Những bài báo làm nổi bật vấn đề trong đời sống văn hóa hôm nay

Loạt 5 bài: "Để văn hóa xứng đáng “soi đường cho quốc dân đi” của nhóm tác giả Trần Hoàng Hoàng và đồng nghiệp tại liên chi hội nhà báo Báo Quân đội nhân dân dành được giải C Giải Báo chí quốc gia lần thứ XVI-năm 2021 ở nội dung Tin, bài phản ánh, phỏng vấn (Báo in).

Tác phẩm đã cho thấy hiệu quả tác động xã hội tốt, nếu bật bấn đề còn mấu chốt tồn tại của văn hóa, được dư luận xã hội đánh giá cao về vai trò tính phát hiện, xây dựng của loạt bài. Hội đồng giải báo chí quốc gia đánh giá tác phẩm phản ánh kịp thời, đậm nét vấn đề, sự kiện lớn về văn hóa của đất nước.

Bài liên quan

Tiêu chí thực hiện “cơ quan báo chí văn hóa và văn hóa của người làm báo Việt Nam”

Để văn hóa lan tỏa thấm sâu, thực chất vào mỗi cơ quan báo chí, mỗi người làm báo

Báo chí góp phần quảng bá tinh hoa văn hóa dân tộc ra thế giới

Nhà báo Trần Hoàng Hoàng, phóng viên Báo Quân đội nhân dân đoạt giải C - Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XVI - năm 2021.

Nhà báo Trần Hoàng Hoàng, phóng viên Báo Quân đội nhân dân đoạt giải C - Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XVI - năm 2021.

Loại bài ra đời trước khi Hội nghị văn hóa toàn quốc tại Thủ đô Hà Nội, do Ban Bí thư Trung ương Đảng tổ chức ngày 24/11/2021. Hội nghị đặc biệt quan trọng này giúp từng cán bộ, người dân đánh giá thực trạng kết quả xây dựng văn hóa, con người Việt Nam sau 35 năm đổi mới; từ đó đề ra phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm công tác văn hóa, văn nghệ trong giai đoạn 2021-2026, tầm nhìn đến năm 2045.

Tác giả đã phỏng vấn nhiều lãnh đạo các cơ quan báo chí, nhà báo đã về hưu, chuyên gia về văn hóa, lịch sử. Trong đó nhấn mạnh đến vấn đề phát triển văn hóa trong thời kỳ hiện nay, khẳng định văn hóa không chỉ là... “cờ, đèn, kèn, trống”, văn hóa đặt ngang hàng với chính trị, kinh tế, xã hội, nêu bật vấn đề nếu xem nhẹ văn hóa dẫn đến hệ lụy toàn diện và lâu dài.

Tác giả Trần Hoàng Hoàng và đồng nghiệp cũng khai thác ở góc độ, văn hóa đóng góp gì cho sự phát triển của đất nước? Lấy người dân là chủ thể trong công cuộc phát triển văn hóa, khẳng định cần quan tâm đầu tư phát triển văn hóa, lấy người dân làm chủ thể, văn hóa Việt Nam sẽ không tụt hậu trong cuộc “chạy đua” ảnh hưởng văn hóa toàn cầu, đồng thời tăng cường sức đề kháng trước sự xâm lăng văn hóa.

Đưa ra những giải pháp từ thực tiễn, nhóm tác giả đã phỏng vấn các chuyên gia về việc tạo “sân chơi” và “luật chơi” cho văn hóa phát triển. Văn hóa nếu để tự do phát triển mà không có hệ thống luật pháp, cơ chế, chính sách để định hướng, kiến tạo sẽ không tránh khỏi sự lệch lạc, thiếu lành mạnh, phản văn hóa… trả lời câu hỏi làm sao để văn hóa xứng đáng “soi đường cho quốc dân đi”.

Nhóm có cuộc trao đổi với những người hoạt động trực tiếp trong lĩnh vực văn hóa, đó là nhà văn Ngô Thảo, nguyên Phó tổng thư ký Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam; Nghệ sĩ Ưu tú (NSƯT) Trần Ly Ly, Giám đốc Nhà hát Nhạc vũ kịch Việt Nam để ghi nhận mong muốn và kiến nghị về cơ chế, chính sách phát triển văn hóa…

Nhà báo Trần Hoàng Hoàng, phóng viên Báo Quân đội nhân dân chụp ảnh cùng các nữ đồng nghiệp.

Nhà báo Trần Hoàng Hoàng, phóng viên Báo Quân đội nhân dân chụp ảnh cùng các nữ đồng nghiệp.

