Nhà báo có thể củng cố uy tín bằng cách nhấn mạnh vai trò của con người trong quá trình đưa tin

(CLO) “Bất cứ khi nào ai đó không hiểu chúng ta, họ sẽ không tin tưởng chúng ta” - Đó là nhận định của Joy Mayer khi nói về cuộc khủng hoảng lòng tin mà báo chí đang đối mặt trong thời đại AI.

Mayer thành lập tổ chức Trusting News vào năm 2016, sau hơn 20 năm làm việc trong các tòa soạn và giảng dạy báo chí. Tổ chức này tập trung hỗ trợ các cơ quan truyền thông xây dựng niềm tin với công chúng thông qua minh bạch, giải thích quy trình làm báo và cải thiện mối quan hệ với độc giả.

Theo Mayer, chưa có yếu tố nào khiến môi trường thông tin thay đổi nhanh và gây nhiều tranh cãi như AI. Trong suốt một thập kỷ nghiên cứu về lòng tin báo chí, bà cho rằng AI đang khiến công chúng ngày càng hoang mang về điều gì là thật, điều gì đáng tin.

Một nghiên cứu do Trusting News thực hiện cho thấy 94% người tham gia muốn các nhà báo công khai việc sử dụng AI trong quá trình sản xuất tin tức. Thế nhưng phần lớn các tòa soạn hiện chưa làm điều đó. Điều gây khó xử hơn là khi báo chí chủ động tiết lộ việc sử dụng AI, mức độ tin tưởng của độc giả lại có xu hướng giảm xuống.

Theo Mayer, đây là nghịch lý lớn nhất mà ngành báo chí đang phải đối mặt. Dù việc công khai AI có thể khiến công chúng nghi ngờ hơn trong ngắn hạn, báo chí vẫn cần minh bạch thay vì im lặng.

untitled-4169.png
AI khiến độc giả hoang mang về sự thật, buộc báo chí phải tìm lại lòng tin công chúng. Ảnh minh họa: Unsplash

Bà cho rằng vấn đề nằm ở chỗ nhiều độc giả chưa hiểu AI đang được sử dụng như thế nào trong tòa soạn. Khi chỉ nhìn thấy dòng thông báo “bài viết có sử dụng AI”, họ dễ liên tưởng đến việc tin tức được tạo ra hoàn toàn bởi máy móc, thiếu kiểm chứng hoặc thiếu trách nhiệm của con người.

Vì vậy, điều báo chí cần làm không chỉ là tiết lộ việc dùng AI, mà còn phải giải thích rõ lý do sử dụng, AI tham gia ở khâu nào, con người kiểm soát ra sao và đâu là các biện pháp đảm bảo độ chính xác.

Theo Mayer, công chúng muốn biết AI giúp nhà báo làm được điều gì mà trước đây khó thực hiện hơn, đồng thời muốn thấy rõ vai trò của con người trong toàn bộ quy trình sản xuất thông tin. Nếu không có phần giải thích đó, việc công khai AI chỉ khiến độc giả thêm bối rối.

Bà nhấn mạnh AI không nên thay thế hoạt động kiểm chứng hay trách nhiệm biên tập. Trong bối cảnh internet tràn ngập nội dung tự động, báo chí cần làm nổi bật giá trị cốt lõi của nghề là xác minh thông tin, tạo ra tri thức mới và chịu trách nhiệm với công chúng.

Mayer cho rằng AI đồng thời cũng mở ra cơ hội cho báo chí. Khi ngày càng nhiều người không còn chắc đâu là thật, các nhà báo có thể củng cố uy tín bằng cách nhấn mạnh vai trò của con người trong quá trình đưa tin, điều mà AI không thể thay thế hoàn toàn.

Bà cũng kêu gọi các tòa soạn chủ động nâng cao hiểu biết về AI cho cộng đồng, giúp công chúng hiểu công nghệ này mạnh ở đâu, yếu ở đâu và cần được sử dụng trong giới hạn nào.

Theo Mayer, một trong những việc hiệu quả nhất mà các nhà báo có thể làm để cải thiện lòng tin là trực tiếp hỏi công chúng vì sao họ không tin báo chí. Những hiểu lầm phổ biến cần được lắng nghe và phản hồi bằng hành động cụ thể, thay vì chỉ phòng thủ hoặc phủ nhận.

Dù thừa nhận báo chí đang trải qua giai đoạn bất ổn, Mayer vẫn nhìn thấy mặt tích cực của môi trường thông tin hiện nay. Bà cho rằng ngày càng có nhiều nhà báo độc lập và nhà sáng tạo nội dung trên mạng xã hội tiếp cận công chúng theo cách gần gũi, dễ hiểu và ít tạo cảm giác xa cách hơn so với báo chí truyền thống.

Xem thêm

Báo chí Việt Nam – Hàn Quốc: Tăng kết nối, mở rộng hợp tác nghề nghiệp

Báo chí Việt Nam – Hàn Quốc: Tăng kết nối, mở rộng hợp tác nghề nghiệp

(NB&CL) Trong bối cảnh quan hệ Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng phát triển sâu rộng, báo chí hai nước càng có thêm những điểm gặp gỡ trong hoạt động nghề nghiệp. Những biến đổi nhanh của đời sống xã hội, sự thay đổi trong cách công chúng tiếp nhận thông tin và sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đang đưa người làm báo hai nước đến trước không ít vấn đề tương đồng.

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

(CLO) Sau một tuần tham dự Hội nghị bàn tròn CEO của INMA tại Vail (Mỹ), với sự góp mặt của khoảng 40 lãnh đạo các tổ chức báo chí, nhiều quan điểm về tương lai ngành truyền thông đã được đưa ra, trong đó nổi bật là việc tự động hóa các công việc thường nhật và tăng đầu tư vào những nội dung tạo khác biệt.

Đài Truyền hình Việt Nam cho ra mắt nền tảng VTVgo The Next

Đài Truyền hình Việt Nam cho ra mắt nền tảng VTVgo The Next

(CLO) Chiều 7/9 tại Hà Nội, Trung tâm Nền tảng và Dịch vụ số (Đài Truyền hình Việt Nam) giới thiệu VTVgo The Next, phiên bản mới của nền tảng truyền hình số VTVgo, hướng tới cá nhân hóa trải nghiệm và mở rộng hệ sinh thái nội dung, giải trí, dịch vụ số.

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

(CLO) Rời xa giai đoạn thí điểm rời rạc, báo chí đang bước vào kỷ nguyên ứng dụng AI sâu vào quy trình và hạ tầng. Cuộc đua công nghệ giờ đây không thuộc về ai sở hữu nhiều công cụ hơn, mà được định đoạt bởi năng lực biến dữ liệu và tri thức tòa soạn thành sức mạnh nội tại.

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

(CLO) Luật Báo chí 2025 cho phép cơ quan báo chí liên kết với cơ quan báo chí khác, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để cùng sản xuất nội dung. Luật cũng bổ sung các nguồn thu từ bán quyền đọc, nghe, xem, cấp phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; đồng thời quy định cụ thể hơn về xuất nhập khẩu sản phẩm báo chí.

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

(CLO) Một bài báo có thể mất nhiều ngày tác nghiệp, xác minh, biên tập nhưng chỉ cần vài phút để bị sao chép. Video bị cắt ghép, livestream lại; dữ liệu bị tự động "cào" cho các hệ thống công nghệ. Công nghệ giúp báo chí lan xa hơn, nhưng cũng khiến tài sản trí tuệ của tòa soạn dễ bị khai thác hơn bao giờ hết.

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

(NB&CL) Cuộc cạnh tranh của báo chí đang thay đổi. Trong kỷ nguyên AI, khoảng cách giữa các tòa soạn sẽ không còn được tạo ra bởi việc ứng dụng thêm một công nghệ mới, mà bởi năng lực quản trị, khả năng tổ chức dữ liệu và những lựa chọn chiến lược được thực hiện từ hôm nay. Khi công nghệ dần trở thành điều kiện phổ biến, dữ liệu sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi cơ quan báo chí.

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

(CLO) “Trong một thế giới mà thông tin ngày càng dư thừa nhưng niềm tin ngày càng khan hiếm, đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí có lẽ không nằm ở việc sản xuất thêm nội dung, mà ở việc thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin cho phát triển” - ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Le Group of Companies, nhấn mạnh khi đề xuất cách tiếp cận 'Báo chí Hạ tầng Niềm tin'.

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

(NB&CL) Với VnExpress, xây dựng năng lực dữ liệu bắt đầu từ nhu cầu trả lời những câu hỏi rất cụ thể về độc giả và sản phẩm: Vì sao pageview tăng hoặc giảm? Độc giả là ai? Họ đến và đi vì điều gì? Làm thế nào để kéo họ quay lại và tương tác? Sau nhiều năm xây dựng hệ thống riêng, dữ liệu trở thành một phần trong cách tòa soạn phân tích nội dung, hiểu độc giả và vận hành sản phẩm.

Cỡ chữ bài viết: