Một tòa soạn – nhiều ngôn ngữ – một tiếng nói

Tại hội thảo "Quản lý tòa soạn hội tụ: Kinh nghiệm và giải pháp cho các cơ quan báo chí trong tình hình hiện nay" do Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí – Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức vào ngày 18/11, tại Ninh Bình, nhà báo Phạm Duy Thành, Phó Trưởng phòng Nội dung đa nền tảng của Báo điện tử VTC News đã chia sẻ chiến lược tối ưu hóa vận hành tòa soạn theo mô hình nội dung đa nền tảng.

Đây là bước đi thiết thực của VTC News sau khi sáp nhập đội ngũ từ Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC, nhằm “nối mạch” giữa báo mạng, video và mạng xã hội.

Giao tiếp đa chiều, phản hồi liên tục và kết thúc bằng giải pháp cụ thể

Báo Điện tử VTC News đang bước vào giai đoạn hội tụ mạnh mẽ các nền tảng truyền thông sau khi tiếp nhận đội ngũ nhân sự từ Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC. Sự kiện này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong chiến lược phát triển nội dung đa phương tiện, hướng tới mô hình “một nội dung – nhiều sản phẩm”, nơi mỗi đề tài không chỉ xuất hiện dưới dạng bài báo viết mà còn được chuyển hóa thành video, clip social hay infographic, đáp ứng nhu cầu tiếp nhận thông tin đa dạng của độc giả.

Nhà báo Phạm Duy Thành cho biết: “Chúng tôi muốn mỗi sản phẩm nội dung vừa giữ được chiều sâu thông tin, vừa dễ tiếp cận trên các nền tảng khác nhau. Mục tiêu là hội tụ nhưng vẫn đảm bảo chất lượng và sáng tạo”.

Theo ông Thành, quy trình sản xuất tại VTC News được xây dựng theo nguyên tắc giao tiếp đa chiều, phản hồi liên tục và kết thúc bằng giải pháp cụ thể. Chu kỳ sản xuất bắt đầu từ bước thảo luận và phát triển ý tưởng. Ý tưởng có thể xuất phát từ phóng viên hoặc ban biên tập, sau đó trải qua quá trình phản biện và thống nhất để đảm bảo sản phẩm đáng làm, đáng xem và đáng đọc.

“Không phải ý tưởng nào cũng phù hợp với tất cả nền tảng. Chúng tôi dành thời gian thảo luận kỹ lưỡng để xác định thông điệp cốt lõi, định dạng sản phẩm và nền tảng phân phối phù hợp”, ông Thành chia sẻ.

Sau khi xác định ý tưởng, sản phẩm được phát triển theo các bước nghiên cứu và phân tích chất liệu, kỹ thuật, xu hướng và đặc tính của từng nền tảng. Nhóm điều phối nội dung sẽ xác định các lớp nội dung, loại sản phẩm tương ứng và hình thức trình bày. Đây là giai đoạn quan trọng để mỗi nội dung có thể trở thành sản phẩm đa nền tảng mà vẫn giữ được bản sắc và thông điệp chung.

“Mỗi bước giao tiếp giữa các nhóm đều được số hóa, thông qua hệ thống quản trị. Chỉ khi có vấn đề bất thường, chúng tôi mới tổ chức họp trực tiếp. Điều này giúp tiết kiệm thời gian nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả”, ông Thành cho biết.

Cân bằng giữa sáng tạo và kiểm soát

Theo ông Phạm Duy Thành, vận hành hội tụ đi kèm với thách thức lớn về giao tiếp giữa các nhóm chuyên môn. Sự khác biệt giữa người làm báo viết, người làm video truyền hình, nhóm social và nhóm dữ liệu dễ dẫn đến hiện tượng nội dung song song hoặc thông tin bị nhiễu.

“Một video viral trên TikTok có thể bị đánh giá là thiếu chiều sâu đối với báo viết, trong khi một bài báo dài chưa chắc hấp dẫn trên mạng xã hội”, ông nói.

