Nhà báo có thể củng cố uy tín bằng cách nhấn mạnh vai trò của con người trong quá trình đưa tin

(CLO) “Bất cứ khi nào ai đó không hiểu chúng ta, họ sẽ không tin tưởng chúng ta” - Đó là nhận định của Joy Mayer khi nói về cuộc khủng hoảng lòng tin mà báo chí đang đối mặt trong thời đại AI.

Mayer thành lập tổ chức Trusting News vào năm 2016, sau hơn 20 năm làm việc trong các tòa soạn và giảng dạy báo chí. Tổ chức này tập trung hỗ trợ các cơ quan truyền thông xây dựng niềm tin với công chúng thông qua minh bạch, giải thích quy trình làm báo và cải thiện mối quan hệ với độc giả.

Theo Mayer, chưa có yếu tố nào khiến môi trường thông tin thay đổi nhanh và gây nhiều tranh cãi như AI. Trong suốt một thập kỷ nghiên cứu về lòng tin báo chí, bà cho rằng AI đang khiến công chúng ngày càng hoang mang về điều gì là thật, điều gì đáng tin.

Một nghiên cứu do Trusting News thực hiện cho thấy 94% người tham gia muốn các nhà báo công khai việc sử dụng AI trong quá trình sản xuất tin tức. Thế nhưng phần lớn các tòa soạn hiện chưa làm điều đó. Điều gây khó xử hơn là khi báo chí chủ động tiết lộ việc sử dụng AI, mức độ tin tưởng của độc giả lại có xu hướng giảm xuống.

Theo Mayer, đây là nghịch lý lớn nhất mà ngành báo chí đang phải đối mặt. Dù việc công khai AI có thể khiến công chúng nghi ngờ hơn trong ngắn hạn, báo chí vẫn cần minh bạch thay vì im lặng.

untitled-4169.png
AI khiến độc giả hoang mang về sự thật, buộc báo chí phải tìm lại lòng tin công chúng. Ảnh minh họa: Unsplash

Bà cho rằng vấn đề nằm ở chỗ nhiều độc giả chưa hiểu AI đang được sử dụng như thế nào trong tòa soạn. Khi chỉ nhìn thấy dòng thông báo “bài viết có sử dụng AI”, họ dễ liên tưởng đến việc tin tức được tạo ra hoàn toàn bởi máy móc, thiếu kiểm chứng hoặc thiếu trách nhiệm của con người.

Vì vậy, điều báo chí cần làm không chỉ là tiết lộ việc dùng AI, mà còn phải giải thích rõ lý do sử dụng, AI tham gia ở khâu nào, con người kiểm soát ra sao và đâu là các biện pháp đảm bảo độ chính xác.

Theo Mayer, công chúng muốn biết AI giúp nhà báo làm được điều gì mà trước đây khó thực hiện hơn, đồng thời muốn thấy rõ vai trò của con người trong toàn bộ quy trình sản xuất thông tin. Nếu không có phần giải thích đó, việc công khai AI chỉ khiến độc giả thêm bối rối.

Bà nhấn mạnh AI không nên thay thế hoạt động kiểm chứng hay trách nhiệm biên tập. Trong bối cảnh internet tràn ngập nội dung tự động, báo chí cần làm nổi bật giá trị cốt lõi của nghề là xác minh thông tin, tạo ra tri thức mới và chịu trách nhiệm với công chúng.

Mayer cho rằng AI đồng thời cũng mở ra cơ hội cho báo chí. Khi ngày càng nhiều người không còn chắc đâu là thật, các nhà báo có thể củng cố uy tín bằng cách nhấn mạnh vai trò của con người trong quá trình đưa tin, điều mà AI không thể thay thế hoàn toàn.

Bà cũng kêu gọi các tòa soạn chủ động nâng cao hiểu biết về AI cho cộng đồng, giúp công chúng hiểu công nghệ này mạnh ở đâu, yếu ở đâu và cần được sử dụng trong giới hạn nào.

Theo Mayer, một trong những việc hiệu quả nhất mà các nhà báo có thể làm để cải thiện lòng tin là trực tiếp hỏi công chúng vì sao họ không tin báo chí. Những hiểu lầm phổ biến cần được lắng nghe và phản hồi bằng hành động cụ thể, thay vì chỉ phòng thủ hoặc phủ nhận.

Dù thừa nhận báo chí đang trải qua giai đoạn bất ổn, Mayer vẫn nhìn thấy mặt tích cực của môi trường thông tin hiện nay. Bà cho rằng ngày càng có nhiều nhà báo độc lập và nhà sáng tạo nội dung trên mạng xã hội tiếp cận công chúng theo cách gần gũi, dễ hiểu và ít tạo cảm giác xa cách hơn so với báo chí truyền thống.

Xem thêm

Phát thanh cần tăng dấu ấn ngôn ngữ loại hình và chiều sâu phát hiện vấn đề

Phát thanh cần tăng dấu ấn ngôn ngữ loại hình và chiều sâu phát hiện vấn đề

(CLO) Các tác phẩm phát thanh tham dự Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX – năm 2025 được đánh giá có sự đầu tư ngày càng rõ nét từ các cơ quan báo chí, bám sát dòng chảy thời sự, phản ảnh đa dạng các vấn đề lớn của đất nước. Tuy nhiên, qua vòng chấm sơ khảo, các giám khảo cũng chỉ ra hạn chế về tính phát hiện, dấu ấn ngôn ngữ đặc trưng của thể loại...

Truyền hình tiếp tục nổi bật ở điều tra, phong phú đề tài nhưng số lượng tác phẩm giảm mạnh sau sáp nhập

Truyền hình tiếp tục nổi bật ở điều tra, phong phú đề tài nhưng số lượng tác phẩm giảm mạnh sau sáp nhập

(CLO) Sau khi hoàn tất vòng chấm sơ khảo Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX – năm 2025, các tiểu ban truyền hình đã đưa ra nhiều nhận định về chất lượng tác phẩm dự thi, ghi nhận sự đầu tư nghiêm túc ở nhiều đề tài thời sự, điều tra và phản biện xã hội, đồng thời chỉ ra những tác động rõ nét từ quá trình sáp nhập các cơ quan báo chí, truyền hình trong thời gian qua.

Cuộc thi Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới: Khẳng định vai trò mũi nhọn tiên phong và sức mạnh ‘bút chiến’

Cuộc thi Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới: Khẳng định vai trò mũi nhọn tiên phong và sức mạnh ‘bút chiến’

(CLO) Sức lan tỏa của cuộc thi không chỉ thể hiện ở số lượng tác phẩm và số lượng các cơ quan báo chí tham gia mà 5 năm qua, giới báo chí cả nước có thêm một “sân chơi” chuyên nghiệp, hữu ích để khẳng định vai trò mũi nhọn tiên phong và sức mạnh “bút chiến” của báo chí trong sự nghiệp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX: Báo in mở rộng tuyến đề tài, tăng chiều sâu chính luận nhưng vẫn thiếu tác phẩm điều tra tạo dấu ấn mạnh

Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX: Báo in mở rộng tuyến đề tài, tăng chiều sâu chính luận nhưng vẫn thiếu tác phẩm điều tra tạo dấu ấn mạnh

(CLO) Sau khi hoàn tất vòng chấm sơ khảo Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX – năm 2025, giám khảo Tiểu ban Phóng sự, phóng sự điều tra, ký báo chí, ghi chép báo in và Tiểu ban Xã luận, bình luận, chuyên luận báo in đã đưa ra nhiều nhận định về chất lượng tác phẩm dự thi, phản ánh bức tranh vừa mở rộng về đề tài, vừa đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng thể hiện và chuẩn hoá thể loại.

Podcast và cuộc trở lại của chiều sâu trong báo chí số

Podcast và cuộc trở lại của chiều sâu trong báo chí số

(NB&CL) Khi công chúng ngày càng rời xa những bản tin dài để cuốn vào dòng chảy video ngắn và thông tin “ăn liền”, thì nhu cầu được lắng nghe những câu chuyện sâu lại càng lớn. Giữa sự dịch chuyển ấy, podcast đang mở ra một không gian mới cho báo chí hiện đại - nơi âm thanh, cảm xúc và chiều sâu nội dung có cơ hội trở lại.

Hợp tác báo chí Việt Nam – Campuchia trong chuyển động mới của truyền thông số

Hợp tác báo chí Việt Nam – Campuchia trong chuyển động mới của truyền thông số

(NB&CL) Những cuộc gặp gỡ giữa giới báo chí Việt Nam và Campuchia diễn ra trong bối cảnh hoạt động báo chí đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ. Khi AI, mạng xã hội, truyền thông đa nền tảng làm thay đổi cách thông tin được sản xuất và tiếp nhận, hợp tác báo chí khu vực cũng đang mang thêm một ý nghĩa mới: Không chỉ giữ nhịp kết nối hữu nghị, mà còn cùng chia sẻ kinh nghiệm thích ứng với những thách thức của thời đại số.

 VOV giành giải 'Tác phẩm phát thanh xuất sắc nhất' tại Hội nghị cấp cao Báo chí châu Á 2026

VOV giành giải 'Tác phẩm phát thanh xuất sắc nhất' tại Hội nghị cấp cao Báo chí châu Á 2026

(CLO) Tại Hội nghị cấp cao Báo chí châu Á (AMS) lần thứ 21 diễn ra ở Maldives, Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) đã giành giải “Tác phẩm phát thanh xuất sắc nhất” với tác phẩm “Tết Việt bình yên trong mỗi mái nhà: Mệnh lệnh thần tốc từ trái tim người lính”. Thành tích này tiếp tục ghi dấu ấn của báo chí Việt Nam tại một trong những diễn đàn truyền thông lớn nhất khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Tòa soạn toàn cầu chạy đua với xu hướng 'nội dung linh hoạt'

Tòa soạn toàn cầu chạy đua với xu hướng 'nội dung linh hoạt'

(CLO) Một trong những chủ đề được nhắc đến nhiều nhất tại Đại hội Truyền thông Tin tức Thế giới INMA tuần trước là sự nổi lên của “nội dung linh hoạt” - mô hình báo chí được thiết kế để hoạt động đồng thời trên nhiều nền tảng, định dạng và trải nghiệm người dùng khác nhau.

Giải Báo chí Quốc gia 2025: Hoàn tất vòng chấm sơ khảo, báo điện tử nổi bật xu hướng đa nền tảng và tuyến bài chuyên sâu

Giải Báo chí Quốc gia 2025: Hoàn tất vòng chấm sơ khảo, báo điện tử nổi bật xu hướng đa nền tảng và tuyến bài chuyên sâu

(CLO) Hội đồng Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX – năm 2025 đã hoàn tất vòng chấm sơ khảo. Trong đó, ở nhóm báo điện tử gồm Tiểu ban Tin, bài phản ánh, phỏng vấn, bình luận, tọa đàm, giao lưu trực tuyến và Tiểu ban Phóng sự, phóng sự điều tra, ký báo chí, ghi chép, nhiều nhận định chung cho thấy sự phát triển mạnh của báo chí đa nền tảng, xu hướng gia tăng các tuyến bài chuyên sâu và dấu ấn dấn thân của người làm báo.

Hội đàm Hội Nhà báo Việt Nam – Câu lạc bộ nhà báo Campuchia: Tăng cường hợp tác trong bối cảnh báo chí số và AI phát triển mạnh

Hội đàm Hội Nhà báo Việt Nam – Câu lạc bộ nhà báo Campuchia: Tăng cường hợp tác trong bối cảnh báo chí số và AI phát triển mạnh

(CLO) Chiều 12/5, tại trụ sở Hội Nhà báo Việt Nam, đã diễn ra cuộc hội đàm giữa Hội Nhà báo Việt Nam và Câu lạc bộ Nhà báo Campuchia, nhằm tăng cường hợp tác chuyên môn giữa giới báo chí hai nước trong bối cảnh báo chí số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ.

Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX - năm 2025: 177 tác phẩm vào Chung khảo

Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX - năm 2025: 177 tác phẩm vào Chung khảo

(CLO) Chiều 12/5, Hội đồng Giải báo chí Quốc gia đã tổ chức cuộc họp tổng kết vòng chấm sơ khảo Giải báo chí Quốc gia lần thứ XX – năm 2025. Cuộc họp nhằm đánh giá toàn diện công tác tổ chức, chất lượng tác phẩm dự thi và kết quả chấm sơ khảo trước khi chuyển sang vòng chung khảo.

Cỡ chữ bài viết: