Báo Nhà báo và Công luận trân trọng giới thiệu nội dung trả lời phỏng vấn của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm:
+ Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ XIV đã đề ra những định hướng chiến lược cho sự phát triển của Việt Nam trong nhiều năm tới và xác định việc mở rộng hơn nữa hội nhập quốc tế và phát triển quan hệ đối ngoại với các đối tác là mục tiêu trọng điểm. Theo Ngài, hợp tác với Liên bang Nga, một trong những Đối tác chiến lược toàn diện đầu tiên của Việt Nam, sẽ đóng vai trò như thế nào trong định hướng chính sách đối ngoại của Việt Nam ở giai đoạn mới này?
- Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ XIV là dấu mốc quan trọng, xác định những mục tiêu và định hướng chiến lược nhằm đưa Việt Nam phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên phát triển mới. Để thực hiện những mục tiêu đó, Việt Nam tiếp tục kiên định, thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại trên tinh thần là bạn, là đối tác tin cậy, thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.
Trong tổng thể định hướng đó, quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Liên bang Nga tiếp tục là một trong những ưu tiên hàng đầu, là lựa chọn chiến lược trong chính sách đối ngoại của Việt Nam. Định hướng đó được xây dựng trên nền tảng tình hữu nghị truyền thống qua nhiều thế hệ, sự tin cậy chính trị đã được thử thách qua thời gian và sự tương đồng về tầm nhìn cho tương lai của hai nước. Do đó, việc phát triển và nâng tầm hơn nữa quan hệ hợp tác song phương Việt Nam-Liên bang Nga trong thời gian tới là lợi ích lâu dài của cả hai nước.
Lịch sử phát triển quan hệ đã cho thấy đây là mối quan hệ gắn bó, thủy chung, tin cậy hiếm có của nhân dân hai nước cũng như trong quan hệ quốc tế nói chung, được tôi luyện trong suốt hơn 75 năm qua, được vun đắp không ngừng qua nhiều thế hệ. Việt Nam không bao giờ quên những người bạn, người đồng chí, người anh em Xô Viết, trong đó có Nga, đã dành cho Việt Nam và nhân dân Việt Nam sự giúp đỡ vật chất, tinh thần, kể cả sự hy sinh xương máu trong suốt hai cuộc kháng chiến và kiến thiết đất nước cũng như phát triển và hội nhập. Sự hiểu biết, tình cảm gần gũi và sự ủng hộ nhiệt thành đó là tài sản quý báu, tạo nên sức sống đặc biệt của quan hệ giữa hai nước.
Đồng thời, trong giai đoạn mới, hai nước chia sẻ nhiều lợi ích tương đồng, tầm nhìn phát triển và nhiều lĩnh vực hợp tác bổ sung lẫn nhau. Sự hợp tác giữa một quốc gia có vai trò, vị trí và tiếng nói quan trọng trên thế giới như nước Nga và một quốc gia đang vươn lên mạnh mẽ, ngày càng đóng vai trò quan trọng ở khu vực và trên thế giới như Việt Nam không chỉ đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng và lợi ích chính đáng của nhân dân hai nước mà còn đóng góp vào hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực và trên thế giới. Nga có thế mạnh và kinh nghiệm trong nhiều lĩnh vực trong khi Việt Nam có thể bổ sung, phát huy, làm giàu hơn nữa những thế mạnh này.
Do đó mục tiêu trong thời gian tới không chỉ là kế thừa và gìn giữ những thành quả của 75 năm qua, mà còn làm sâu sắc và nâng tầm toàn diện hợp tác Việt Nam-Liên bang Nga. Những lĩnh vực truyền thống như giáo dục đào tạo, năng lượng, văn hóa, nghệ thuật... là nền móng cần tiếp tục được củng cố và làm mới. Những lĩnh vực mới là định hướng cần được cụ thể hóa bằng các dự án bền vững, lâu dài và chiến lược như hàng hải, đường sắt, vũ trụ, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghệ số...
Tôi tin tưởng rằng, với quyết tâm chính trị của lãnh đạo và sự ủng hộ của nhân dân hai nước, quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Liên bang Nga sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, thực chất, hiệu quả, đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng và phát triển của mỗi nước, vì lợi ích của nhân dân hai nước, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển của khu vực và trên thế giới.
