(CLO) Báo chí thường được coi là bản thảo đầu tiên của lịch sử, nhưng điều gì sẽ xảy ra khi bản thảo đó được viết trên một chương trình phần mềm đã trở nên lỗi thời?
Adobe đã chấm dứt Flash, trình phát nội dung đa phương tiện phổ biến một thời của hãng vào năm ngoái, có nghĩa là một số tin tức về các cuộc tấn công ngày 11/9 và các sự kiện lớn khác từ những ngày đầu của báo chí trực tuyến sẽ không còn truy cập được.
Có thể kể đến The Washington Post và ABC News đều có những bản tin trực tiếp về vụ 11/9 mà không thể xem được nữa trên nền tảng của mình. Việc đưa tin trực tuyến của CNN về ngày 11/9 cũng bị ảnh hưởng bởi sự kết thúc của Flash.
Một bản tin của ABC News về vụ khủng bố 11/9 không còn truy cập được nữa. Ảnh: CNN
Điều đó có nghĩa là những video giải thích tương tác về cách máy bay đâm vào Trung tâm Thương mại Thế giới hoặc những câu chuyện trực quan phong phú về nơi một số người sống sót sau các cuộc tấn công không còn xem được nữa vì trình duyệt không hỗ trợ.
Ông Dan Pacheco, giáo sư về thực hành và chủ trì sự đổi mới báo chí tại Trường Newhouse của Đại học Syracuse, đã trực tiếp trải nghiệm vấn đề này. Là một nhà sản xuất trực tuyến cho trang web của Washington Post vào cuối những năm 1990 và sau đó cho America Online, một số công việc mà ông giúp xây dựng cũng đã biến mất.
Ông nói rằng: "Đây thực sự là về vấn đề của cái mà tôi gọi là bãi rác của Internet. Mọi thứ sẽ biến mất khi bị một nền tảng mới thay thế. Tôi chỉ cảm thấy như internet đang mục nát với tốc độ thậm chí còn nhanh hơn, trớ trêu thay, vì sự đổi mới. Điều đó không nên xảy ra".
Sự trỗi dậy và sụp đổ của Flash
Adobe Flash đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển của internet khi là công cụ đầu tiên giúp bạn dễ dàng tạo và xem hoạt ảnh, trò chơi và video trực tuyến trên hầu hết mọi trình duyệt và thiết bị. Những ngôi sao hoạt hình của thời kỳ đầu trên Internet như Charlie the Unicorn, Salad Fingers và game Club Penguin đều trở nên sống động nhờ Flash.
Phần mềm này cũng giúp báo chí phát triển ra ngoài báo in, TV và đài phát thanh, mở ra kỷ nguyên đưa tin kỹ thuật số sử dụng bản đồ tương tác, trực quan hóa dữ liệu và các cách trình bày thông tin mới lạ khác cho độc giả.
Bà Anastasia Salter, phó giáo sư tại Đại học Central Florida cho biết: "Tính dễ sử dụng của Flash để tạo hình ảnh tương tác và nội dung khiến nó nhanh chóng bao phủ trên các web".
Nhưng mặc dù mang lại những đột phá đó, Flash cũng gây nhiều tranh cãi. Vào năm 2010, người sáng lập Apple, Steve Jobs, đã viết một lá thư gay gắt than phiền về các vấn đề bảo mật của Flash và sự thật rằng nó là một hệ thống độc quyền ẩn dưới Internet. Việc Jobs từ chối hỗ trợ Flash trên các thiết bị iOS được nhiều người coi là khởi đầu cho cuộc suy thoái. Một năm sau, Adobe cho biết họ sẽ không phát triển Flash trên thiết bị di động nữa.
Trong những năm tiếp theo, tiêu chuẩn web mở HTML5 cho phép các nhà phát triển nhúng nội dung trực tiếp vào các trang web và đã đạt được sức hút của quốc tế, khiến Flash trở nên ít hữu dụng hơn.
Flash ngày càng bị chế giễu và bị coi thường vì có nhiều lỗi, chứa đầy lỗ hổng bảo mật, ngốn pin và yêu cầu phải có plug-in để sử dụng.
Vào năm 2017, Adobe đã thông báo rằng họ sẽ ngừng hỗ trợ Flash vào cuối năm 2020. Một số hệ điều hành và trình duyệt bắt đầu ngừng cung cấp Flash sớm và hồi kết chính thức của phần mềm tới vào ngày 31/12/2020, khi Adobe kết thúc hỗ trợ cho Flash và khuyến khích người dùng gỡ cài đặt vì nó sẽ không nhận được các bản cập nhật bảo mật nữa.
Kể từ đó, một loạt nội dung dựa trên Flash trên web đã không thể truy cập được.
Bà Salter nói: “Rất nhiều chuyên gia đã cảnh báo Flash trong một thời gian dài về những hệ quả sau đó".
Một tính năng tương tác của CNN về bụi phóng xạ từ ngày 11/9 đã bị hỏng sau khi Flash kết thúc - Ảnh: CNN
Nỗ lực khôi phục
Ở một số nơi, có những nỗ lực để bảo tồn hoặc khôi phục một số nội dung đó. Internet Archive đã thúc đẩy việc tạo lại, lưu và hiển thị các ảnh động, trò chơi và các phương tiện khác dựa trên Flash bằng cách sử dụng một công cụ giả lập có tên là Ruffle. Tuy nhiên, quá trình đó có thể khó khăn và không nhất thiết sẽ hoạt động.
Một số tòa soạn đã tự mình xây dựng lại nội dung Flash. Để đưa tin về lễ kỷ niệm 20 năm ngày 11 tháng 9, USA Today đã đăng lại một số bài báo năm 2002 và xây dựng lại các biểu đồ tương tác một cách đơn giản hoá.
Ông Javier Zarracina, giám đốc đồ họa của USA Today cho biết: “Chúng tôi đã cố gắng tái hiện lại bởi vì đây là cách thoải mái hơn, trang trọng hơn và điềm tĩnh hơn để nhìn vào câu chuyện cách đây 20 năm. Chúng tôi không thực hiện một bản y hệt. Chúng tôi đang xem xét những gì chúng tôi đã xuất bản 20 năm trước và lựa chọn lọc thông tin".
Một trong những câu chuyện mà tờ USA Today xuất bản năm 2002 là cuộc điều tra về hệ thống thang máy ở Trung tâm Thương mại Thế giới với hình ảnh tương tác trên Flash, giải thích cách mọi người bị mắc kẹt bên trong vào ngày 11/9/2001. Nhóm USA Today đã chọn làm lại hình ảnh đó và xuất bản lại bài viết vào đầu tuần này.
USA Today đã lưu trữ nhiều tương tác cũ của mình bằng cách lưu trữ các tệp gốc trên máy chủ của mình. Vì một số tương tác trực tuyến đã được chuyển đổi cho báo in, chúng cũng lưu các đồ họa tĩnh liên quan. Ông Zarracina cho biết ông đã có thể mở một số tệp được tạo ban đầu trong một bộ phần mềm sáng tạo mới hơn có tên là Affinity.
Ông Jordan Cohen, giám đốc điều hành truyền thông của New York Times, cho biết tờ báo đã khôi phục lại một số tương tác dựa trên Flash cũ của mình bằng cách sử dụng Ruffle, một trình giả lập Adobe Flash Player.
Ông Cohen viết trong một email: "Tờ Times quan tâm đến việc bảo tồn lịch sử kỹ thuật số của những ngày đầu của báo chí trực tuyến và thông qua một số lần di chuyển hệ thống, chúng tôi đã đảm bảo duy trì các trang như cách chúng được xuất bản ban đầu trên archive.nytimes.com. Chúng tôi hy vọng trong tương lai sẽ cho phép độc giả của chúng tôi trải nghiệm tất cả các tương tác Flash của chúng tôi".
Nhưng không phải mọi tổ chức truyền thông đều dành riêng cho việc lưu trữ. Giáo sư Syracuse cho biết: “Các công ty tin tức không phải là thư viện. Họ hoạt động trong thời gian thực".
Ông Jason Tuohey, biên tập viên quản lý mảng kỹ thuật số tại The Boston Globe, cho biết trong một tuyên bố rằng nhóm của ông đã lên kế hoạch "làm sống lại một số phạm vi lưu trữ cho lễ kỷ niệm ngày 11/9, nhưng theo nhiều cách, tài liệu tốt nhất mà chúng tôi có thể cung cấp cho độc giả là báo chí đặt ngày kỷ niệm trong bối cảnh và quan điểm hiện tại, thay vì chỉ đơn giản là lặp lại những gì chúng tôi đã đăng trong quá khứ".
Bà Kat Downs Mulder, quản lý biên tập kỹ thuật số tại Washington Post, cho biết trong một tuyên bố rằng tờ báo này đã "nỗ lực phối hợp để làm cho hầu hết các bài báo, hình ảnh, đồ họa và bản đồ tương tác có thể truy cập được" trong kho lưu trữ trực tuyến của họ, nhưng không phải mọi dự án đều được xây dựng lại.
CNN và ABC News từ chối tiết lộ chi tiết bất kỳ kế hoạch nào để xây dựng lại các hoạt động tương tác dựa trên Flash.
(CLO) Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương không để việc sắp xếp tổ chức, bộ máy tại địa phương ảnh hưởng đến công tác phòng, chống, kiểm soát dịch bệnh trên gia súc, gia cầm.
(CLO) Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương tổ chức đoàn kiểm tra liên ngành các cụm công nghiệp, các làng nghề, cơ sở gây ô nhiễm cao tại thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và một số địa phương khác trên cả nước; hoàn thành trong tháng 7/2025.
(CLO) Cảnh báo sóng thần đã được ban hành ở Papua New Guinea sau trận động đất mạnh 6,9 độ richter vào sáng nay (5/4). Tuy nhiên, hiện cảnh báo sóng thần đã được dỡ bỏ.
(CLO) Công an xã Quỳnh Lập, thị xã Hoàng Mai (Nghệ An) vừa tiến hành xác minh, giúp chị Phan Thị Phong (sinh năm 1980) trú trên địa bàn nhận lại số tiền 100 triệu đồng do chuyển khoản nhầm.
(CLO) Ban quản lý dự án Thăng Long vừa đăng tải thông báo mời thầu cho gói thầu số 5-XL, nằm trong phương án điều chỉnh kế hoạch lựa chọn nhà thầu gói thầu số 5-XL, 6XL, 26, 27, 28 của cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây.
(CLO) Theo nhà báo Phùng Văn Hiệp: “Trí tuệ nhân tạo (AI) không có giới hạn tuổi tác, chỉ có giới hạn về tư duy và tinh thần sẵn sàng học hỏi… AI không thay thế người làm truyền hình mà giúp nâng tầm sự sáng tạo của người làm truyền hình”.
(CLO) Chiều 4/4, tại buổi đối thoại với các hộ kinh doanh dịch vụ ven biển Cửa Lò, ông Lê Sỹ Chiến – Phó Chủ tịch UBND thành phố Vinh (Nghệ An) – khẳng định thành phố sẽ chấm dứt hoàn toàn việc cho thuê bãi biển để kinh doanh các dịch vụ như ăn uống, tắm tráng, check-in… từ mùa du lịch năm 2025.
(CLO) Công an tỉnh Bạc Liêu vừa ra quyết định xử phạt hành chính đối với Võ Minh Trung (sinh năm 1990, trú tại xã Long Hòa, huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre) vì hành vi sử dụng mạng xã hội đăng tải thông tin sai sự thật, xúc phạm uy tín khu di tích lịch sử – văn hóa Nhà công tử Bạc Liêu.
(CLO) Ngày 4/4 tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tổ chức Hội thảo lấy ý kiến góp ý cho Dự thảo Nghị định quy định về khuyến khích phát triển văn học Việt Nam.
