Nhân dịp đầu xuân mới, phóng viên Báo Nhà báo & Công luận đã có cuộc trò chuyện với ông Trần Quốc Phương - Thứ trưởng Bộ Kế hoạch - Đầu tư về những khó khăn trong công tác phòng chống dịch bệnh trong năm Tân Sửu, và một số kế hoạch phục hồi và tăng trưởng kinh tế năm Nhâm Dần.
5 giải pháp phục hồi kinh tế trong năm Tân Sửu tạo tiền đề tăng trưởng cho năm Nhâm Dần
+ Thưa Thứ trưởng, trong năm Tân Sửu, Quốc hội, Chính phủ đã ban hành nhiều giải pháp phục hồi kinh tế và an sinh xã hội, sau khi chịu tác động rất lớn từ đại dịch. Theo ông, giải pháp nào là quan trọng nhất?
- Năm ngoái, trong rất nhiều cuộc họp, tôi cũng đã nhiều lần nhấn mạnh về những chính sách hồi phục kinh tế và an sinh xã hội. Tựu chung lại, các giải pháp được ban hành đều xoay quanh 5 nhóm chính, bao gồm giải pháp về phòng chống dịch bệnh, giải pháp an sinh xã hội, nhóm giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, giải pháp đầu tư công và cải cách hành chính.
Tôi cho rằng cả 5 nhóm giải pháp này đều quan trọng, có sự cộng hưởng với nhau. Tuy nhiên, các chính sách liên quan về phòng chống dịch bệnh có vai trò quan trọng nhất. Bởi lẽ, nền kinh tế Việt Nam chịu ảnh hưởng bởi đại dịch, nên việc làm đầu tiên là phải kiểm soát được dịch bệnh.
Trong năm Tân Sửu, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 128, với 2 giải pháp chính đó là thích ứng, an toàn, linh hoạt và kiểm soát dịch bệnh hiệu quả.
Để thực hiện được các mục tiêu trong Nghị quyết 128, Việt Nam đã hoàn thành xuất sắc một số nhiệm vụ, như việc đảm bảo đủ nguồn vắc-xin, xét nghiệm trong cộng đồng và điều trị các ca F0.
Tuy nhiên, theo tôi, các mục tiêu đạt được chỉ có ý nghĩa trong ngắn hạn. Về dài hạn, Việt Nam rất cần nâng cao chất lượng của hệ thống y tế toàn quốc, đặc biệt là tuyến y tế cấp cơ sở.
Nếu làm được điều này, quá trình truy vết F0 sẽ được thực hiện rất nhanh, ngay từ tuyến cơ sở, không phải phụ thuộc vào tuyến y tế cấp trên. Nhờ vậy, hiệu quả giải quyết các trường hợp ca nhiễm nặng sẽ nhanh hơn, giảm thiểu tối đa ca nhiễm tử vong.
Dù vậy, việc nâng cao chất lượng y tế cấp cơ sở không phải chuyện dễ. Bởi ngoài các yêu cầu về vật chất, việc đào tạo cần có thời gian.
+ Trong 5 năm nhóm giải pháp đã nêu, theo ông, giải pháp nào đang khó triển khai toàn diện nhất?
- Tôi cho rằng, nhóm giải pháp kích cầu đầu tư công là giải pháp khó. Bởi nó còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Đơn cử, khi bàn về các giải pháp đầu tư công, chúng tôi còn phải dựa vào tiềm lực của các nhà thầu trong nước, phải xem xét các nhà thầu có đủ năng lực thực hiện các nhiệm vụ đầu tư công được không.
Tuy nhiên, hiện nay, giá cả vật liệu đầu vào đang cao, không phải các nhà thầu nào cũng chịu nổi sức ép này, đặc biệt với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, đây là một cái khó trong điều hành đầu tư công. Đó là chưa kể, thủ tục đầu tư công cũng cần rất nhiều thời gian, cũng làm nhụt chí của các nhà thầu.
+ Vậy, các nhóm giải pháp còn lại đã mang lại lợi ích gì trong việc hồi phục kinh tế và ổn định các vấn đề an sinh xã hội, thưa ông?
- Về vấn đề này, tôi sẽ phân tích chung 4 nhóm giải pháp còn lại. Thứ nhất, liên quan đến vấn đề an sinh xã hội. Trong 2 năm qua, nhất là đợt bùng phát lần thứ 4, nền kinh tế gặp rất nhiều khó khăn trong các hoạt động sản xuất kinh doanh, nhưng công tác an sinh xã hội vẫn được đảm bảo.
Tuy nhiên, điều quan trọng nhất trong vấn đề an sinh xã hội, nằm ở góc độ dài hạn, đơn cử như việc làm thế nào để giữ chân người lao động, hay đưa người lao động đi làm trở lại.
Để làm được điều này, tôi cho rằng, chúng ta phải có hệ thống nhà ở cho công nhân và các dịch vụ tiện ích đi kèm như nhà trẻ, trường học, bệnh viện để người lao động “an cư” rồi mới lập nghiệp.
Đây là một giải pháp dài hơi, vì phải xây dựng cơ chế từ đầu. Trong đó, một trong những yếu tố cần thiết đó là nguồn tài chính để hỗ trợ hai đầu cho cả chủ đầu tư và người mua nhà. Các giải pháp này đang là thách thức cho Việt Nam trong thời gian tới.
Tiếp đến là nhóm giải pháp liên quan tới các gói hỗ trợ doanh nghiệp. Nhóm giải pháp này tập trung chủ yếu về giải quyết tài khóa, hoãn phí, hoãn thuế đang và sẽ được triển khai trong thời gian tới.
Với chính sách tiền tệ, chúng ta cũng có những giải pháp về cho vay ưu đãi, nhằm tạo thêm nguồn lực cho doanh nghiệp, có nguồn lực để phục hồi và phát triển. Cuối cùng là giải pháp về quản lý điều hành, duy trì ổn định và kiểm soát rủi ro. So với 4 nhóm giải pháp trên, nhóm giải pháp này không mất tiền nhưng rất quan trọng.
Trong cái nội hàm của giải pháp, có một cái công việc tương đối khó, đòi hỏi sự đồng thuận cao của nhiều bộ ngành đó là cải cách hành chính. Giả định, nhà đầu tư nước ngoài, đầu tư tư nhân khi đụng vào nhiều thủ tục rườm rà sẽ cảm thấy ngại, có thể từ chối đầu tư hoặc hủy dự án một cách đột ngột. Để khuyến khích đầu tư ngoài nhà nước, cải cách thủ tục hành chính là điều quan trọng nhất.
Sẽ có thêm những giải pháp hỗ trợ kinh tế mới trong năm Nhâm Dần
+ Vậy thưa Thứ trưởng, trong năm mới Nhâm Dần, ông có thể chia sẻ về một số công việc của Bộ Kế hoạch - Đầu tư, trong việc xây dựng các phương án hồi phục kinh tế hay không?
- Liên quan tới công việc trong năm Nhâm Dần, Bộ Kế hoạch - Đầu tư có nhiệm vụ hết sức quan trọng, đó là xây dựng dự thảo Nghị quyết 01 đầu năm 2022. Trong dự thảo Nghị quyết sẽ thể hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng, từ đó phấn đấu làm sao đạt được mục tiêu tăng trưởng 6 - 6,5% theo mục tiêu Quốc hội đề ra.
Tuy nhiên, trong năm 2022, Việt Nam vẫn sẽ đối mặt với nhiều khó khăn, đơn cử như biến chủng Omicron mới, hay quá trình lạm phát toàn cầu. Do đó, việc xây dựng các kế hoạch phục hồi kinh tế trong năm 2022 cũng sẽ phải tính toán lại một cách cẩn trọng.
Dù vậy, trong năm mới, Quốc hội, Chính phủ sẽ sớm có thêm một số giải pháp phục hồi kinh tế mới. Điều đặc biệt, các giải pháp mới sắp được Quốc hội thông qua sẽ được cộng dồn, chứ không phải thay thế để tạo ra một xung lực mạnh hơn, hỗ trợ nền kinh tế tăng trưởng trở lại.
+ Xin chân thành cảm ơn ông!
Lâm Tú (Thực hiện)
