Phát triển báo chí dữ liệu: Xu thế tất yếu không thể đảo ngược

Người làm báo cần những kỹ năng về khoa học dữ liệu

Báo chí Việt Nam đã và đang chuyển mình mạnh mẽ, nhất là chuyển đổi số, công nghệ số giúp báo chí tiếp cận thông tin nhanh, lan tỏa rộng, cá nhân hóa thông tin, mở rộng khả năng và hình thành các loại hình báo chí mới. Các cơ quan báo chí đang từng bước phát triển các sản phẩm báo chí số, các nền tảng phân phối nội dung số, làm chủ nền tảng phân phối nội dung trên không gian mạng.

anh 3
Dựa vào dữ liệu được tập hợp lưu trữ qua nhiều năm, các tòa soạn có thể khai thác và phát huy hiệu quả tài nguyên dữ liệu. Ảnh minh họa

Trong tiến trình phát triển đó, dữ liệu được coi là nền tảng quan trọng, tạo ra dòng chảy thông tin xuyên suốt trong quá trình hoạt động của mỗi cơ quan báo chí truyền thông. Dựa vào dữ liệu được tập hợp lưu trữ qua nhiều năm, các tòa soạn có thể khai thác và phát huy hiệu quả tài nguyên về thông tin hình ảnh, đóng gói lượng báo in và các nguồn tư liệu khổng lồ, từ đó có thể phân tích để sáng tạo ra các mô hình kinh doanh mới.

Nhờ xây dựng công cụ và nền tảng thu thập, xử lý dữ liệu có thể đánh giá, dự báo, theo dõi, giám sát chất lượng báo chí cho đến từng thể loại báo chí ở các nền tảng phân phối khác nhau. Việc xây dựng nền tảng chia sẻ dữ liệu báo chí, phát triển báo chí dữ liệu còn có giá trị tri thức, làm giàu tài nguyên tri thức, nâng cao kiến thức cho bạn đọc.

Một kỷ nguyên mới của báo chí ra đời, kỷ nguyên của công nghệ số, hội tụ công nghệ và hội tụ nội dung. Để làm được như vậy, mỗi tòa soạn cần có một nền tảng thống nhất giữa các dữ liệu được đưa vào. Các dữ liệu này được coi là dữ liệu đầu vào cho toàn hệ thống. Song song với các hệ thống đó, hệ thống quản trị nội dung cho phép xử lý, phân tích các nội dung cho tòa soạn.

Chuyên gia Hân Vũ - Thạc sĩ Báo chí Dữ liệu, Đại học Missouri Mỹ cho biết, từ những năm 2010 rất nhiều cơ quan báo chí ở Mỹ đã tích hợp trí tuệ nhân tạo vào nhiều khía cạnh của hoạt động, bao gồm phân tích dữ liệu, kiểm duyệt nội dung và tương tác với khán giả. Dùng trí tuệ nhân tạo để đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu mà không bị ảnh hưởng bởi cảm xúc hay định kiến.

“Nhờ công cụ trí tuệ nhân tạo có thể nhanh chóng lọc qua hàng loạt dữ liệu để xác định xu hướng, mô hình và những điểm bất thường mà con người sẽ khó phát hiện một cách thủ công. Ngoài ra, trí tuệ nhân tạo có thể nâng cao việc nhắm mục tiêu quảng cáo bằng cách phân tích dữ liệu người dùng để cung cấp quảng cáo liên quan tới nội dung người dùng đang quan tâm, từ đó tăng doanh thu quảng cáo. Tuy nhiên để làm được này đòi hỏi các cơ quan báo chí có nguồn nhân lực biết được những kỹ năng mới, đặc biệt là khoa học dữ liệu và trình độ hiểu biết về trí tuệ nhân tạo”, chuyên gia Hân Vũ nhấn mạnh.

Ứng dụng khoa học dữ liệu để bắt kịp xu thế truyền thông hiện đại

Giống như các cơ quan báo chí khác, đối với lĩnh vực truyền hình, việc thu thập, xử lý và phân tích dữ liệu cũng là yếu tố quan trọng liên quan trực tiếp đến sự thành bại của đơn vị truyền hình đó.

bao-chi-du-lieu-cach-ke-chuyen-hien-dai2.jpg
Độc giả bị cuốn hút bởi những biểu đồ dữ liệu trực quan sinh động. Ảnh minh họa

Trong bối cảnh truyền hình truyền thống và các nền tảng số đang có sự đang có sự thay đổi mạnh mẽ, thì một câu hỏi đặt ra là các đài truyền hình có thực sự biết khán giả của mình đang xem gì, xem như thế nào và xem ở đâu?

