Chỉ còn ít ngày nữa, hơn 1,22 triệu thí sinh trên cả nước sẽ bước vào Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Đây không chỉ là kỳ thi có quy mô lớn nhất từ trước đến nay mà còn là kỳ thi đầu tiên được tổ chức sau khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, đặt ra những yêu cầu chưa từng có về công tác tổ chức, quản lý và bảo đảm an toàn.
Từ việc vận chuyển, in sao đề thi, ứng phó với thời tiết cực đoan cho tới ngăn chặn các hình thức gian lận bằng trí tuệ nhân tạo (AI) và thiết bị công nghệ cao, toàn bộ hệ thống giáo dục cùng các lực lượng chức năng đang bước vào giai đoạn chuẩn bị cao điểm với mục tiêu cao nhất: Bảo đảm một kỳ thi an toàn, nghiêm túc, công bằng và không xảy ra sai sót.
Theo Bộ GD&ĐT, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 diễn ra trong các ngày 11 và 12/6 với 1.223.776 thí sinh đăng ký dự thi, tăng hơn 61.600 thí sinh so với năm trước. Cả nước tổ chức 2.487 điểm thi với gần 50.000 phòng thi.
Ngay từ đầu tháng 6, công tác chuẩn bị đã được đẩy nhanh. Đến 18 giờ ngày 1/6, toàn bộ 34 tỉnh, thành phố đã xác nhận nhận được đề thi để triển khai in sao theo đúng quy định.
Ông Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT) cho biết, đề thi được xây dựng từ ngân hàng đề thi quốc gia với sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành, tác giả chương trình, sách giáo khoa và giáo viên trực tiếp giảng dạy. Công tác vận chuyển đề thi được thực hiện thông qua hệ thống chuyên biệt của Ban Cơ yếu Chính phủ nhằm bảo đảm tuyệt đối an toàn và bí mật.
Tuy nhiên, điều khiến ngành giáo dục đặc biệt quan tâm năm nay không chỉ nằm ở số lượng thí sinh đông kỷ lục mà còn ở sự thay đổi về quy mô quản lý sau sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh.
Tại nhiều địa phương, số lượng thí sinh tăng mạnh so với trước đây. TP.HCM dự kiến có khoảng 150.000 thí sinh dự thi, tăng hơn 50% so với năm 2025. Trong khi đó, Ninh Bình có khoảng 50.000 thí sinh, gấp gần 4 lần năm trước.
Quy mô tổ chức mở rộng đồng nghĩa với áp lực điều hành, giám sát và phối hợp giữa các lực lượng cũng tăng lên đáng kể. Đây được xem là một trong những thách thức lớn nhất của kỳ thi năm nay.
Không chỉ đối mặt với áp lực về quy mô, kỳ thi năm nay còn diễn ra trong thời điểm thời tiết được dự báo có nhiều diễn biến phức tạp.
“Tháng 6 là giai đoạn cao điểm của nắng nóng, giông lốc, mưa lớn và nguy cơ xuất hiện bão, lũ ở nhiều địa phương, đặc biệt tại khu vực miền núi phía Bắc. Những năm gần đây, không ít kỳ thi đã phải ứng phó với các tình huống bất thường như mưa lớn gây chia cắt giao thông, sạt lở đất hay ngập úng cục bộ tại các điểm thi”, ông Chương cho hay.
Vì vậy, Bộ GD&ĐT yêu cầu các địa phương rà soát toàn bộ điều kiện cơ sở vật chất, xây dựng các phương án dự phòng cho mọi tình huống có thể xảy ra; đặc biệt lưu ý những địa bàn vùng sâu, vùng xa, khu vực miền núi hoặc các điểm thi có nguy cơ chịu ảnh hưởng bởi thiên tai.
Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh, yêu cầu các địa phương phải chuẩn bị đầy đủ các kịch bản ứng phó với thời tiết cực đoan, sự cố kỹ thuật, an toàn thực phẩm, an toàn giao thông và các tình huống phát sinh khác.
“Việc xử lý các sự cố phải bảo đảm quyền lợi chính đáng của thí sinh, tuân thủ quy chế và thực hiện kịp thời, thống nhất”, Bộ trưởng lưu ý.
Nếu như trước đây nỗi lo lớn nhất là lộ lọt đề thi hoặc quay cóp trong phòng thi thì những năm gần đây, gian lận bằng công nghệ cao đang trở thành thách thức mới đối với các kỳ thi quốc gia.
Bộ GD&ĐT cho biết các cơ quan chức năng đã phát hiện nhiều trường hợp sử dụng thiết bị nghe siêu nhỏ, camera ngụy trang hoặc các phương tiện công nghệ hiện đại để gian lận thi cử.
Đặc biệt, kỳ thi năm 2025 đã ghi nhận những trường hợp thí sinh sử dụng AI phục vụ hành vi gian lận. Đây là lần đầu tiên trí tuệ nhân tạo được xác định là một nguy cơ thực tế đối với công tác tổ chức thi.
Trước tình hình đó, Bộ GD&ĐT yêu cầu tăng cường tập huấn cho cán bộ coi thi nhằm nhận diện các phương thức gian lận mới. Đồng thời, các địa phương được khuyến khích sử dụng các thiết bị kỹ thuật để phát hiện và ngăn chặn các hành vi vi phạm.
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng, công nghệ có thể hỗ trợ nhưng yếu tố quyết định vẫn là trách nhiệm và năng lực của đội ngũ cán bộ làm công tác tổ chức thi. Các địa phương cần phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an để nhận diện các thủ đoạn gian lận mới, hướng dẫn sử dụng thiết bị phát hiện vi phạm và xây dựng các phương án xử lý hiệu quả.
Theo ông Vũ Mạnh Tuân, Trưởng phòng 6, Cục An ninh chính trị nội bộ (A03, Bộ Công an), lực lượng công an đã xây dựng các phương án bảo đảm an ninh ở tất cả các khâu của kỳ thi, từ ra đề, vận chuyển, in sao đến coi thi và chấm thi.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là chủ động phát hiện, ngăn chặn từ sớm các hành vi gian lận bằng thiết bị công nghệ cao, AI hoặc các hành vi phát tán thông tin sai sự thật liên quan đến kỳ thi.
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhận định: “Kỳ thi tốt nghiệp THPT không chỉ phục vụ xét công nhận tốt nghiệp mà còn là căn cứ quan trọng để tuyển sinh đại học, cao đẳng và triển khai nhiều chính sách phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn mới. Vì vậy, mọi khâu của kỳ thi đều phải được chuẩn bị kỹ lưỡng. Từ công tác in sao đề thi, vận chuyển, coi thi, chấm thi, đối sánh dữ liệu điểm thi, công bố kết quả, phúc khảo đến xét công nhận tốt nghiệp đều phải được kiểm soát chặt chẽ”.
Người đứng đầu ngành giáo dục yêu cầu các địa phương tiếp tục rà soát toàn bộ quy trình tổ chức theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền và rõ thời gian thực hiện”.
Đặc biệt, toàn bộ lực lượng tham gia tổ chức kỳ thi phải được tập huấn kỹ lưỡng để bảo đảm xử lý đúng quy trình trong mọi tình huống phát sinh.
“Mục tiêu cao nhất là tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế, công bằng, chất lượng và không có sai phạm xảy ra”, Bộ trưởng nhấn mạnh.
