"Kinh tế bạc" - hay còn gọi là "kinh tế tóc bạc" - là khái niệm chỉ toàn bộ các hoạt động, sản phẩm, dịch vụ được thiết kế, vận hành nhằm đáp ứng nhu cầu của người cao tuổi.
Phát biểu khai mạc, Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá chủ đề của Hội nghị có ý nghĩa chiến lược lâu dài đối với phát triển bền vững của đất nước, mang tính chất chuyển đổi nhận thức rất quan trọng; là một nội dung mới nhưng rất ý nghĩa trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra nhanh chóng trên toàn cầu nói chung và Việt Nam nói riêng.
Hiện trên thế giới, kinh tế bạc đang trở thành một xu hướng phát triển tất yếu của nhân loại. Theo dữ liệu từ Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc, mỗi năm thế giới có thêm khoảng 58 triệu người bước vào nhóm người cao tuổi; dự kiến đến năm 2050 thì con số này sẽ tăng hơn gấp đôi. Tuổi thọ trung bình toàn cầu đang tăng nhanh, đạt mức 73,5 tuổi vào năm 2025. Nhóm người từ 80 tuổi trở lên đang là bộ phận tăng nhanh nhất.
Thủ tướng cũng chỉ rõ, Việt Nam đã bước vào giai đoạn già hóa dân số từ năm 2011; tốc độ gia tăng người cao tuổi ngày một nhanh. Theo báo cáo của các cơ quan có liên quan, tính đến tháng 3/2025, cả nước đã có gần 17 triệu người cao tuổi. Thực tế này đang mang đến cả thách thức lẫn cơ hội, tạo ra áp lực về an sinh xã hội nhưng đồng thời cũng là động lực để đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển bền vững của đất nước.
Đồng thời, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng không chỉ xem người cao tuổi là đối tượng thụ hưởng phúc lợi mà còn là một bộ phận của nguồn nhân lực, đồng thời cũng đặt ra mục tiêu chỉ số phát triển con người HDI phấn đấu đạt khoảng 0,8; tuổi thọ trung bình đạt khoảng 75,5 tuổi, trong đó thời gian sống khỏe mạnh tối thiểu là 68 năm, Việt Nam phấn đấu thuộc nhóm 40 quốc gia có chỉ số hạnh phúc cao nhất thế giới.
"Đây là cơ sở chính trị về phát triển kinh tế bạc và Ban Chính sách, chiến lược Trung ương đặt ra nhiệm vụ xây dựng đề án phát triển kinh tế bạc Việt Nam, nhằm nâng cao phúc lợi, chất lượng cuộc sống người cao tuổi, phát huy nguồn lực từ người cao tuổi đóng góp vào phát triển kinh tế-xã hội", Thủ tướng nhấn mạnh.
Theo Thủ tướng, yêu cầu hiện nay là phải thống nhất nhận thức rất quan trọng rằng người cao tuổi không phải là gánh nặng mà là nguồn lực quý báu để phát triển đất nước. Như lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu trong thư gửi các vị phụ lão trong cả nước tháng 6/1941: "Đối với gia đình, đối với Tổ quốc, phụ lão đã có trọng trách là bậc tôn trưởng, đối với làng xóm, đối với bà con, phụ lão có sự tín nhiệm lớn lao. Phụ lão hô, nhân dân hưởng ứng; phụ lão làm, nhân dân làm theo".
Nêu rõ Hội nghị là diễn đàn để trao đổi một số vấn đề có liên quan đến kinh tế bạc, Thủ tướng đề nghị các đại biểu tập trung trao đổi mấy vấn đề lớn: Kinh nghiệm quốc tế và chủ động thích ứng chính sách, chiến lược của Việt Nam như thế nào; đánh giá thực trạng triển khai chiến lược quốc gia về người cao tuổi thích ứng với già hóa dân số; đề xuất một số mô hình phát triển kinh tế bạc phù hợp với hoàn cảnh của Việt Nam, gắn liền với đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, khởi nghiệp, sáng tạo; những giải pháp để chuyển từ gánh nặng già hóa sang cơ hội phát triển kinh tế, biến thách thức thành cơ hội, vừa đảm bảo an sinh xã hội, vừa phát huy được tiềm năng to lớn của lực lượng người cao tuổi, vừa đảm bảo được tiến bộ công bằng xã hội và mang tính nhân văn cao cả.
