Khi thỏa thuận trung chuyển khí đốt qua Ukraine sắp hết hạn, Moscow đang tìm cách mở ra các tuyến đường mới nhằm đưa khí đốt vào châu Âu dưới danh nghĩa nguồn cung từ Trung Á.
Đường ống khí đốt tại Nga. Ảnh: VOA
Kế hoạch này liên quan đến tập đoàn năng lượng Gazprom của Nga, Uzbekistan và Azerbaijan, với các tuyến đường tiềm năng gồm hành lang xuyên Caspian và hệ thống đường ống của Ukraine.
Nhân vật trung tâm trong kế hoạch này được cho là doanh nhân Bakhtiyor Fazilov đến từ Samarkand, người bị cáo buộc đóng vai trò hợp thức hóa khí đốt Nga thành khí đốt của Uzbekistan.
Theo điều tra của Đài phát thanh Tự do (RFE/RL) chi nhánh Uzbekistan, công ty Eriell của Fazilov có nhiều hợp đồng với Gazprom, Rosneft và Novatek của Gennady Timchenko. Đáng chú ý, ngân hàng Gazprombank đã mua 46% cổ phần của Eriell với giá 100 triệu USD.
Fazilov cũng đồng sở hữu Gazli Gas Storage, một trung tâm lưu trữ khí đốt quan trọng của Uzbekistan, kết nối với hệ thống đường ống dẫn khí từ Nga, Turkmenistan, Kazakhstan và Trung Quốc.
Ban đầu, Gazli Gas Storage là liên doanh giữa tập đoàn Forus của Nga (nắm 60% cổ phần) có liên quan đến Timchenko và công ty năng lượng quốc gia Uzbekneftegaz (40%). Tuy nhiên, sau đó, phần vốn của Forus được chuyển sang Daxon Holdings Limited tại Hong Kong, một công ty do các doanh nghiệp liên kết với Fazilov thành lập, theo thông tin từ báo chí Uzbekistan.
"Moscow đang cố gắng đưa khí đốt Trung Á quay trở lại thị trường châu Âu", một nguồn tin từ lực lượng an ninh Ukraine tiết lộ với tờ NV.
Trong bối cảnh hợp đồng vận chuyển khí đốt qua Ukraine chấm dứt, Nga đang tìm kiếm những tuyến đường thay thế. Theo Financial Times, Matthias Warnig - cựu giám đốc Nord Stream 2 và là người thân cận với Tổng thống Putin - thậm chí đã đề xuất với Mỹ về khả năng khôi phục đường ống dẫn khí bị phá hoại này.
Trong khi đó, dữ liệu từ viện nghiên cứu Bruegel cho thấy lưu lượng khí đốt qua đường ống TurkStream đã đạt mức kỷ lục 378 triệu m³ mỗi tuần, cho thấy Nga đang đẩy mạnh việc sử dụng các tuyến trung chuyển khác để duy trì dòng chảy năng lượng vào châu Âu.
Việt Hà (Theo The New Voice)
