộc' mình.
Việc Đảng công nhận kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất và là lực lượng tiên phong dẫn dắt, cũng như coi doanh nhân là “chiến sĩ” đã mở ra một không gian phát triển mới.
Chính vì vậy, PGS.TS Trần Đình Thiên đã bày tỏ sự hào hứng: “Cơ hội có lẽ không có lúc nào tốt hơn lúc này”. Mặc dù doanh nghiệp Việt Nam đang phải đối mặt với những thách thức sau đại dịch và các ràng buộc, và thế giới đòi hỏi trình độ công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo hay chuyển đổi xanh. Đây được coi là thời điểm hiếm có để doanh nghiệp nội địa bứt phá, đổi vai trò từ người theo sau sang người dẫn đầu, đặc biệt trong các thương vụ M&A để mở rộng thị trường, tăng cường năng lực công nghệ và quản trị.
Có thể thấy, diễn đàn M&A Summit 2025 đã khẳng định một điều rõ ràng rằng Việt Nam đang có cơ hội hiếm hoi để tạo nên sự chuyển mình trong cấu trúc kinh tế, trong đó doanh nghiệp tư nhân được coi là hạt nhân chủ đạo. Để làm được điều đó, doanh nghiệp cần có sự thay đổi từ bên trong với hệ thống minh bạch, chuyên nghiệp và sẵn sàng hợp tác với những đối tác lớn. Từ đó, doanh nghiệp Việt mới có thể tận dụng được làn sóng M&A, và biến áp lực toàn cầu trở thành cơ hội vươn tầm khu vực và thế giới.