Để giải quyết vấn đề này, VTC News đã chuẩn hóa luồng công việc, số hóa giao nhận trách nhiệm và gắn mã định danh cá nhân cho từng nhân sự trong hệ thống quản trị nội dung. Mỗi thao tác từ viết, chỉnh sửa đến đăng tải đều được lưu lại với ID cụ thể, giúp truy vết trách nhiệm rõ ràng và đánh giá công bằng hiệu suất làm việc. “Truy vết minh bạch không chỉ giúp tránh tình trạng ‘trôi trách nhiệm’ mà còn xác định chính xác ai là người đóng vai trò chủ chốt trong mỗi sản phẩm”, ông Thành nhấn mạnh.

Hệ thống quản trị nội dung còn được kết nối với phần mềm giao việc, cho phép tùy chỉnh quy trình theo loại sản phẩm hoặc nhóm sản xuất. Một sản phẩm điều tra độc quyền có thể yêu cầu thêm bước kiểm chứng nguồn trước khi biên tập, trong khi một bản tin breaking news chỉ cần rút gọn quy trình để đảm bảo tốc độ.

Nhờ đó, tòa soạn vận hành theo mô hình “nhiều quy trình – một nền tảng” nhưng vẫn đảm bảo nguyên tắc hội tụ chung: giao nhận và phản hồi liên tục. “Chúng tôi không vận hành theo một quy trình cứng nhắc cho tất cả loại sản phẩm mà xây dựng các bước riêng biệt nhưng liên thông, đảm bảo linh hoạt và thống nhất”, ông Thành giải thích.

Mọi sản phẩm được đo bằng dữ liệu thực tế

Ông Thành nhấn mạnh, kiểm soát chất lượng trong một hệ sinh thái nội dung đa nền tảng cũng là một thách thức lớn. Mỗi nền tảng có đặc thù riêng, từ website, YouTube đến social media.

Ông cho biết, VTC News đã xây dựng bộ tiêu chuẩn chất lượng riêng cho từng nền tảng. Ví dụ, sản phẩm trên website phải có dữ liệu gốc, nhân vật độc quyền và infographic hay video bổ trợ. Trên YouTube, clip cần intro hấp dẫn, giữ chân người xem tối thiểu 40% thời lượng và có call-to-action rõ ràng.

Trên mạng xã hội, caption phải đúng tone, hình ảnh đảm bảo tỷ lệ hiển thị và tiêu đề ngắn gọn. Tiền kiểm dựa trên những tiêu chuẩn này để quyết định sản phẩm có được xuất bản hay không, trong khi hậu kiểm đo hiệu quả thực tế nhằm phản hồi vào quy trình sản xuất và đánh giá nhân sự. “Chúng tôi muốn mọi sản phẩm được đo bằng dữ liệu thực tế, từ lượt xem, thời gian giữ chân đến tương tác, chứ không chỉ dựa vào cảm giác hay”, ông Thành nói.

Theo ông Thành, với hơn 100 nhân sự làm việc trên nhiều nền tảng khác nhau, mô hình tòa soạn hội tụ tại VTC News hiện thực hóa khái niệm “một tòa soạn – nhiều ngôn ngữ – một tiếng nói”.

Ba mắt xích quan trọng giữ bộ máy vận hành gồm giao ban, tiền kiểm và hậu kiểm. Giao ban là bước sáng tạo, tiền kiểm là hàng rào kỹ thuật, hậu kiểm là hệ thống phản hồi và tối ưu. Ba yếu tố này vận hành như một chu trình kín, đảm bảo mỗi sản phẩm vừa đúng, vừa đủ, vừa đặc sắc trên nền tảng mà nó xuất hiện.

“Tinh thần cởi mở, sáng tạo, phản hồi liên tục và tôn trọng chuyên môn là điều giữ cho mô hình này vận hành linh hoạt mà không cứng nhắc. Đây là bản lĩnh mà VTC News kiên định xây dựng mỗi ngày”, ông Thành nhấn mạnh.

Ông Thành cho rằng, nhờ những cải tiến về quy trình, VTC News không chỉ tối ưu hóa nguồn lực mà còn tăng tính hiệu quả và minh bạch trong vận hành tòa soạn. “Mỗi sản phẩm nội dung được theo dõi từ ý tưởng đến xuất bản, kết hợp với dữ liệu phản hồi thực tế để cải thiện liên tục”, ông cho biết.