Một phút vàng – một cú sốc điện giữ lại sự sống từ ranh giới sinh tử

Ngừng tim – “sát thủ thầm lặng” cướp đi 50.000 sinh mạng mỗi năm

Ngừng tim đột ngột (Sudden Cardiac Arrest) là tình huống tim ngừng đập hoàn toàn, máu không còn lưu thông, bệnh nhân mất ý thức chỉ trong vài giây. Theo ước tính y khoa, tại Việt Nam có thể có tới 50.000 ca tử vong do ngừng tim mỗi năm, tương đương cứ 10 phút lại có một người ra đi.

Điều đáng lo ngại là phần lớn các ca này xảy ra ở ngoài bệnh viện, nơi nạn nhân không thể tiếp cận kịp thời với máy móc hiện đại. “Trong cấp cứu ngừng tim, từng giây đều quý hơn vàng. Mỗi phút trôi qua, cơ hội sống sót của bệnh nhân giảm thêm 7-10%”, PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, nhấn mạnh.

Trong y khoa hiện đại, giải pháp đã cứu sống hàng triệu người trên thế giới chính là máy khử rung tim tự động - AED (Automated External Defibrillator). AED nặng chưa đến 5 kg, được thiết kế nhỏ gọn, thân thiện và an toàn. Người dùng chỉ cần dán hai điện cực lên ngực bệnh nhân, còn lại máy sẽ tự động phân tích nhịp tim và hướng dẫn thao tác qua giọng nói tiếng Việt.

Ảnh 1
Tập huấn sử dụng máy AED tại Bộ môn Hồi sức cấp cứu và Khoa Cấp cứu & Hồi sức tích cực, Trường Đại học Y Hà Nội

BS Ngô Đức Hùng - Phó trưởng khoa Cấp cứu & Hồi sức tích cực Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho biết: “AED được thiết kế dành cho các tình huống ngừng tim tại cộng đồng nên thiết kế để đơn giản đến mức “gần như không thể làm sai”. Chỉ cần dán hai miếng điện cực theo sơ đồ in sẵn, máy sẽ tự động phân tích nhịp tim và đưa ra hướng dẫn thao tác bằng giọng nói. Nếu nhịp tim không cần sốc điện, máy sẽ từ chối thực hiện, đảm bảo an toàn cho nạn nhân và người sử dụng”.

Khoảng trống tại Việt Nam

Trong khi các quốc gia phát triển coi AED là trang thiết bị bắt buộc tại sân bay, nhà ga, trường học, trung tâm thương mại…, thì tại Việt Nam, phần lớn người dân chưa từng nhìn thấy một chiếc AED ngoài đời thực. Kỹ năng CPR cơ bản cũng chưa được phổ cập rộng rãi, và tâm lý e ngại “sợ sai, sợ liên đới trách nhiệm” vẫn phổ biến. Điều này khiến nhiều ca ngừng tim rơi vào tình huống đáng tiếc: có người chứng kiến, nhưng không ai dám hoặc biết cách can thiệp.

Ảnh 2
Máy AED đặt tại các khu vực công viên (Mỹ)

Khoảng trống lớn nhất không chỉ nằm ở thiết bị, mà còn ở hệ thống và nhận thức cộng đồng. Chúng ta thiếu điểm đặt AED tại nơi công cộng, thiếu những chương trình huấn luyện định kỳ, và thiếu khung pháp lý bảo vệ người tham gia cấp cứu. Chính sự thiếu đồng bộ này khiến Việt Nam dù đối mặt với gánh nặng ngừng tim cao, nhưng tỷ lệ sống sót ngoài bệnh viện vẫn ở mức rất thấp so với thế giới.

Điều này giải thích vì sao ở nhiều quốc gia phát triển, AED được coi là thiết bị cộng đồng – bất kỳ ai cũng có thể sử dụng sau một khóa huấn luyện ngắn. Ở Nhật Bản, nhờ mạng lưới AED công cộng phủ rộng, tỷ lệ sống sót sau ngừng tim ngoài bệnh viện đạt khoảng 17%; ở Mỹ trung bình 10,4%. Trong khi đó, tại Việt Nam, một nghiên cứu tại Hà Nội với 239 ca ngừng tim ngoài bệnh viện, chỉ 3,8% nạn nhân sống tới xuất viện, và chỉ 0,4% có hồi phục thần kinh tốt. Đó cũng là lý do Bệnh viện Đại học Y Hà Nội phối hợp cùng Tập đoàn FPT triển khai dự án đưa AED vào cộng đồng lần đầu tiên tại Việt Nam. Đây là một bước đi tiên phong, mang ý nghĩa xã hội sâu sắc.

Theo kế hoạch, Bộ môn Hồi sức cấp cứu và Khoa Cấp cứu và Hồi sức tích cực của Trường Đại học Y Hà Nội sẽ xây dựng quy trình chuẩn, tổ chức tập huấn cho cộng đồng và sản xuất video minh họa trực quan giúp người dân dễ dàng ghi nhớ, tự tin thao tác.

Xem thêm

Làm đẹp cấp tốc, trả giá bằng tổn thương làn da

Làm đẹp cấp tốc, trả giá bằng tổn thương làn da

(CLO) Peel da tại nhà được nhiều người lựa chọn nhờ giá rẻ và lời quảng cáo về hiệu quả làm đẹp nhanh chóng. Thế nhưng, việc sử dụng hóa chất không đúng cách, không rõ nguồn gốc có thể dẫn đến bỏng da và nhiều biến chứng khó lường.

Ninh Bình: Hơn 2,67 triệu người được khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc miễn phí

Ninh Bình: Hơn 2,67 triệu người được khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc miễn phí

(CLO) Tính đến ngày 26/10, tỉnh Ninh Bình đã tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho 2.677.020 người, đạt 60,6% dân số. Tỉnh đang tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện, hướng tới mục tiêu 100% người dân được khám sức khỏe ít nhất một lần trong năm 2026.

Trẻ chờ ghép tim: Có những bệnh nhi bác sĩ không biết cứu bằng cách nào!

Trẻ chờ ghép tim: Có những bệnh nhi bác sĩ không biết cứu bằng cách nào!

(CLO) “Trẻ 5-6 tuổi, chỉ nặng 10-15 kg, không thể nhận trái tim từ người trưởng thành nặng 50-60 kg vì không tương thích về kích thước. Việc tìm được trái tim phù hợp từ người hiến chết não cho trẻ em rất khó khăn. Riêng khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, mỗi năm có khoảng 70-75 trẻ cần ghép tim nhưng chỉ 5-7 em tìm được nguồn tạng phù hợp”, GS.TS Nguyễn Hoàng Định, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM chia sẻ đầy trăn trở.

Đại diện WHO tại Việt Nam: Hiến mô, tạng ở trẻ em phải ngăn nguy cơ ép buộc, thương mại hóa

Đại diện WHO tại Việt Nam: Hiến mô, tạng ở trẻ em phải ngăn nguy cơ ép buộc, thương mại hóa

(CLO) Khẳng định hiến mô, tạng ở người chưa thành niên là một vấn đề cực kỳ nhạy cảm, TS Angela Pratt - Trưởng đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam khuyến cáo cần thiết lập những cơ chế bảo vệ đặc biệt nghiêm ngặt. Mục tiêu tối thượng là nhằm ngăn chặn triệt để mọi nguy cơ trẻ bị ép buộc, gây áp lực hay biến thành nạn nhân của hành vi thương mại hóa.

Một cái gật đầu của trẻ 10 tuổi có đủ để bác sĩ lấy mô?

Một cái gật đầu của trẻ 10 tuổi có đủ để bác sĩ lấy mô?

(CLO) PGS.TS.BS Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, cho rằng việc trẻ em đồng ý hiến mô chưa thể là căn cứ để quyết định lấy mô. Ngay cả khi cha mẹ đồng thuận, bệnh viện vẫn phải đánh giá chặt chẽ nguy cơ đối với sức khỏe của trẻ trước mắt và lâu dài, tránh để quyền lợi của người lớn lấn át quyền lợi của trẻ em.

WHO khuyến nghị Việt Nam hạn chế quảng cáo thực phẩm không lành mạnh

WHO khuyến nghị Việt Nam hạn chế quảng cáo thực phẩm không lành mạnh

(CLO) Bà Angela Pratt, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam, cho rằng việc sửa đổi Luật An toàn thực phẩm là cơ hội để Việt Nam không chỉ kiểm soát thực phẩm ô nhiễm, ngộ độc mà còn giải quyết nguy cơ từ thực phẩm không lành mạnh, trong đó có việc xem xét quy định nhãn cảnh báo sản phẩm chứa nhiều đường, muối và chất béo.

Tin lời mách trên mạng, người đàn ông 66 tuổi ăn 1 cây mía mỗi ngày, bị tê người, nói khó khiến gia đình tưởng đột quỵ

Tin lời mách trên mạng, người đàn ông 66 tuổi ăn 1 cây mía mỗi ngày, bị tê người, nói khó khiến gia đình tưởng đột quỵ

(CLO) Mắc đái tháo đường nhiều năm, người đàn ông 66 tuổi ở Phú Thọ ăn một cây mía mỗi ngày sau khi nghe lời mách trên mạng xã hội. Khi đến khám, đường huyết của bệnh nhân lên tới 18 mmol/L, kèm biểu hiện tê người, nói khó khiến gia đình lo lắng vì tưởng đột quỵ.

Cỡ chữ bài viết: