Ngày 26/5, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia Kuala Lumpur, Malaysia, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Phiên họp toàn thể của Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 46.
Tại Phiên họp, lãnh đạo các nước ASEAN nhất trí thông qua văn kiện "ASEAN 2045: Tương lai chung của chúng ta", trong đó có Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và các chiến lược về chính trị-an ninh, kinh tế, văn hóa-xã hội và kết nối, xác lập nền tảng chiến lược cho hợp tác và liên kết của ASEAN trong những thập kỷ tới.
Các nước nhất trí, việc triển khai các chiến lược 2045 không dừng ở các tuyên bố chính trị, mà đòi hỏi kế hoạch hành động cụ thể, với nguồn lực phù hợp, cơ chế triển khai và giám sát hiệu quả, và sự tham gia của toàn xã hội. Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và các chiến lược cũng cần được lồng ghép vào các kế hoạch phát triển quốc gia để bảo đảm tính đồng bộ và nhất quán.
Lãnh đạo các nước ASEAN nhất trí kết nạp Timor-Leste trở thành thành viên thứ 11 của ASEAN tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 47 vào tháng 10/2025 và giao các bộ trưởng và quan chức cao cấp đàm phán văn kiện gia nhập của Timor-Leste.
ASEAN phát huy mạnh mẽ "5 hơn"
Phát biểu tại Phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ủng hộ tinh thần chủ đạo của Hội nghị năm nay là "Bao trùm và Bền vững"; đồng thời, bày tỏ tin tưởng với trọng trách Chủ tịch ASEAN, Malaysia sẽ "chèo lái" ASEAN vượt qua các khó khăn và thách thức, đánh giá cao vai trò dẫn dắt phối hợp hành động chung kịp thời của ASEAN.
Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ rõ, thời gian qua, thế giới chứng kiến những biến động mới khó lường, bất định gia tăng, kéo theo xu hướng phân cực về chính trị, phân tách về kinh tế, phân mảnh về thể chế, phân hóa về phát triển.
Bối cảnh đầy thách thức đó đòi hỏi ASEAN phát huy mạnh mẽ "5 hơn": Đoàn kết hơn để tạo nên sức mạnh tập thể, Tự cường hơn để nắm giữ vận mệnh của chính mình, Chủ động hơn để định hình cuộc chơi, Bao trùm hơn để ASEAN luôn là mái nhà chung của mọi thành viên và Bền vững hơn vì tương lai của thế hệ mai sau. Thủ tướng nhất trí cao thông qua gói văn kiện "ASEAN 2045: Tương lai chung của chúng ta".
Ba trọng tâm hợp tác của ASEAN
Thời gian tới, Thủ tướng đề xuất ba trọng tâm hợp tác của ASEAN.
Một là, ASEAN tái định hình tư duy phát triển theo hướng lấy bao trùm làm nền tảng, lấy đổi mới sáng tạo làm động lực và lấy bền vững làm đích đến.
Thủ tướng đề nghị các cơ quan chuyên trách nghiên cứu, đưa "bền vững" trở thành một trong những tiêu chí đánh giá hiệu quả triển khai các chiến lược hợp tác 2045, dựa trên ba trụ cột là kinh tế xanh, xã hội bao trùm và quản trị thông minh.
Cùng với đó, Thủ tướng cũng đề nghị tăng cường huy động nguồn lực của cả khu vực công và khu vực tư để thúc đẩy chuyển đổi số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, phát triển các sáng kiến mang tầm khu vực, truyền cảm hứng cho các đối tác của ASEAN cùng tham gia.
Hai là, ASEAN cần tiếp tục phát huy vai trò kết nối và mở rộng liên kết vượt ra ngoài khu vực, đa dạng hóa sản phẩm, thị trường và chuỗi cung ứng.
Thủ tướng hoan nghênh việc nhân rộng mô hình Hội nghị Cấp cao ASEAN-Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) và Hội nghị Cấp cao Kinh tế ASEAN-GCC-Trung Quốc với các đối tác tiềm năng khác như Khối Thị trường chung Nam Mỹ và Liên minh Thái Bình Dương.
Đồng thời, Thủ tướng cũng đề nghị ASEAN phải phát huy tiếng nói tập thể mạnh mẽ, ủng hộ các nguyên tắc thương mại tự do, công bằng và bao trùm và đề cao chủ nghĩa đa phương; bày tỏ tin tưởng việc Timor-Leste sớm trở thành thành viên chính thức của ASEAN sẽ góp phần quan trọng vào nâng cao tự cường, làm sâu sắc tính bao trùm và bền vững của Hiệp hội.
Ba là, ASEAN giữ vững vai trò trung tâm và nâng cao năng lực tự cường khu vực. Thủ tướng nhấn mạnh, thành công của ASEAN sẽ phụ thuộc vào khả năng bảo đảm không gian chiến lược độc lập và tự chủ trong triển khai các quyết sách ở khu vực. ASEAN cần tái khẳng định vai trò trung tâm không chỉ trên danh nghĩa, mà bằng hành động, giữ vững tự chủ chiến lược, phát huy đồng thuận nội khối và tăng cường năng lực chủ động thích ứng trước các biến động từ bên ngoài.
Trước sự gia tăng của các loại hình tội phạm xuyên quốc gia, Thủ tướng thông báo đề xuất của Việt Nam và mong các nước ủng hộ việc xây dựng Tuyên bố ASEAN về nâng cao hiệu quả hợp tác trong truy bắt tội phạm truy nã.
"Việt Nam cam kết tiếp tục là một thành viên trách nhiệm, tích cực và chủ động, sẵn sàng cùng ASEAN kiến tạo một Cộng đồng "đoàn kết hơn, tự cường hơn, chủ động hơn, bao trùm hơn và bền vững hơn" cho hôm nay và cả mai sau", Thủ tướng khẳng định.
