Những rủi ro trên quỹ đạo Trái đất
Các vệ tinh trung tâm quốc phòng và liên lạc toàn cầu từ lâu đã phải đối mặt với các mối đe dọa từ mặt đất, chẳng hạn như gây nhiễu tín hiệu và tấn công tên lửa. Các mối đe dọa quỹ đạo là biên giới tiếp theo.
Ảnh minh họa: GI
Những tiết lộ tình báo về sự quan tâm của Nga đối với vũ khí chống vệ tinh và các vụ phóng vệ tinh từ Trung Quốc càng thúc đẩy nỗ lực của Mỹ nhằm bảo vệ lợi ích của mình ở cách bề mặt Trái đất hàng trăm, thậm chí hàng nghìn dặm.
Các công ty quốc phòng Mỹ đang phát triển các hệ thống khác nhau, từ vệ tinh có thể đuổi theo các vệ tinh khác trên quỹ đạo cho đến bảo vệ các trạm mặt đất có thể truyền tín hiệu vào không gian.
Những biện pháp bảo vệ đó rất quan trọng vì các dịch vụ điều hướng di động và một số dịch vụ truyền hình và internet đều phụ thuộc vào thiết bị trên quỹ đạo. Các công ty khởi nghiệp thương mại đang nghiên cứu các công nghệ, bao gồm tàu quỹ đạo, cảm biến và cấu trúc vệ tinh, có thể có ứng dụng quân sự.
Tướng Chance Saltzman, lãnh đạo hoạt động hàng đầu của Lực lượng Không gian Mỹ, cho biết các đối thủ đang cố gắng hàng ngày để hạn chế quyền tiếp cận không gian của Mỹ và các đồng minh.
Tướng Saltzman nói tại một hội nghị ngành vào tháng 3: “Tôi phải chống lại mối đe dọa đó để đảm bảo rằng khả năng không gian mà chúng ta phụ thuộc vào cho cuộc sống của chúng ta sẽ tồn tại lâu dài trong tương lai”.
Robert Wood, Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc, mới đây nói rằng Nga đã triển khai một vệ tinh có khả năng tấn công vào cùng quỹ đạo với vệ tinh của Mỹ.
Đại sứ Nga tại Liên hợp quốc, Vasily Nebenzya, đáp lại rằng ông “không hiểu ngài Wood đang nói về điều gì”. Điện Kremlin cáo buộc Mỹ đang tìm cách quân sự hóa không gian và gọi các báo cáo cho rằng Nga đang phát triển hệ thống chống vệ tinh hạt nhân là bịa đặt.
"Cuộc chiến ngoài không gian"?
Lực lượng Không gian Mỹ đã tăng cường huấn luyện các chuyên gia của mình. Lực lượng này đã phát triển các kịch bản để chống lại tia laser, thiết bị gây nhiễu, thiết bị tóm bắt trong không gian. Tuy nhiên, các quan chức Mỹ phản đối việc đưa vũ khí hạt nhân của mình vào quỹ đạo.
Mối rủi ro xung đột trên Trái đất đang lan ra cả ngoài không gian. Ảnh: GI
Trong yêu cầu ngân sách gần đây của Lực lượng Không gian Mỹ, khoảng 25% trong số 29,4 tỷ USD tài trợ sẽ dành cho cái gọi là ưu thế về không gian, một khái niệm mà Saltzman gọi là “không gian đối phó có trách nhiệm”.
Robert Winkler, nhà phân tích tại Kratos Defense & Security Solutions, một công ty quốc phòng có trụ sở tại San Diego nổi tiếng với máy bay không người lái và đang phát triển một hệ thống huấn luyện chiến đấu trong không gian, cho biết: “Chúng ta cần hành động như thể đây là một cuộc chiến trong không gian”.
Việc di chuyển các vệ tinh trong không gian đòi hỏi phải lưu trữ năng lượng hoặc khả năng bổ sung nhiên liệu hoặc cung cấp các dịch vụ khác trên quỹ đạo. Những khả năng như vậy đang được theo đuổi bởi một loạt các công ty thương mại đang phát triển các tàu kéo không gian và những robot có tay ngoạm.
Chiến lược thương mại gần đây của Lực lượng Không gian Mỹ kêu gọi khai thác công nghệ và dịch vụ từ các công ty tư nhân để tăng cường năng lực quân sự trong thời kỳ khủng hoảng.
Even Rogers, giám đốc điều hành của nhà sản xuất vệ tinh True Anomaly, cho biết một yếu tố phổ biến là kế hoạch đưa các công ty bên ngoài tham gia trò chơi chiến tranh để đánh giá khả năng của quân đội Mỹ.
Công ty của ông vào đầu năm nay đã phóng hai vệ tinh Jackal của mình bằng tên lửa SpaceX, nhằm thử nghiệm chúng trong một cuộc tập trận mà chúng sẽ rượt đuổi nhau trên quỹ đạo. Dù chưa thành công, song họ đang thực hiện những thay đổi cho chuyến bay thử tiếp theo.
Các quan chức Lầu Năm Góc thường xuyên mô tả Nga và Trung Quốc là những đối thủ cạnh tranh chính của Mỹ trên quỹ đạo. Họ nói rằng các hệ thống vũ khí có thể thuộc loại công nghệ “lưỡng dụng, tức là có ứng dụng quân sự và dân sự. Trung Quốc chỉ mô tả vệ tinh Shijian-21 của họ có khả năng dọn sạch rác vũ trụ.
Nguyễn Khánh
