Báo cáo Next Gen News 2 của FT Strategies và Trường Báo chí Medill (Đại học Northwestern), với sự hỗ trợ của Sáng kiến Tin tức Google, đã phác họa rõ những thay đổi này thông qua nghiên cứu tại 5 thị trường gồm Brazil, Ấn Độ, Nigeria, Mỹ và Anh.
Báo cáo chỉ ra rằng phần lớn độc giả trong 4 đến 5 năm tới sẽ là những người trẻ với thói quen tiếp cận tin tức rất khác trước. Trái với nhiều định kiến, họ không thờ ơ với thời sự. Thay vào đó, họ duy trì việc theo dõi tin tức thường xuyên song song với việc chủ động tránh tiếp xúc quá mức bằng cách chọn lọc nội dung.
Theo nghiên cứu, độc giả thế hệ mới tiếp cận tin tức theo ba hướng chính: tình cờ bắt gặp khi lướt các nền tảng quen thuộc, chủ động tìm kiếm khi có vấn đề khiến họ quan tâm, hoặc đăng ký nhận thông tin trực tiếp từ những nguồn họ cho là đáng tin cậy.
Khi một thông tin đủ sức thu hút, họ sẽ chuyển sang giai đoạn “tiêu thụ” sâu hơn, bao gồm kiểm chứng thông tin, tìm hiểu bối cảnh và khám phá nhiều góc nhìn để hiểu ý nghĩa của sự kiện. Quá trình này thường dẫn đến các tương tác xã hội, khi việc chia sẻ, thảo luận và tranh luận với bạn bè trở thành một phần không thể tách rời của trải nghiệm tiếp nhận tin tức.
Những xu hướng này xuất phát từ nhiều yếu tố. Trước hết là tình trạng quá tải thông tin. Tin tức ngày nay xuất hiện liên tục và phân mảnh trên nhiều nền tảng, khiến giới trẻ cảm thấy choáng ngợp. Để đối phó, họ xây dựng hệ sinh thái tin tức cá nhân, tự chọn nguồn cấp dữ liệu, thông báo và kênh theo dõi nhằm kiểm soát lượng thông tin và tránh mệt mỏi.
Bên cạnh đó, niềm tin đối với tin tức ngày càng mang tính cá nhân. Trong bối cảnh thông tin dồi dào, độc giả trẻ trở nên hoài nghi hơn và tìm kiếm sự minh bạch, xác thực và khả năng liên hệ cá nhân khi quyết định tin vào điều gì. Thương hiệu truyền thông lâu đời vẫn có giá trị, nhưng không còn đủ để đảm bảo lòng tin. Nhiều người muốn nhìn thấy quy trình làm báo phía sau, chấp nhận sự không chắc chắn được thừa nhận công khai và thường đặt niềm tin vào các nhà báo hoặc người sáng tạo nội dung cụ thể hơn là vào tổ chức.
Dữ liệu từ 5 quốc gia khảo sát cũng cho thấy việc tiếp cận tin tức đã dịch chuyển mạnh sang các nền tảng số. Hơn một nửa số người dưới 25 tuổi cho biết họ tiếp xúc với tin tức ít nhất mỗi ngày, chủ yếu thông qua bản tin và thông báo, thay vì truy cập trang chủ hay theo dõi các chương trình phát sóng truyền thống. Mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin và nền tảng video trở thành cửa ngõ chính, nơi thuật toán và hành vi chia sẻ của người dùng quyết định nội dung xuất hiện trên màn hình.
Ngoài ra, khái niệm “tin tức” đối với thế hệ mới cũng rộng và mang tính cá nhân hơn. Tin tức không chỉ là chính trị hay thời sự cứng, mà bao gồm bất kỳ nội dung nào họ cho là có giá trị về mặt công dân, cá nhân hoặc giải trí, nằm trong một hệ sinh thái kỹ thuật số đan xen.
Từ những phát hiện này, báo cáo đưa ra một số gợi ý cho các tòa soạn. Độc giả trẻ quan tâm đến tin tức nhưng đang quá tải, và đây được xem là cơ hội để các thương hiệu tin tức khẳng định vai trò của mình. Việc phân phối cần được tính đến ngay từ đầu, thay vì chỉ tập trung sản xuất nội dung rồi chờ đợi độc giả tìm đến. Chiến lược “đăng tải rồi hy vọng” được đánh giá là không còn phù hợp.
Các tòa soạn cũng cần đầu tư vào nhân sự và kỹ năng mới, phù hợp với quy trình làm việc và sản phẩm đang thay đổi. Đồng thời, việc xây dựng cộng đồng và khuyến khích sự tham gia được coi là yếu tố then chốt, khi tin tức cần trở thành một cuộc đối thoại hai chiều, nơi độc giả được mời chia sẻ, thảo luận và phản hồi.
Báo cáo nhấn mạnh rằng mạng xã hội là môi trường hình thành thói quen tiếp cận tin tức của giới trẻ và là không gian khám phá hiệu quả. Dù vậy, mục tiêu dài hạn của các tòa soạn vẫn là đưa độc giả trở lại những nền tảng do mình kiểm soát, như podcast, bản tin, trang web hoặc ứng dụng tin tức, để xây dựng mối quan hệ bền vững và đáng tin cậy hơn.