(CLO) Liên minh Tự do Dân sự Mới (NCLA) - một nhóm luật sư bảo thủ tại Mỹ - đã đệ đơn kiện nhằm ngăn chặn việc Tổng thống Donald Trump áp thuế đối với hàng nhập khẩu, với lý do ông đã vượt quá thẩm quyền của mình.
(CLO) Taliban đang điều tra lời khẳng định của một cụ ông người Afghanistan rằng cụ đã… 140 tuổi. Nếu được xác minh, cụ sẽ trở thành người già nhất thế giới.
(CLO) Việt Nam vẫn chưa có chính sách bảo vệ người thuê nhà. Đa số các hợp đồng thuê ở Việt Nam đều có thời hạn ngắn (6-12 tháng) và không có ràng buộc về điều kiện và mức tăng giá.
(CLO) Dragon Capital cho rằng: Việc các mức thuế 46% có được duy trì hay không có thể phụ thuộc vào khả năng của Việt Nam trong việc giảm thiểu hiệu quả các vấn đề trung chuyển hàng hoá.
(CLO) Một YouTuber người Mỹ vừa bị bắt ở Ấn Độ vì cố tình đột nhập để quay video về nơi sinh sống của một trong những bộ tộc biệt lập nhất thế giới trên đảo Bắc Sentinel.
(CLO) Theo nhà báo Phùng Văn Hiệp: “Trí tuệ nhân tạo (AI) không có giới hạn tuổi tác, chỉ có giới hạn về tư duy và tinh thần sẵn sàng học hỏi… AI không thay thế người làm truyền hình mà giúp nâng tầm sự sáng tạo của người làm truyền hình”.
(CLO) Chiều 4/4, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Ninh Bình tổ chức hội nghị giao ban công tác báo chí, tuyên truyền tháng 3, định hướng công tác tháng 4 năm 2025.
(CLO) Tại Hội nghị giao ban báo chí quý I/2025, tỉnh Yên Bái đã đề ra những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tuyên truyền, hướng tới Đại hội Đảng XIV và xây dựng hình ảnh địa phương.
(CLO) Ngày 4/4, tại Trụ sở Bộ Biên tập Báo Nhân Dân, số 71 Hàng Trống, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, Báo Nhân Dân phối hợp cùng Tập đoàn TH tổ chức Hội thảo “Tương lai cho thế hệ vươn mình”.
(CLO) Sáng 4/4, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Hà Tĩnh phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao & Du lịch và Hội Nhà báo tỉnh tổ chức hội nghị giao ban báo chí quý I năm 2025 nhằm đánh giá kết quả hoạt động báo chí thời gian qua và triển khai nhiệm vụ trong thời gian tới.
(CLO) Mạng xã hội đang tạo ra một 'thế giới song song' đầy cám dỗ, nơi giới trẻ đang phải đối mặt với một nghịch lý: 'bắt kịp' những xu hướng phù phiếm trên mạng xã hội, nhưng lại 'bỏ lỡ' những giá trị đích thực của cuộc sống.
(CLO) Ngày 3/4, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hải Phòng chính thức phát động Giải báo chí "Vì một Hải Phòng phát triển" lần thứ VII với chủ đề "Hải Phòng - Thành phố thân thiện".
(CLO) Ngày 3/4, Hội Nhà báo thành phố Hải Phòng tổ chức lớp tập huấn nghiệp vụ báo chí với chủ đề "Ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI trong làm báo đa phương tiện và sản xuất nội dung số trên các nền tảng mạng xã hội năm 2025" cho phóng viên, nhà báo đang hoạt động trên địa bàn thành phố Hải Phòng.
(NB&CL) “AI là công cụ, nhưng chính con người mới quyết định công cụ ấy được dùng vào việc gì. Không phải cứ có công nghệ là tiến bộ, mà là khi công nghệ đi cùng đạo đức, đi cùng sự thấu cảm, đi cùng khát vọng phục vụ sự thật…” – đó là nhấn mạnh của nhà báo Nhật Hoa khi trò chuyện về Hội nghị Nhà báo Thế giới 2025 tại Hàn Quốc, diễn ra từ 30/3 đến 5/4/2025, mà bà là đại diện cho người làm báo Việt Nam tham dự.