+ Năm 2025, Việt Nam và Liên bang Nga cùng kỷ niệm nhiều sự kiện lịch sử quan trọng, như 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, 80 năm Chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh Việt Nam, 50 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Nhân dân hai nước đã luôn sát cánh, ủng hộ nhau trong những giai đoạn lịch sử đó. Theo Ngài, tình hữu nghị bền chặt này có ý nghĩa như thế nào đối với sự phát triển quan hệ song phương ngày nay?
- Những sự kiện trọng đại mà Việt Nam và Liên bang Nga cùng kỷ niệm trong năm 2025 cho thấy lịch sử hai dân tộc có nhiều điểm giao thoa sâu sắc, gắn với những giá trị chung về độc lập, tự do và hòa bình. Chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại không chỉ có ý nghĩa đối với nhân dân Liên Xô, mà còn góp phần quyết định vào thắng lợi của nhân loại trước chủ nghĩa phát xít, mở ra những điều kiện thuận lợi cho phong trào đấu tranh giành độc lập, tự do của các dân tộc trên thế giới, trong đó có Việt Nam.
Đối với Việt Nam, chiến thắng của Liên Xô trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại là nguồn cổ vũ, động viên to lớn để nhân dân Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, vùng lên, tiến hành tổng khởi nghĩa, giành chính quyền. Cuộc Cách mạng tháng Tám năm 1945 đã thành công trong bối cảnh “thời cơ chín muồi” và sự ra đời của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã mở ra một kỷ nguyên độc lập cho dân tộc Việt Nam.
Xuyên suốt lịch sử 80 năm giành độc lập, thống nhất đất nước cho đến công cuộc tái thiết, xây dựng và phát triển, nhân dân Việt Nam luôn trân trọng và ghi nhớ sự ủng hộ, giúp đỡ to lớn, chí nghĩa, chí tình của nhân dân Liên Xô trước đây và nhân dân Nga ngày nay. Các chuyên gia quân sự Liên Xô đã trực tiếp huấn luyện và chiến đấu cùng quân đội nhân dân Việt Nam; các chuyên gia, giáo sư, kỹ sư, bác sĩ đã làm việc và giúp đỡ Việt Nam xây dựng nhiều công trình kinh tế, văn hóa, khoa học và giáo dục, trở thành những biểu tượng của tình hữu nghị hai nước.
Hàng vạn cán bộ, chuyên gia, nhà khoa học và văn nghệ sĩ Việt Nam đã được đào tạo ở Liên Xô trước đây và Liên bang Nga ngày nay, có những đóng góp quan trọng cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Sự sẻ chia và giúp đỡ lẫn nhau trong những thời khắc khó khăn nhất không chỉ là một phần của lịch sử, mà đã trở thành tài sản quý báu của quan hệ Việt Nam - Liên bang Nga.
Chính từ nền tảng lịch sử và tình cảm đó, sự tin cậy chính trị đã được hình thành và không ngừng được bồi đắp qua năm tháng. Với sự tin cậy đó, Việt Nam và Liên bang Nga có thể trao đổi với nhau chân thành, cởi mở về những vấn đề chiến lược, trên tinh thần tôn trọng, hiểu biết và quan tâm đến lợi ích chính đáng của nhau. Đây cũng là cơ sở để hai bên cùng vượt qua những biến động của tình hình quốc tế, mở rộng và làm sâu sắc hợp tác trên các lĩnh vực, đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ngày càng phát triển thực chất và hiệu quả, đóng góp vào giai đoạn phát triển mới của mỗi dân tộc.
Tôi cho rằng lịch sử phát triển quan hệ giữa hai nước đã tạo dựng nên niềm tin mạnh mẽ, là nền tảng vững chắc cho mối quan hệ song phương hiện nay. Và tương lai của quan hệ hai nước phải tiếp tục được kiến tạo bằng những kết quả cụ thể. Vì vậy, điều quan trọng là tiếp tục chuyển hóa sự tin cậy chính trị và tình cảm tốt đẹp giữa hai dân tộc thành những chương trình, dự án và công trình hợp tác có ý nghĩa trong các lĩnh vực kinh tế, quốc phòng an ninh, khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo, văn hóa nghệ thuật và những lĩnh vực trực tiếp phục vụ đời sống nhân dân hai nước.
Đồng thời, tình hữu nghị bền vững Việt Nam-Liên bang Nga phải được kế thừa và phát huy qua các thế hệ. Hai bên cần tạo thêm nhiều cơ hội để thế hệ trẻ hai nước hiểu nhau hơn, tăng cường giao lưu thanh niên, sinh viên, hợp tác giáo dục, văn hóa, dạy và học tiếng Nga, tiếng Việt, để những giá trị tốt đẹp của tình hữu nghị truyền thống không chỉ được gìn giữ mà còn tiếp tục được bồi đắp trong điều kiện mới, sống mãi với thời gian.
Tôi tin tưởng rằng, khi quá khứ được trân trọng, hiện tại được vun đắp và tương lai được cùng nhau kiến tạo, tình hữu nghị Việt Nam-Liên bang Nga không chỉ được gìn giữ như một di sản vô giá của lịch sử, mà sẽ tiếp tục được làm giàu bằng những thành quả hợp tác mới, vì lợi ích của nhân dân hai nước, vì hòa bình, hợp tác và phát triển.
+ Vừa qua, Hội đồng Giám khảo Giải thưởng Hòa bình quốc tế mang tên Lev Tolstoy đã họp, bỏ phiếu nhất trí trao giải năm 2026 cho Ngài. Xin chúc mừng Ngài và những đóng góp quan trọng vào sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước Việt Nam cũng như sự nghiệp vì công bằng trên thế giới, tôn trọng luật pháp quốc tế, quảng bá ra thế giới truyền thống yêu hòa bình, nhân văn của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam. Ngài đánh giá thế nào về ý nghĩa của giải thưởng này? Và Việt Nam trong thời gian tới sẽ tiếp tục có những định hướng quan trọng nào đối với sự nghiệp củng cố hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển giữa các dân tộc trên thế giới?
- Tôi rất vinh dự được trao Giải thưởng Hòa bình quốc tế mang tên Lev Tolstoy năm 2026. Giải thưởng là sự trân trọng đối với những giá trị hòa bình, nhân văn mà dân tộc Việt Nam luôn gìn giữ và theo đuổi cũng như đối với những nỗ lực bền bỉ của Việt Nam trong thúc đẩy hòa bình, hữu nghị, hợp tác, tôn trọng luật pháp quốc tế và tăng cường hiểu biết giữa các dân tộc.
Việt Nam là một dân tộc yêu chuộng hòa bình và hiểu rất rõ giá trị của hòa bình. Trong 40 năm Đổi mới, đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đã góp phần quan trọng tạo dựng môi trường thuận lợi cho phát triển đất nước và nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Việt Nam sẽ tiếp tục kiên định đường lối đó, là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.
Trong một thế giới ngày càng gắn kết và phụ thuộc lẫn nhau, chúng tôi cho rằng đối thoại tốt hơn đối đầu, hợp tác tốt hơn chia rẽ. Những khác biệt cần được giải quyết bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau, tôn trọng lợi ích chính đáng của các bên và luật pháp quốc tế. Chỉ trên nền tảng đó, quan hệ giữa các quốc gia mới có thể ổn định, bền vững và cùng có lợi.
Với thế và lực mới sau 40 năm Đổi mới, Việt Nam sẽ tiếp tục đóng góp chủ động, tích cực và có trách nhiệm hơn vào những công việc chung của cộng đồng quốc tế. Việt Nam sẵn sàng làm cầu nối cho hợp tác, đối thoại và hòa giải; đóng góp vào việc xây dựng một trật tự quốc tế công bằng, bình đẳng, dựa trên luật pháp quốc tế; đồng thời tham gia ngày càng thiết thực hơn vào các nỗ lực gìn giữ hòa bình, cứu hộ cứu nạn, phát triển bền vững, bảo đảm an ninh lương thực và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Chúng tôi tin rằng hòa bình là nguyện vọng chung của mọi dân tộc, hợp tác là con đường để cùng phát triển, và tôn trọng lẫn nhau là nền tảng để cùng tồn tại và tiến bộ. Việt Nam sẽ tiếp tục làm hết sức mình vì những mục tiêu đó.
+ Trân trọng cảm ơn Ngài!
