Vàng từ lâu được xem là kim loại quý có khả năng lưu giữ giá trị nhờ nguồn cung hữu hạn. Qua nhiều giai đoạn bất ổn chính trị và biến động kinh tế, kim loại này luôn thu hút dòng tiền tìm kiếm sự an toàn.
Bitcoin ra đời vào năm 2009 với tư cách là một loại tiền mã hóa hoạt động hoàn toàn phi tập trung. Dù tồn tại dưới dạng kỹ thuật số, Bitcoin vẫn có tính khan hiếm rõ rệt nhờ giới hạn nguồn cung cố định. Chính điều này khiến nhiều nhà đầu tư coi Bitcoin như phiên bản kỹ thuật số của vàng.
Tuy nhiên, diễn biến thị trường trong năm 2025 cho thấy nhận định này đang gặp nhiều thách thức khi vàng và Bitcoin đi theo hai hướng hoàn toàn khác biệt.
Điều đó làm nổi bật câu hỏi đâu mới là lựa chọn phù hợp trong bối cảnh lạm phát leo thang, chi tiêu công của Mỹ tăng nhanh và việc hoạch định chính sách còn nhiều biến động.
Vị thế “vàng số” của Bitcoin đang bị đặt dấu hỏi
Những tài sản tạo ra dòng tiền ổn định như cổ phiếu hay bất động sản thường có khả năng tăng giá trị nội tại theo thời gian. Trong khi đó, vàng và Bitcoin không tạo ra thu nhập nên giá trị chủ yếu dựa trên nhu cầu đầu cơ và việc đồng tiền pháp định mất giá theo thời gian.
Trước năm 1971, Mỹ áp dụng chế độ bản vị vàng, buộc chính phủ chỉ được phát hành tiền giấy khi lượng vàng dự trữ tương ứng được đảm bảo.
Khi cơ chế này kết thúc, lượng tiền lưu thông tăng mạnh và sức mua của đồng đô la Mỹ giảm khoảng chín mươi phần trăm tính từ thời điểm đó.
Biến động này tác động trực tiếp lên giá vàng vốn có xu hướng tăng theo mức mở rộng của nguồn tiền. Những thời điểm lo ngại về chi tiêu ngân sách và việc phát hành tiền gia tăng thường kéo nhà đầu tư tìm đến vàng như kênh bảo toàn giá trị.
Năm tài chính 2025, Mỹ ghi nhận thâm hụt ngân sách một phẩy tám nghìn tỷ đô la, đẩy tổng nợ công lên mức kỷ lục ba mươi tám phẩy năm nghìn tỷ đô la.
Trong lịch sử, nhiều quốc gia đã lựa chọn mở rộng cung tiền để giảm áp lực nợ. Kịch bản tương tự được đánh giá là khó tránh khỏi, góp phần đưa giá vàng tăng khoảng sáu mươi bốn phần trăm trong năm vừa qua.
Ngược lại, Bitcoin giảm năm phần trăm trong cùng giai đoạn, khiến nhiều chuyên gia đặt câu hỏi về vai trò của tiền mã hóa này nếu không thể duy trì tương quan với vàng trong thời điểm lạm phát tăng và đồng tiền suy yếu.
Điều này càng đáng chú ý khi Bitcoin chưa chứng minh được nhiều ứng dụng thực tế ngoài vai trò tài sản đầu cơ.
Vàng có thể là lựa chọn tốt hơn trong năm 2026
Bitcoin sở hữu nhiều đặc điểm thu hút nhà đầu tư như cơ chế phi tập trung, bảo mật dựa trên blockchain và nguồn cung tối đa chỉ hai mươi mốt triệu đơn vị.
Các yếu tố này góp phần tạo nên mức tăng trưởng vượt trội trong mười năm qua. Mức sinh lời của Bitcoin đạt hơn hai mươi hai nghìn phần trăm, trong khi vàng chỉ tăng khoảng ba trăm ba mươi lăm phần trăm.
Dù vậy, hiệu quả đầu tư trong quá khứ không đảm bảo xu hướng trong tương lai. Diễn biến năm 2025 cho thấy Bitcoin có thể không còn đồng hành với các yếu tố kinh tế vĩ mô như vàng.
Năm 2026, Mỹ dự kiến tiếp tục ghi nhận mức thâm hụt ngân sách trên một nghìn tỷ đô la. Điều này làm gia tăng lo ngại về đà mở rộng nguồn tiền và sức mạnh của đồng đô la.
Bên cạnh đó, Cục Dự trữ Liên bang đã sáu lần hạ lãi suất kể từ tháng chín năm 2024 và chấm dứt chương trình thắt chặt bảng cân đối, chuyển sang mua lại tài sản bảo đảm bằng chính phủ. Đây đều là những động thái có xu hướng làm tăng cung tiền.
Với bối cảnh này, nhiều khả năng điều kiện chính trị và kinh tế trong năm 2026 sẽ tương tự năm trước, tức là vàng có thể tiếp tục được hưởng lợi trong khi Bitcoin khó tạo ra sự bứt phá.
Một số tổ chức phân tích thị trường đưa ra danh sách các cổ phiếu tiềm năng và Bitcoin không xuất hiện trong danh sách năm nay. Dù vậy, quyết định đầu tư vẫn phụ thuộc vào mục tiêu, khẩu vị rủi ro và chiến lược tài chính của từng người.
