Sáng 11/9, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Bộ Công Thương và các bộ, cơ quan liên quan về cơ cấu, tổ chức lại hệ thống phân phối xăng dầu.
Tham dự cuộc họp có Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng, lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương, đại diện các hiệp hội, tập đoàn trong lĩnh vực xăng dầu.
Phát biểu tại cuộc họp, ghi nhận những nỗ lực của Bộ Công Thương, các cơ quan liên quan và những đề xuất tại dự thảo sửa đổi Nghị định số 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu, song Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng còn một số vấn đề cần tiếp tục rà soát để hoàn thiện dự thảo, đặc biệt là cần đổi mới thực chất hệ thống phân phối xăng dầu; quy định về chi phí kinh doanh xăng dầu, lợi nhuận, cơ chế xác định giá bán lẻ cũng cần rà soát để bảo đảm sự quản lý của Nhà nước đối với mặt hàng thiết yếu.
Thủ tướng đề nghị Phó Thủ tướng Thường trực tiếp tục chỉ đạo, Bộ Công Thương tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo Nghị định, với quan điểm, yêu cầu chung: Việc xây dựng Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu phải nhằm khắc phục căn bản những bất cập của cơ chế hiện hành, xây dựng thị trường và hệ thống phân phối xăng dầu hoạt động thông suốt, hiệu quả, ổn định, minh bạch, cạnh tranh, vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước; nâng cao năng lực thích ứng, chống chịu của hệ thống trong nước trước các tác động của thị trường thế giới; bảo đảm an ninh năng lượng và nguồn cung trong mọi tình huống.
Cho ý kiến về một số nội dung cụ thể, trong đó, về tổ chức hệ thống phân phối xăng dầu, Thủ tướng giao Bộ Công Thương rà soát, thiết kế lại hệ thống phân phối theo hướng cắt giảm thực chất các tầng nấc trung gian; phân định rõ chức năng giữa khâu tạo nguồn và khâu hạ nguồn; khắc phục tình trạng mua bán lòng vòng giữa các thương nhân làm tăng chi phí và khó xác định trách nhiệm khi xảy ra thiếu hụt nguồn cung.
Thủ tướng yêu cầu quy định rõ trách nhiệm của từng chủ thể trong việc bảo đảm nguồn hàng đến hệ thống bán lẻ, nhất là trong trường hợp thị trường có biến động, không để xảy ra tình trạng đứt gãy, thiếu hụt cục bộ.
Về thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, Thủ tướng chỉ đạo rà soát điều kiện đối với thương nhân đầu mối theo hướng gắn với năng lực tạo nguồn thực tế, năng lực tài chính, cơ sở vật chất, dự trữ và trách nhiệm bảo đảm nguồn cung; linh hoạt hơn, không chỉ dựa vào các điều kiện đầu vào về kho, cảng, phương tiện, cửa hàng; có quy định phù hợp với mô hình các tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước.
Trên cơ sở đánh giá kỹ tác động, Thủ tướng đề nghị nghiên cứu tiêu chí phù hợp để tái cơ cấu số lượng thương nhân đầu mối, tổ chức lại thương nhân phân phối, bán lẻ, bảo đảm các thương nhân đầu mối thực sự có năng lực và thực hiện đầy đủ trách nhiệm đối với nguồn cung, cũng như bảo đảm trách nhiệm của thương nhân phân phối, bán lẻ. Rà soát cơ chế mua bán giữa các thương nhân, tiêu chuẩn, quy trình, điều kiện, thủ tục và cơ chế, ứng dụng công nghệ để kiểm soát, kiểm tra.
Về cơ chế điều hành giá xăng dầu, Thủ tướng thống nhất tiếp tục đổi mới cơ chế điều hành giá theo nguyên tắc thị trường có sự quản lý, điều tiết của Nhà nước, nhất là trong trường hợp có biến động. Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính rà soát kỹ các quy định về công thức giá, chi phí kinh doanh, lợi nhuận, kê khai và công bố giá; bảo đảm vừa tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiết giảm chi phí, cạnh tranh giảm giá, vừa ngăn ngừa việc lợi dụng vị trí thị trường để hình thành mức giá bất hợp lý.
Về bảo đảm nguồn cung, dự trữ và Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Tài chính và các bộ, ngành hoàn thiện cơ chế bảo đảm nguồn cung, dự trữ lưu thông và các công cụ bình ổn thị trường theo quy định của pháp luật về giá, bảo đảm Nhà nước có đủ công cụ can thiệp khi thị trường có biến động bất thường.
Đồng thời, Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính rà soát, xây dựng đầy đủ quy định chuyển tiếp và lộ trình áp dụng phù hợp, không phát sinh khoảng trống pháp lý, nhất là đối với Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.
Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Công Thương khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị định, tiếp tục làm việc với các doanh nghiệp, hiệp hội, lấy ý kiến nhân dân, doanh nghiệp, chuyên gia… với tinh thần cầu thị, trình ban hành sớm Nghị định, chậm nhất trong đầu tháng 10/2026.