Trước thách thức đó, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) đã cho ra đời VTV Ratings bộ chỉ số đo lường khán giả truyền hình trên nhiều nền tảng, sử dụng dữ liệu đa nguồn về hành vi xem của khán giả với các kênh truyền hình và nền tảng truyền hình của VTV. Đây là kết quả của cách thức đo lường ứng dụng công nghệ Big Data và khoa học dữ liệu.

Ông Nguyễn Đăng Học, Trưởng Ban Chương trình, Đài Truyền hình Việt Nam cho biết: "Là người làm truyền hình, hơn ai hết, chúng tôi muốn hiểu khán giả của mình hơn mỗi ngày. Vì thế hệ thống các chỉ số VTV Ratings giúp VTV hiểu rõ hơn về thói quen, sở thích xem truyền hình của khán giả, cũng như đánh giá chính xác, khách quan, toàn diện hơn về các chương trình do VTV sản xuất. Từ đó, các đơn vị sản xuất nội dung sẽ nâng cao chất lượng chương trình, xây dựng kế hoạch phân phối nội dung vào các kênh phát sóng phù hợp trên đa nền tảng".

Trong bối cảnh thị trường truyền thông ngày càng cạnh tranh thì dữ liệu đo lường khán giả trở thành yếu tố then chốt giúp các cơ quan báo chí và các đối tác hoạch định chiến lược hiệu quả. Việc Đài Truyền hình Việt Nam cung cấp bộ chỉ số VTV Ratings sẽ tạo thêm một nguồn dữ liệu tin cậy, phục vụ trực tiếp cho hoạt động lập kế hoạch và đánh giá hiệu quả truyền thông của từng chiến dịch quảng cáo. Đây không đơn thuần là câu chuyện của dữ liệu, mà còn là câu chuyện về sự đổi mới, thích ứng để phát triển…của cả hệ sinh thái truyền hình hiện đại.

Trong bối cảnh cả nước thực hiện chuyển đổi số để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, thì mỗi cơ quan báo chí cần coi báo chí dữ liệu là chiến lược và là xu hướng tất yếu không thể đảo ngược. Đúng như chia sẻ của nhà báo Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam trong bài phát biểu “Nhìn lại hành trình 100 năm phát triển của báo chí cách mạng Việt Nam, trước sự cạnh tranh khốc liệt với các nền tảng truyền thông mới”. Đó là “Không có dữ liệu về độc giả là một sai lầm của quá khứ. Bây giờ, báo chí cần khắc phục sai lầm này bằng việc là tạo mối liên hệ trực tiếp với độc giả; cần biết độc giả của mình là ai; cần nắm dữ liệu để hiểu và cung ứng đúng nội dung mà độc giả cần”.

Có thể khẳng định, trong kỷ nguyên kỹ thuật số, dữ liệu là yếu tố then chốt để mỗi cơ quan báo chí phát triển và vận hành. Chất lượng và số lượng dữ liệu không chỉ định hình tương lai của một cơ quan báo chí mà còn mở ra những cơ hội phát triển bền vững trong bối cảnh báo chí đang bước vào cuộc cạnh tranh khốc liệt chưa từng có.

Xem thêm

Video dọc và yêu cầu “đứng lên” của báo chí truyền hình

Video dọc và yêu cầu “đứng lên” của báo chí truyền hình

(NB&CL) Video dọc không đơn thuần là video ngang được cắt lại cho vừa màn hình điện thoại. Định dạng này đặt ra yêu cầu mới đối với cách tổ chức hình ảnh, xây dựng câu chuyện và tiếp cận công chúng của báo chí truyền hình. Muốn “đứng lên” trong không gian đa nền tảng, người làm báo cần làm chủ ngôn ngữ video dọc, chủ động đổi mới phương thức sản xuất nhưng không đánh mất những giá trị cốt lõi của báo chí.

Nhiều tiếng nói, nhiều nền tảng: Báo chí Cao Bằng mang tri thức tới bản làng

Nhiều tiếng nói, nhiều nền tảng: Báo chí Cao Bằng mang tri thức tới bản làng

(CLO) Ở Cao Bằng, những câu chuyện về người phụ nữ vùng cao làm chủ kinh tế, những cách làm mới trong sản xuất và đời sống đang được Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh kể lại qua nhiều hình thức báo chí. Mỗi đề tài mang một sắc thái riêng, nhưng đều hướng đến những vấn đề gần gũi với đồng bào, góp phần lan tỏa kinh nghiệm hay và khơi mở những hướng phát triển trong cộng đồng.

Tuyên truyền khoa học - công nghệ vùng cao: Người dân cần biết gì từ một mô hình?

Tuyên truyền khoa học - công nghệ vùng cao: Người dân cần biết gì từ một mô hình?

(CLO) Báo và Phát thanh, Truyền hình Đắk Lắk không chỉ giới thiệu những mô hình ứng dụng khoa học - công nghệ hiệu quả, mà còn đi sâu vào cách làm, điều kiện triển khai và những trở ngại trong thực tế. Qua đó, thông tin tuyên truyền gắn với câu hỏi thiết thực: người dân có thể học gì từ một mô hình, cần chuẩn bị những gì và đâu là những rào cản cần tháo gỡ để áp dụng vào sản xuất, kinh doanh.

Giữ hồn Hà Nội trong tầm nhìn trăm năm...

Giữ hồn Hà Nội trong tầm nhìn trăm năm...

(CLO) Trong hành trình phát triển và hiện đại hóa, Hà Nội đứng trước bài toán gìn giữ những giá trị văn hóa, không gian di sản và nếp sống truyền thống. Đó cũng là nền tảng quan trọng để Thủ đô phát triển bền vững mà không đánh mất bản sắc riêng.

Tòa soạn Tiếng Xanh: Ý tưởng xanh, tiếng nói xanh

Tòa soạn Tiếng Xanh: Ý tưởng xanh, tiếng nói xanh

Ngày 25/10, tại trụ sở Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng (Hà Nội), Tòa soạn Tiếng Xanh tổ chức lễ ra mắt Ban Biên tập nhiệm kỳ 2026–2027 và chương trình tập huấn thành viên mới, đánh dấu bước khởi đầu cho hành trình hoạt động của các thành viên trong nhiệm kỳ mới.

Báo chí xứ Lạng đưa tri thức đến bản làng qua những làn sóng quen thuộc

Báo chí xứ Lạng đưa tri thức đến bản làng qua những làn sóng quen thuộc

(CLO) Ở địa bàn miền núi, biên giới như Lạng Sơn, phát thanh có lợi thế nhờ khả năng phủ sóng rộng và thói quen nghe đài của người dân. Báo và Phát thanh, Truyền hình Lạng Sơn tận dụng đặc điểm này để lồng ghép thông tin về khoa học - công nghệ, kinh tế số và những điển hình tiên tiến vào các chương trình quen thuộc với công chúng.

Báo Thanh Niên viết tiếp câu chuyện “Cùng con đi tiếp cuộc đời”

Báo Thanh Niên viết tiếp câu chuyện “Cùng con đi tiếp cuộc đời”

(CLO) Ngày 24/10, Báo Thanh Niên đã tổ chức lễ ký thỏa thuận bảo trợ trẻ mồ côi và trao Bằng khen của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cho các tập thể, cá nhân có nhiều đóng góp tích cực, hiệu quả trong chương trình “Cùng con đi tiếp cuộc đời” giai đoạn 2021–2026.

Đa dạng hình thức, mở rộng đường đi của thông tin khoa học, công nghệ vào nhịp sống vùng cao

Đa dạng hình thức, mở rộng đường đi của thông tin khoa học, công nghệ vào nhịp sống vùng cao

(CLO) Tuyên truyền về khoa học - công nghệ, kinh tế số và những điển hình tiên tiến ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi không chỉ là đưa thông tin đến người dân, mà còn đòi hỏi cách thể hiện phù hợp với ngôn ngữ, văn hóa và điều kiện tiếp nhận của từng cộng đồng.

Báo và Phát thanh, truyền hình Khánh Hòa lan tỏa sáng kiến công nghệ, mở lối phát triển vùng cao

Báo và Phát thanh, truyền hình Khánh Hòa lan tỏa sáng kiến công nghệ, mở lối phát triển vùng cao

(CLO) Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa đẩy mạnh tuyên truyền các mô hình ứng dụng khoa học - công nghệ, phát triển kinh tế số và điển hình tiên tiến ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, góp phần đưa những cách làm hiệu quả từ cơ sở đến gần hơn với người dân, tạo sức lan tỏa và thúc đẩy nhân rộng mô hình.

Chuyện nghề phía sau phim tài liệu giải A: Đưa chính sách ‘quản trị mới’ đến gần lòng dân

Chuyện nghề phía sau phim tài liệu giải A: Đưa chính sách ‘quản trị mới’ đến gần lòng dân

(CLO) Làm thế nào để thông tin về một chủ trương lớn, khô khan như việc thay đổi tổ chức bộ máy nhà nước trở nên sinh động, gần gũi và có ý nghĩa trực tiếp với người dân? Bài toán của những người làm phim chính luận đã được nhà báo Nguyễn Đình Thanh và ê-kíp giải mã thành công qua tác phẩm “Hà Nội - Quản trị mới - Gần lòng dân” – bộ phim vừa xuất sắc đoạt Giải A tại Giải Báo chí về phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội năm 2026.

Nhà báo Trần Bá Lạn về cõi xa

Nhà báo Trần Bá Lạn về cõi xa

(CLO) Ngày 20-10-2026, trái tim nhà báo, nhà giáo Trần Bá Lạn đã ngừng đập, thượng thọ 97 mùa xuân cùng đất nước và nền báo chí Cách mạng Việt Nam. Hàng ngàn nhà báo - là các học trò cũ của thầy khắp mọi miền đất nước tiếc thương ông, người truyền lửa nghề tận tâm, nhiệt huyệt. Nhiều nhà báo - các học trò của ông dù xa dù gần cùng hẹn nhau trở về thủ đô để viếng, tưởng niệm, dự lễ truy điệu tiễn biệt người thầy “Đức - Tài vẹn toàn” tại nhà Tang lễ quốc gia, 26-10-2026.

Thời đại AI: Khoảng cách số khiến người dùng dễ tổn thương trước tin giả

Thời đại AI: Khoảng cách số khiến người dùng dễ tổn thương trước tin giả

(CLO) Có điện thoại thông minh, thường xuyên sử dụng Internet nhưng vẫn khó nhận diện thông tin sai lệch, thậm chí tin vào những câu chuyện do trí tuệ nhân tạo tạo dựng. Thực tế này cho thấy khoảng cách số không khép lại khi người dân có thiết bị và kết nối, mà còn nằm ở khả năng đánh giá thông tin, nhận diện rủi ro và tự chủ trong môi trường số.

Khoảng cách số trong kỷ nguyên AI: Làm thế nào để không ai bị bỏ lại phía sau?

Khoảng cách số trong kỷ nguyên AI: Làm thế nào để không ai bị bỏ lại phía sau?

(CLO) Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những khả năng chưa từng có trong tiếp cận tri thức, sản xuất thông tin và giải quyết các vấn đề của đời sống. Nhưng khi công nghệ phát triển ngày càng nhanh, một câu hỏi cũng trở nên cấp thiết: Liệu tất cả mọi người có cơ hội như nhau để tiếp cận, hiểu và hưởng lợi từ những thành tựu đó?

Khơi nguồn di sản sông Hồng, mở lối phát triển Hà Nội từ chiều sâu văn hóa

Khơi nguồn di sản sông Hồng, mở lối phát triển Hà Nội từ chiều sâu văn hóa

(NB&CL) Khảo sát thực địa tại 16 phường, xã, kết nối tư liệu lịch sử với câu chuyện làng nghề và những nỗ lực kiến tạo không gian sống ven sông, loạt bài “Khơi nguồn dòng di sản, kiến tạo Hà Nội văn minh” của cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đặt ra yêu cầu phát triển Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng gắn với gìn giữ di sản, phát huy nguồn lực cộng đồng và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Cỡ chữ bài viết: