Xin 3.280 ha,"vô tình" được giao 4.724 ha?
Như báo Nhà báo & Công luận đã thông tin, Thanh tra Sở Tài nguyên - Môi trường (TNMT) đã kết luận về việc Viện Khoa học lâm nghiệp Nam Trung Bộ và Tây Nguyên (Viện KHLN NTB-TN) đã để mất hơn 2.000 ha rừng được giao quản lý, bảo vệ và thực hiện dự án nghiên cứu lâm sinh tại tỉnh Đắk Nông.
Viện Khoa học lâm nghiệp Nam Trung Bộ và Tây Nguyên được giao hơn 3.280 ha đất rừng nhưng thiếu trách nhiệm làm mất 2.052 ha rừng.
Thanh tra Sở TNMT đề nghị UBND Đắk Nông giao Sở TNMT chuyển tin báo đến Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Nông về hành vi thiếu trách nhiệm, buông lỏng công tác quản lý, bảo vệ rừng của Viện KHLN NTB-TN khi để mất rừng.
Tại Kết luận thanh tra, lực lượng chức năng đã chỉ ra những điều "kỳ lạ” trong việc giao đất rừng phòng hộ xung yếu cho Viện KHLN NTB-TN thực hiện dự án thành lập Trạm thực nghiệm lâm nghiệp Đắk P’lao, thực hiện dự án nghiên cứu lâm sinh.
Theo đó, tại biên bản thỏa thuận năm 2003 giữa Viện KHLN NTB-TN với đại diện Khu bảo tồn thiên nhiên Tà Đùng, diện tích thống nhất giao cho Viện KHLN NTB-TN là 3.280 ha tại 4 tiểu khu. Trong đó, tiểu khu 1780 là 954 ha, tiểu khu 1788 là 594 ha, tiểu khu 1792 là 832 ha và tiểu khu 1802 là 900 ha.
Tờ trình ngày 26/12/2003 của liên Sở TNMT và Sở NN-PTNT đề nghị UBND tỉnh Đắk Lắk (cũ, nay thuộc địa phần tỉnh Đắk Nông) về việc thu hồi và giao 3.280 ha cho Viện KHLN NTB-TN thì số liệu tăng lên đến 4.724 ha.
Cụ thể, các vị trí giao nằm tại 4 tiểu khu trên gồm: tiểu khu 1780 là 1.146 ha, tiểu khu 1788 là 924 ha, tiểu khu 1792 là 850 ha và tiểu khu 1802 là 1.803 ha.
Dựa vào tờ trình của liên Sở TNMT và Sở NN-PTNT, UBND tỉnh Đắk Lắk (cũ) ban hành 2 quyết định số 4459 và 4460 để thu hồi và bàn giao diện tích 3.280 ha cho Viện KHLN NTB-TN.
Tuy nhiên, Điều 1 tại quyết định số 4460 về số liệu diện tích vẫn ghi nhận theo tờ trình của liên Sở TNMT và Sở NN-PTNT, chênh lệch so với diện tích thu hồi - giao đất rừng lên đến 1.444 ha đất rừng nhưng… không ai hay biết.
Mất 2.052 ha, chỉ phát hiện được 6 ha rừng bị phá
Thanh tra Sở TNMT tỉnh kết luận, Viện KHLN NTB-TN để mất hơn 2.052 ha rừng. Trong đó giai đoạn từ năm 2003 đến tháng 1/2015 để mất 1.822 ha rừng và giai đoạn từ tháng 2/2015 đến tháng 12/2020 tiếp tục để mất 230 ha.
Theo hồ sơ do Viện KHLN NTB-TN cung cấp, từ năm 2013 đến tháng 3/2021 đơn vị đã phát hiện được 8 vụ phá rừng với tổng diện tích bị phá là 3,1 ha. Năm 2019, phát hiện và phối hợp với đoàn 12 của UBND huyện Đắk G’long giải tỏa là 11 vụ với tổng diện tích 2,9 ha.
Còn hồ sơ do Hạt Kiểm lâm huyện Đắk G'long cung cấp, tại lâm phần do Viện KHLN NTB-TN quản lý đã phát hiện 6 vụ phá rừng, với tổng diện tích rừng bị phá 2,1 ha.
Bên cạnh đó, dù là đơn vị được giao bảo vệ rừng nhưng từ năm 2017 trở về trước, Viện KHLN NTB-TN lại không có lực lượng bảo vệ rừng chuyên trách.
Thanh tra kết luận, giai đoạn từ khi được giao đất, rừng trên thực địa từ năm 2005 đến 2013, Viện KHLN NTB-TN không cung cấp được hồ sơ về việc xây dựng phương án quản lý bảo vệ rừng. Từ năm 2014 đến năm 2021, đơn vị lập phương án quản lý, bảo vệ rừng tập trung nhưng không xây dựng phương án quản lý rừng bền vững theo quy định tại Điều 27 Luật Lâm nghiệp năm 2017.
Giao đất, thu hồi đất tùy tiện
Ngoài việc giao đất rừng xung yếu một cách “thần tốc” cho Viện KHLN NTB-TN, cách quản lý đất rừng của các sở ngành và UBND tỉnh Đắk Nông trong vụ việc này cũng khiến dư luận cảm thấy khó hiểu vì sự tùy tiện.
Chỉ trong 12 ngày kể từ khi Viện KHLN NTB-TN có tờ trình xin được giao đất rừng làm dự án (17/12/2003), các sở ngành và UBND tỉnh Đắk Lắk (cũ) đã hoàn thành tất cả các bước thủ tục pháp lý và ra quyết định số 4460 giao 3.280 ha đất rừng cho đơn vị này.
Trong suốt thời gian giao 3.280 ha đất lâm nghiệp và rừng giao cho Viện KHLN NTB-TN quản lý, có diện tích 359 ha được UBND tỉnh Đắk Nông tiếp tục giao cho các đơn vị khác sử dụng mà không ban hành quyết định thu hồi đất.
Cụ thể năm 2008, UBND tỉnh Đắk Nông đã ban hành quyết định số 535 về việc giao 3.607 ha đất thuộc xã Đắk P’lao cho UBND huyện Đắk G’long quản lý, bố trí sử dụng. Trong 3.607 ha này có 267 ha đất do Viện KHLN NTB-TN quản lý nhưng các đơn vị chức năng của tỉnh không ban hành quyết định thu hồi đất.
Có 92 ha đất vị trí tại tiểu khu 1802 thuộc diện tích mặt nước lòng hồ thủy điện Đồng Nai 3 nhưng chưa được thu hồi đất để giao cho các đơn vị được sử dụng.
Diện tích 961 ha đất lâm nghiệp (đất có rừng) của Viện KHLN NTB-TN đã được Thủ tướng đưa vào diện tích đất Vườn quốc gia Tà Đùng tại quyết định số 185 năm 2018 nhưng đến nay Sở NN-PTNT, Sở TN-MT chưa tham mưu cho UBND tỉnh Đắk Nông thu hồi rừng và đất lâm nghiệp của Viện KHLN NTB-TN để giao cho Vườn quốc gia Tà Đùng.
