Mở rộng hoạt động báo chí trên không gian mạng
Ngày 23/10, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình dự thảo Luật Báo chí (sửa đổi).
Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng, Dự án Luật Báo chí (sửa đổi) có 4 nhóm chính sách gồm: Tăng cường công tác quản lý đối với hoạt động báo chí (7 vấn đề); Nâng cao chất lượng người làm báo, lãnh đạo cơ quan báo chí (5 vấn đề); Thúc đẩy phát triển kinh tế báo chí (4 vấn đề); Điều chỉnh hoạt động của cơ quan báo chí trên không gian mạng.
"Dự thảo Luật tiếp tục đảm bảo quyền tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận trên báo chí của công dân", Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng khẳng định.
Dự thảo Luật cũng bổ sung quy định về vị trí của báo chí: "Báo chí ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là báo chí cách mạng..." để khẳng định tính lịch sử, tính cách mạng của báo chí, hướng đến xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại mà Đại hội Đảng XIII đã đề ra.
Dự Luật cũng bổ sung quy định về mô hình hoạt động; quy định mở rộng không gian hoạt động của báo chí trên không gian mạng; cơ chế chính sách để phát triển báo chí; thúc đẩy phát triển kinh tế báo chí, trong bối cảnh sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, đáp ứng yêu cầu thông tin, tuyên truyền trong kỷ nguyên mới. Bổ sung nguyên tắc phát triển báo chí gắn với trách nhiệm xã hội, nghĩa vụ đạo đức nghề nghiệp, không chạy theo thương mại hóa, bảo đảm báo chí thực hiện sứ mệnh định hướng, dẫn dắt thông tin trong xã hội.
Bộ trưởng khẳng định, với những nội dung sửa đổi toàn diện, Luật Báo chí khi được Quốc hội thông qua sẽ có tác động tích cực trên nhiều phương diện. Đối với Nhà nước, Luật đảm bảo công cụ pháp lý để quản trị rủi ro truyền thông, giữ vững an ninh tư tưởng và chủ quyền quốc gia số. Đối với cơ quan báo chí, Luật mở ra hành lang pháp lý để phát triển kinh tế báo chí, chuyển đổi số, khai thác nội dung đa nền tảng, hình thành cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện, . . .
Một điểm mới quan trọng khác là quy định mô hình "Cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện" có cơ chế đặc thù về tài chính theo quy định của Chính phủ; được thành lập phù hợp với Chiến lược phát triển và quản lý hệ thống báo chí được Thủ tướng phê duyệt. Bên cạnh đó, cơ quan báo và phát thanh, truyền hình là cơ quan báo chí thuộc tỉnh ủy, thành ủy, có nhiều loại hình báo chí, sản phẩm báo chí.
Dự thảo bổ sung quy định về hoạt động của cơ quan báo chí trên không gian mạng, phải tuân thủ quy định pháp luật về báo chí, về an ninh mạng, quy định về tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí và phù hợp với các điều ước quốc tế. Kênh nội dung của cơ quan báo chí trên không gian mạng là sản phẩm báo chí. Cơ quan báo chí thông báo với cơ quan quản lý nhà nước về báo chí khi mở các kênh nội dung trên không gian mạng.
Các nguồn thu mới của cơ quan báo chí, gồm thu từ bán quyền xem, nghe tác phẩm báo chí; thu từ cho phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; thu từ liên kết trong hoạt động báo chí. Thu từ cung cấp dịch vụ sự nghiệp công do cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao nhiệm vụ, đặt hàng, đấu thầu; thu từ người có nhu cầu đăng bài nghiên cứu khoa học để có kinh phí phản biện, hoàn thiện, nâng cao chất lượng bài viết.
Bổ sung các quy định về "cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện"
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh nêu rõ: Ủy ban cơ bản thống nhất với việc bổ sung các quy định về "cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện". Tuy nhiên đề nghị tiếp tục nghiên cứu, làm rõ nội hàm, tiêu chí xác định và cơ chế đặc thù tài chính của các cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện.
Có ý kiến cho rằng, ngoài 6 cơ quan báo chí được xác định theo quyết định 362 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc đến năm 2025, cần cân nhắc bổ sung cơ quan báo chí truyền thông chủ lực đa phương tiện ở một số địa phương hoặc một số đơn vị đã xây dựng được uy tín, có vị trí nhất định trong hoạt động báo chí.
Các nội dung liên quan đến "kinh tế báo chí", Ủy ban nhất trí với các quy định nhằm tạo điều kiện cho các cơ quan báo chí có thêm nguồn thu, tăng thêm nguồn lực tài chính để bảo đảm và nâng cao chất lượng hoạt động như dự luật; đề nghị tiếp tục nghiên cứu, bổ sung, làm rõ hơn khái niệm "kinh tế báo chí" và các quy định liên quan đến đầu tư công, cơ chế tự chủ, những quy định về nguồn thu từ hoạt động kinh doanh của cơ quan báo chí.
