Kỷ niệm Đại lễ ngàn năm Thăng Long- Đông Đô- Hà Nội, ngành điện ảnh đã có 3 bộ phim được khởi quay phục vụ Đại lễ ngàn năm Thăng Long- Đông Đô- Hà Nội. Đó là phim “Thái sư Trần Thủ Độ”- dự án UBND TP. Hà Nội đặt Hãng phim truyện Việt Nam sản xuất; Phim “Huyền sử Thiên đô” và phim “Lý Công Uẩn– đường tới thành Thăng Long”. Riêng phim “Lý Công Uẩn– đường tới thành Thăng Long” là dự án hợp tác giữa Đài Truyền hình Việt Nam và Công ty Cổ phần Truyền thông Trường Thành sản xuất với kinh phí khoảng 100 tỷ đồng. Phim có 19 tập, thời lượng 45 phút/ tập cũng đã xong trọn gói. Bộ phim được thực hiện với kinh phí cao kỉ lục, đã từng được đón đợi như là một món ăn tinh thần đặc sắc với công chúng, nhưng cuối cùng lại chịu nhiều lận đận hơn cả.
Từ khi viết kịch bản, chọn nhà sản xuất, tìm kinh phí đầu tư, tuyển chọn dàn diễn viên chính, diễn viên phụ, rồi tìm chuyên gia, đạo diễn cả trong và ngoài nước… đến lúc khởi quay và đóng máy… các nhà sản xuất tâm huyết luôn sống trong trạng thái thấp thỏm, lo âu và hồi hộp về đứa con tinh thần của mình. Đến nay, họ mới ngộ ra rằng có tâm, có tình và có tiền không chưa đủ, xem như mới đi được 50% hành trình, 50% còn lại là cơ chế, là phản biện xã hội và dư luận đúng, sai.
Một cảnh trong phim: "Lý Công Uẩn- Đường tới thành Thăng Long".
Vậy hành trình từ phim trường đến thương trường lên xuống thế nào? Trộm nghĩ, cũng nên nói đôi điều để rộng đường dư luận, sắp tới khi Đài truyền hình Việt Nam khởi chiếu phục vụ nhân dân sau 3 năm suy ngẫm và chiêm nghiệm.
Trong công văn số 3055/BVHTTDL-ĐA do thứ trưởng Bộ VHTT&DL Lê Tiến Thọ ký ngày 14/9/2009 gửi Phó thủ tướng Chính phủ Nguyễn Sinh Hùng đã khẳng định “Đây là một dự án có quy mô và ý nghĩa lịch sử to lớn, mang tính khả thi cao…” Bộ VHTT&DL cũng đánh giá: “Kịch bản bộ phim được xây dựng trên cơ sở tư liệu lịch sử Việt Nam với sự cố vấn của các chuyên gia, nhà sử học, nhà văn hóa có uy tín của Việt Nam…”
Kết quả thẩm định của Hội đồng duyệt phim quốc gia do Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch chủ trì tại công văn số 728/BVHTT DL- ĐA ký ngày 15/3/2013 về việc phổ biến bộ phim “Lý Công Uẩn - đường tới thành Thăng Long”. Công văn có đoạn: “Sau khi tiếp thu ý kiến của các thành viên hội đồng duyệt phim quốc gia tại lần thẩm định thứ 3. Công ty Cổ phần Truyền Truyền thông Trường Thành đã tiếp tục chỉnh sửa một số lời thoại cũng như cắt bớt một số cảnh theo yêu cầu của Hội đồng tại công văn số 302/CV-TT/2011 ngày 07/3/2011 và đã được thường trực Hội đồng kiểm tra". Thứ trưởng Lê Tiến Thọ đề nghị “Đài truyền hình Việt Nam xem xét, quyết định việc phát sóng bộ phim theo quy định của Luật Điện ảnh và Luật Báo chí. Một lần nữa để đánh giá khách quan những ý kiến khác nhau đối với bộ phim“Lý Công Uẩn- đường tới thành Thăng Long”, Bộ Thông tin và Truyền thông đã thành lập hội đồng để xem xét lại một lần nữa trong công văn số 1086/BTTTT Thứ trưởng Đỗ Quý Doãn đã ký ngày 04/5/2012 gửi Ban Tuyên giáo Trung Ương, Bộ Thông tin và Truyền thông nhận định: “Trong điều kiện tư liệu lịch sử để chứng minh trang phục, bối cảnh, kiến trúc trong giai đoạn lịch sử này để khẳng định tính khác biệt của Việt Nam cũng rất khó khăn. Việc xây dựng một bộ phim lịch sử bảo đảm tính chuẩn mực về các yêu cầu nêu trên rất khó để đáp ứng”. Với tư duy cởi mở, công tâm và chia sẻ, Bộ thông tin và truyền thông khuyến nghị: “Việc cho phát sóng bộ phim này sẽ khuyến khích các doanh nghiệp tư nhân và các thành phần kinh tế khác đầu tư sản xuất các bộ phim về đề tài lịch sử, ngày càng hoàn thiện hơn”.
Sau những trao đi đổi lại giữa các cơ quan chức năng, sự nỗ lực tu chỉnh theo hướng chỉ đạo của nhà sản xuất, dường như cơ hội phát sóng bộ phim đã nằm trong tầm tay. Trong công văn số 3460- CV- BTGTW của Ban Tuyên giáo Trung ương do Phó trưởng ban Nguyễn Thế Kỷ ký ngày 09/11/2012 gửi Đài Truyền hình Việt Nam đã khuyến nghị cụ thể là:“Về việc sử dụng, phát sóng bộ phim “Lý Công Uẩn- đường tới thành Thăng Long” Đài truyền hình Việt Nam căn cứ ý kiến của các cơ quan chức năng, chất lượng của Bộ phim để có quyết định cụ thể. Thẩm quyền cuối cùng là của Đài truyền hình Việt Nam”.
Có thể thấy nhà sản xuất đã nỗ lực hết mình trong suốt 3 năm qua để bộ phim đạt đủ các điều kiện tiêu chuẩn để được lên sóng truyền hình, ra mắt khán giả. Giờ đây, sau khi bộ phim đã nhận được các đánh giá tích cực từ phía các cơ quan quản lý và các nhà chuyên môn, khán giả đang chờ ngày bộ phim được lên sóng sau một thời gian dài lỡ hẹn.
Hy vọng và mong các nhà sản xuất phim lịch sử Việt Nam luôn giữ lửa và niềm tin vào ngày mai tươi sáng để tiếp tục thai nghén nhiều kịch bản hay và cùng với nhà nước có chính sách đầu tư đủ để ra lò nhiều phim lịch sử mới.
Hà Trọng Dũng
