Với việc các cảng Biển Đen ở phía nam Ukraine bị phong tỏa và sự tàn phá của ngành công nghiệp ở phía đông, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nước này bị chiến tranh tàn phá này dự kiến sẽ giảm 45% vào năm 2022.
Một chiếc ô tô cháy rụi giữa các tòa nhà bị phá hủy ở Kyiv. Ngân hàng Thế giới cho biết GDP của quốc gia này chắc chắn sẽ giảm khoảng 45% vào năm 2022. Ảnh: Alexey Furman/Getty Images.
Theo tổ chức phát triển có trụ sở tại Washington, Nga cũng sẽ bước vào thời kỳ suy thoái và nhiều quốc gia xung quanh Ukraine sẽ phải đối mặt với khó khăn nghiêm trọng, khiến một số nước phải tìm kiếm sự hỗ trợ bên ngoài từ các cơ quan quốc tế để tránh vỡ nợ.
Ngân hàng Thế giới cho biết: "Chiến tranh đang có tác động tàn khốc đối với cuộc sống con người và gây ra sự tàn phá kinh tế ở cả hai quốc gia, đồng thời sẽ dẫn đến thiệt hại kinh tế đáng kể ở khu vực Châu Âu và Trung Á, cũng như phần còn lại của thế giới" dự báo phát hành vào Chủ nhật (10/4).
Tuần này, Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) sẽ tổ chức các cuộc họp thường niên vào mùa xuân của các bộ trưởng tài chính và giám đốc ngân hàng trung ương.
David Malpass của Ngân hàng Thế giới và Kristalina Georgieva của IMF dự kiến sẽ công bố kế hoạch cung cấp hỗ trợ tài chính bổ sung cho các quốc gia bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng, nhiều quốc gia đang trải qua chi phí lương thực tăng cao.
Tháng trước, bà Georgieva cho biết cuộc chiến không có khả năng gây ra khủng hoảng tài chính toàn cầu, nhưng bà cảnh báo về một cuộc suy thoái trầm trọng ở nhiều quốc gia gần xung đột.
Ngân hàng dự đoán rằng đại dịch sẽ khiến sản lượng kinh tế toàn khu vực giảm 4,1%, nghiêm trọng gấp đôi so với cuộc suy thoái do cuộc khủng hoảng Covid-19 gây ra vào năm 2020.
Dữ liệu khu vực của Ngân hàng Thế giới về châu Âu và Trung Á trải dài từ Ireland ở phía tây đến Liên bang Nga ở phía đông, nhưng báo cáo tập trung vào các quốc gia mới nổi và đang phát triển ở trung và đông Âu, Balkan, Thổ Nhĩ Kỳ và các nước cộng hòa thuộc Liên Xô cũ.
Ngân hàng này tuyên bố rằng dư chấn của chiến tranh sẽ ảnh hưởng không tương xứng đến nhiều nước cộng hòa thuộc Liên Xô cũ, buộc nhiều nước phải tìm kiếm các khoản vay bổ sung từ Ngân hàng Thế giới và IMF để duy trì khả năng thanh toán.
Các khoản vay đối với Uzbekistan, Tajikistan và Cộng hòa Kyrgyzstan đã tăng lên trong thời kỳ đại dịch, theo Ngân hàng, mặc dù cả hai nước Tajikistan và Cộng hòa Kyrgyzstan là những nước dễ bị tổn thương nhất và cần hỗ trợ tài chính bổ sung.
Nền kinh tế Liên bang Nga dự kiến sẽ giảm 11,2% trong năm nay, trong khi sản lượng ở các nước Đông Âu như Moldova, Belarus và Ukraine dự kiến sẽ giảm 30,7%.
Nền kinh tế Ukraine, vốn phụ thuộc nhiều vào nông nghiệp, có thể bị ảnh hưởng nhiều hơn nếu các lực lượng Nga cắt đứt mọi quyền tiếp cận Biển Đen. Các cảng của Ukraine đã bị sụt giảm lưu lượng hơn 75% và việc chiếm giữ “hòn ngọc biển đen” Odesa có thể làm tăng con số đó hơn nữa.
Các biện pháp trừng phạt đã làm giảm gần một nửa số lượng tàu đến các cảng của Nga kể từ khi bắt đầu cuộc chiến, ảnh hưởng đến các nước láng giềng phụ thuộc vào xuất khẩu của Nga và Ukraine. Sự sụt giảm lượng kiều hối (tiền mặt của người lao động sống ở nước ngoài gửi về nước) cũng đã ảnh hưởng đến toàn bộ khu vực.
Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới, "Hậu quả của chiến tranh đang bao trùm lên các mối quan hệ thương mại, tài chính và làn song di cư mạnh mẽ của khu vực, dẫn đến thiệt hại kinh tế đáng kể cho các nước láng giềng".
Nếu chiến tranh tiếp tục, Ngân hàng Thế giới gần như chắc chắn sẽ phải điều chỉnh lại các dự báo của mình và dự đoán GDP sẽ sụt giảm thậm chí lớn hơn.
Theo báo cáo, một kịch bản tồi tệ có thể bao gồm mức giảm ba điểm phần trăm trên toàn khu vực đồng euro vào năm 2022, "phản ánh tác động của cú sốc giá hàng hóa do chiến tranh leo thang." Do đó, các biện pháp trừng phạt bổ sung được áp đặt và xuất khẩu của Nga sang khu vực đồng euro bị giảm. Tình huống xấu nhất cũng bao gồm cú sốc đối với niềm tin tài chính, GDP Nga giảm 20% và GDP Ukraine giảm 75%. "
Nền kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ, vốn đang căng thẳng bởi lạm phát cao và tỷ lệ thất nghiệp gia tăng, dự kiến sẽ tăng 1,4% trong năm nay.
Lê Na (Theo Theguardian)
