Vừa qua, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết lượng dầu thô Iran mà Trung Quốc mua đã giảm khoảng 40% trong vài tháng qua, sau khi Washington mở rộng các biện pháp trừng phạt đối với các nhà máy lọc dầu tư nhân – nhóm khách hàng lâu nay tiêu thụ phần lớn dầu giá rẻ của Tehran.
Phát biểu trên Fox Business, ông Bessent nhận định sự sụt giảm này đang tạo áp lực tài chính trực tiếp lên Iran. "Chúng tôi đã chứng kiến sự sụt giảm đáng kể trong việc mua dầu của Iran", ông nói.
Tuy nhiên, các lệnh trừng phạt không phải là nguyên nhân duy nhất.
Kể từ khi xung đột với Iran bùng phát, Trung Quốc đã cắt giảm nhập khẩu dầu thô từ hầu hết các nguồn cung. Trong bối cảnh giá dầu từng vượt 100 USD/thùng và hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz bị gián đoạn nghiêm trọng, Bắc Kinh ưu tiên sử dụng lượng dự trữ dầu khổng lồ được tích lũy trước đó thay vì mua thêm các lô hàng có giá cao.
Theo số liệu hải quan chính thức, lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc trong tháng 6 đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2016.
Việc nhu cầu của Trung Quốc suy yếu đã rút bớt một trong những động lực tiêu thụ lớn nhất của thị trường toàn cầu đúng vào thời điểm hơn 10 triệu thùng dầu/ngày từ Trung Đông bị gián đoạn, qua đó góp phần kiềm chế đà tăng của giá dầu.
Iran là quốc gia chịu tác động rõ rệt nhất, bởi Trung Quốc vẫn là khách hàng lớn nhất đối với nguồn dầu thô bị phương Tây trừng phạt của nước này.
Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng xu hướng giảm nhập khẩu của Trung Quốc khó kéo dài. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ước tính nước này đã rút khoảng 41 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chỉ riêng trong tháng 6. Khi lượng tồn kho giảm xuống, các nhà máy lọc dầu nhiều khả năng sẽ phải quay trở lại thị trường để bổ sung nguồn cung.
Trong khi đó, Bắc Kinh cũng bắt đầu nới lỏng một số hạn chế đối với xuất khẩu nhiên liệu. Xuất khẩu dầu nhiên liệu của Trung Quốc trong tháng 6 đã tăng lên mức cao nhất từ đầu năm nhờ nhu cầu vận tải phục hồi, dù xuất khẩu xăng, dầu diesel và nhiên liệu máy bay vẫn thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước do các biện pháp kiểm soát của chính phủ.