Tìm lời giải làm sao để văn hóa Đảng phải thấm sâu, lan tỏa trong xã hội. Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng được thực hiện quyết liệt thông qua các nhóm nhiệm vụ, giải pháp, song chưa đề cập nhiều và hành động quyết liệt để xây dựng, chỉnh đốn Đảng từ văn hóa Đảng. Đưa ra các giải pháp để xây dựng văn hóa Đảng để củng cố niềm tin của nhân dân vào Đảng, góp phần bảo vệ sự sống còn của Đảng, của chế độ ta.

Nhà báo Trần Hoàng Hoàng, báo Quân đội nhân dân chia sẻ: "Bí quyết thành công nhờ làm việc nhóm và nhờ nguồn tin riêng mà nhóm phóng viên văn hóa Báo Quân đội nhân dân nắm bắt được kế hoạch tổ chức Hội nghị Văn hóa toàn quốc quán triệt Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng do Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì và có bài phát biểu quan trọng sẽ diễn ra. Chúng tôi đã thảo luận, nhất trí thực hiện loạt bài “phỏng vấn bàn tròn” nhà quản lý, chuyên gia nghiên cứu, văn nghệ sĩ, doanh nhân…"

Theo nhà báo, Đại úy Trần Hoàng Hoàng: Việc lựa chọn nhân vật phỏng vấn không khó bởi những nhân vật tâm huyết, thâm hậu tri thức văn hóa rất nhiều. Cái khó là phải lựa chọn những vấn đề gì trong đời sống văn hóa hôm nay cần nhấn mạnh. Là người viết đề cương loạt bài, tôi suy nghĩ để lập đề cương về 5 vấn đề chủ chốt: Nhận thức về vai trò của văn hóa; văn hóa với sự phát triển của đất nước; vị trí người dân trong công cuộc phát triển văn hóa; động lực để văn hóa phát triển; tính tiền phong, nêu gương, dẫn đường của văn hóa Đảng.

Ngay sau đó, nhà báo Trần Hoàng Hoàng đã soạn bộ câu hỏi với gần 30 câu cho 5 vấn đề nêu trên, gửi cho các thành viên trong nhóm nhanh chóng tiếp cận phỏng vấn nhân vật. Sau khi các thành viên trong nhóm bóc băng phỏng vấn, anh là người chấp bút thể hiện loạt bài. Làm bàn tròn phỏng vấn nghĩa là trong một bài phỏng vấn, thậm chí một câu hỏi sẽ có nhiều người trả lời, đòi hỏi việc cân nhắc, thêm bớt câu trả lời.

“Khó nhất trong 5 bài phỏng vấn là bài cuối cùng về văn hóa Đảng, bài phỏng vấn về chủ đề này mất hơn một tuần mới viết xong, những bài còn lại, mỗi bài chỉ viết trong hơn một ngày”, nhà báo Trần Hoàng Hoàng thông tin thêm.

Với tinh thần làm việc khẩn trương, ngay sau khi hoàn thiện, loạt 5 bài “Để văn hóa xứng đáng “soi đường cho quốc dân đi” đăng trên báo Quân đội nhân dân hằng ngày từ ngày 15-19/11 trước ngày khai mạc Hội nghị (24/11/2021) đã nhận được phản hồi tích cực của bạn đọc, đồng nghiệp.

Thành công ở nhiều bài viết nói về xây dựng văn hóa, xây dựng Đảng, cán bộ, nhà báo Trần Hoàng Hoàng cho rằng: Qua thực hiện loạt bài, chúng tôi thu được nhiều kinh nghiệm quý báu trong làm việc nhóm. Cần có thời gian chuẩn bị dài hơi hơn, có thể 2 tháng để cho mọi thứ đều được trau chuốt, có chiều sâu, khối lượng công việc được đảm bảo, có nhân vật khó tiếp cận nên cần sự chung sức của tất cả thành viên mới đạt được hiệu quả.

Xem thêm

Báo chí Việt Nam trước không gian phát triển mới

Báo chí Việt Nam trước không gian phát triển mới

(NB&CL) Không gian phát triển mới của báo chí không còn là một khái niệm thuộc về tương lai. Nó đang hiện hữu trong từng thay đổi của công chúng, công nghệ, phương thức sản xuất và phân phối thông tin; trong sự xuất hiện của những nền tảng truyền thông mới, những mô hình sản phẩm mới và cả những thay đổi trong chính sách, pháp luật đối với hoạt động báo chí. Sự dịch chuyển ấy chính là cơ sở để Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026 lựa chọn chủ đề “Báo chí Cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới”.

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

(CLO) Các số liệu và thảo luận tại nhiều sáng kiến của Hiệp hội Tin tức và Truyền thông Quốc tế (INMA) cho thấy mối quan hệ giữa độc giả với từng nhà báo, người sáng tạo nội dung đang ngày càng có giá trị, trong khi sức mạnh của thương hiệu báo chí truyền thống không còn đủ để giữ chân công chúng.

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

(CLO) Với các cơ quan báo chí địa phương, tác động của Luật Báo chí 2025 không chỉ nằm ở những quy định mới về quản lý hoạt động báo chí. Điều đáng chú ý hơn là một tư duy mới đang được đặt ra: từ “thuần quản lý hành chính” sang “đồng hành và kiến tạo phát triển” trong môi trường truyền thông số.

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

(CLO) Sau một tuần tham dự Hội nghị bàn tròn CEO của INMA tại Vail (Mỹ), với sự góp mặt của khoảng 40 lãnh đạo các tổ chức báo chí, nhiều quan điểm về tương lai ngành truyền thông đã được đưa ra, trong đó nổi bật là việc tự động hóa các công việc thường nhật và tăng đầu tư vào những nội dung tạo khác biệt.

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

(CLO) Rời xa giai đoạn thí điểm rời rạc, báo chí đang bước vào kỷ nguyên ứng dụng AI sâu vào quy trình và hạ tầng. Cuộc đua công nghệ giờ đây không thuộc về ai sở hữu nhiều công cụ hơn, mà được định đoạt bởi năng lực biến dữ liệu và tri thức tòa soạn thành sức mạnh nội tại.

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

(CLO) Luật Báo chí 2025 cho phép cơ quan báo chí liên kết với cơ quan báo chí khác, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để cùng sản xuất nội dung. Luật cũng bổ sung các nguồn thu từ bán quyền đọc, nghe, xem, cấp phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; đồng thời quy định cụ thể hơn về xuất nhập khẩu sản phẩm báo chí.

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

(CLO) Một bài báo có thể mất nhiều ngày tác nghiệp, xác minh, biên tập nhưng chỉ cần vài phút để bị sao chép. Video bị cắt ghép, livestream lại; dữ liệu bị tự động "cào" cho các hệ thống công nghệ. Công nghệ giúp báo chí lan xa hơn, nhưng cũng khiến tài sản trí tuệ của tòa soạn dễ bị khai thác hơn bao giờ hết.

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

(NB&CL) Cuộc cạnh tranh của báo chí đang thay đổi. Trong kỷ nguyên AI, khoảng cách giữa các tòa soạn sẽ không còn được tạo ra bởi việc ứng dụng thêm một công nghệ mới, mà bởi năng lực quản trị, khả năng tổ chức dữ liệu và những lựa chọn chiến lược được thực hiện từ hôm nay. Khi công nghệ dần trở thành điều kiện phổ biến, dữ liệu sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi cơ quan báo chí.

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

(CLO) “Trong một thế giới mà thông tin ngày càng dư thừa nhưng niềm tin ngày càng khan hiếm, đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí có lẽ không nằm ở việc sản xuất thêm nội dung, mà ở việc thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin cho phát triển” - ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Le Group of Companies, nhấn mạnh khi đề xuất cách tiếp cận 'Báo chí Hạ tầng Niềm tin'.

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

(NB&CL) Với VnExpress, xây dựng năng lực dữ liệu bắt đầu từ nhu cầu trả lời những câu hỏi rất cụ thể về độc giả và sản phẩm: Vì sao pageview tăng hoặc giảm? Độc giả là ai? Họ đến và đi vì điều gì? Làm thế nào để kéo họ quay lại và tương tác? Sau nhiều năm xây dựng hệ thống riêng, dữ liệu trở thành một phần trong cách tòa soạn phân tích nội dung, hiểu độc giả và vận hành sản phẩm.

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

(NB&CL) AI đang đi rất nhanh từ một công nghệ được báo chí thử nghiệm sang một năng lực được tích hợp vào hoạt động tác nghiệp. Nhưng phía sau những mô hình ngôn ngữ ngày càng mạnh vẫn tồn tại một điều kiện nền tảng: AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi nó được cung cấp dữ liệu đủ tốt, đủ ngữ cảnh và có thể sử dụng một cách đáng tin cậy.

Cỡ chữ bài viết: