Tin giả trong thời kỳ trí tuệ nhân tạo: Dùng các công cụ AI để trị các sản phẩm lỗi từ AI

Thứ ba, 27/08/2024 07:52 AM - 0 Trả lời

(CLO) Sự trỗi dậy của công nghệ khiến cho tin giả không chỉ đơn thuần là thông tin sai lệch, mà còn là những sản phẩm tinh vi được tạo ra bởi các công nghệ AI tiên tiến, khiến chúng trở nên khó phân biệt hơn bao giờ hết.

Tin giả ngày càng tinh vi với sự thao túng của AI

Mới đây, tại cuộc Hội đàm giữa Hội Nhà báo Việt Nam và Hội Nhà báo Thái Lan diễn ra tại Hà Nội, lãnh đạo của hai Hội đã dành phần lớn thời gian để nhắc đến vấn nạn "tin giả" và nhận định đây không còn là vấn đề của quốc gia mà là một vấn đề lớn, gây tác động khôn lường của khu vực và thế giới.

Theo nghiên cứu của Google DeepMind, việc tạo ra hình ảnh, video và âm thanh giả mạo con người phổ biến gần gấp đôi so với hành vi tạo thông tin sai lệch bằng các công cụ như chatbot AI. 

Deepfake của Thủ tướng Anh Rishi Sunak cũng như các nhà lãnh đạo toàn cầu khác đã xuất hiện trên TikTok, X và Instagram trong những tháng gần đây. Người ta lo ngại rằng, bất chấp nỗ lực của các mạng xã hội trong việc gắn nhãn hoặc xóa nội dung đó, khán giả có thể không nhận ra đây là nội dung giả mạo và việc phổ biến nội dung đó có thể tác động đến cử tri.

tin gia trong thoi ky tri tue nhan tao dung cac cong cu ai de tri cac san pham loi tu ai hinh 1

Tác phẩm giả mạo Thủ tướng Anh Rishi Sunak đã xuất hiện trên TikTok và Instagram trước cuộc tổng tuyển cử. (Ảnh: AFP)

Đánh giá về tác động của tin giả trong thời kỳ công nghệ, Ths. Lương Đông Sơn - Giảng viên Viện Báo chí – Truyền thông, Học viện Báo chí và Tuyên truyền nhận định, sản phẩm của sự kết hợp giữa AI và thông tin sai lệch còn gọi là tin giả siêu thực có thể bóp méo nhận thức của công chúng về các sự kiện và vấn đề xã hội, từ đó tác động đến cách họ đánh giá tình hình và đưa ra quyết định. Điều này có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng, từ các quyết định cá nhân nhỏ nhặt đến những quyết định quan trọng ảnh hưởng đến cộng đồng và quốc gia.

Tin giả siêu thực có thể được sử dụng như một công cụ để thao túng dư luận, kích thích bạo lực, gieo rắc sự chia rẽ và phá hoại sự ổn định xã hội. Trong lĩnh vực chính trị, tin giả siêu thực có thể làm xói mòn niềm tin vào các thể chế dân chủ, gây ảnh hưởng đến kết quả bầu cử và thậm chí là kích động xung đột.

Về thách thức đối với nhà báo và các tổ chức báo chí, Ths. Lương Đông Sơn cho biết, sự tinh vi của tin giả siêu thực, đặc biệt là deepfake, khiến việc phân biệt giữa thật và giả trở nên ngày càng khó khăn, ngay cả đối với những nhà báo giàu kinh nghiệm.

"Trong thời đại thông tin bùng nổ, công chúng ngày càng đòi hỏi các nhà báo và tổ chức báo chí phải cung cấp thông tin nhanh chóng và chính xác. Tuy nhiên, áp lực này có thể dẫn đến việc các nhà báo vội vàng công bố thông tin mà chưa kiểm chứng kỹ lưỡng, tạo cơ hội cho tin giả siêu thực lan truyền. Bên cạnh đó, các nhà báo và tổ chức báo chí phải đối mặt với những rủi ro pháp lý và đạo đức nếu không thận trọng trong việc kiểm chứng và công bố thông tin", ông Sơn nói.

Lấy AI thẩm định thông tin

Theo Ths. Lương Đông Sơn, để đối phó với loại tin giả này, việc áp dụng các giải pháp công nghệ hiện đại là vô cùng cần thiết.

"Các giải pháp này không chỉ tập trung vào việc phát hiện và loại bỏ tin giả mà còn ngăn chặn chúng ngay từ giai đoạn đầu sản xuất", ThS Đông Sơn cho biết.

Đầu tiên, một trong những công nghệ quan trọng nhất hiện nay, theo ông Sơn là sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo để phát hiện tin giả siêu thực. Các hệ thống AI hiện đại có khả năng phân tích ngữ cảnh, đối chiếu thông tin từ nhiều nguồn và phát hiện những điểm bất thường trong nội dung thông tin. Một ví dụ tiêu biểu là việc sử dụng AI để phân tích video và hình ảnh nhằm phát hiện các dấu hiệu chỉnh sửa hoặc sản xuất bằng công nghệ deepfake.

Tiếp theo, các nền tảng truyền thông xã hội và công cụ tìm kiếm cũng đang tích cực triển khai các thuật toán học máy (machine learning) để tự động phân loại và lọc bỏ các nội dung tin giả trước khi chúng lan truyền rộng rãi. Các thuật toán này được thiết kế để nhận diện các dấu hiệu bất thường trong mẫu chia sẻ, tốc độ lan truyền, hoặc thậm chí cả ngữ điệu của các bài viết, từ đó đánh giá khả năng thông tin đó là giả mạo.

Thêm vào đó, việc sử dụng công nghệ blockchain để quản lý nguồn gốc thông tin cũng là một giải pháp tiềm năng. Blockchain có khả năng tạo ra một hệ thống xác thực minh bạch và không thể thay đổi, từ đó giúp theo dõi nguồn gốc và lịch sử của mọi thông tin, đảm bảo tính chính xác và đáng tin cậy.

tin gia trong thoi ky tri tue nhan tao dung cac cong cu ai de tri cac san pham loi tu ai hinh 2

AI có thể tạo ra nội dung giả mạo hoặc thông tin, hình ảnh sai lệch khó phân biệt gây tổn hại lớn đến uy tín của cá nhân, tổ chức, thậm chí, tổn hại đến lợi ích quốc gia, dân tộc.

Cùng quan điểm với Ths. Lương Đông Sơn, ông Phan Văn Tú - Chủ nhiệm bộ môn Báo chí - Khoa báo chí và truyền thông, Trường ĐH KHXH&NV TP. HCM nhấn mạnh, bên cạnh việc cung cấp kỹ năng khai thác thế mạnh AI để tác nghiệp báo chí, chúng ta còn cần dùng chính các công cụ AI để thẩm định thông tin.

Xác thực nguồn tin mà cơ bản là việc đánh giá độ tin cậy của nguồn tin là một kỹ năng quan trọng, bao gồm việc xác thực nguồn gốc của thông tin, so sánh với các nguồn khác, và sử dụng công cụ fact-checking để kiểm tra độ tin cậy.

Điểm thú vị là hiện nay có khá nhiều công cụ tích hợp AI hỗ trợ cho nhà báo trong quá trình thẩm định bên cạnh các công cụ truyền thống vốn đang hỗ trợ cho các fact-checkers như Google Image, Tineye reverse image search, Whopostedwhat.com, Waybackmachine, Webarchive.org, InVID, WeVerify, ExifTool, Metapicz... 

Ông Phan Văn Tú cho rằng, bồi dưỡng kỹ năng tác nghiệp cho nhà báo trong giai đoạn hiện nay cần xem trọng việc cung cấp năng lực thẩm định thông tin trước sức tấn công của tin giả bị thao túng bởi AI. "Dùng các công cụ AI để trị các sản phẩm lỗi từ AI là thủ pháp nhanh nhất giúp nhà báo, cơ quan báo chí không chỉ thực hiện tốt vai trò của mình mà còn đóng góp vào việc nâng cao chất lượng thông tin và bảo vệ công chúng trước các thông tin sai lệch và tác động tiêu cực của truyền thông", ông Tú nói. 

Tuy nhiên, ông Tú cũng chỉ ra rằng, năng lực thẩm định thông tin của nhà báo không thể chỉ cậy vào các công cụ. Cần phải nói ngay rằng AI có thể hỗ trợ phân tích nội dung tin tức chứ không thể phát hiện tất cả các kiểu fake-news và thông tin bị thao túng. Phần mềm AI vẫn có thể bị đánh lừa bởi chính các kỹ thuật AI mà chúng dùng để phát hiện.

"Không có công cụ nào là chiếc đũa thần, song, những công cụ AI phát hiện ảnh/video giả vẫn là nguồn tài nguyên có giá trị như một phần của quy trình xác minh hoặc phương pháp thẩm tra", ông Phan Văn Tú nhận định.

Hoà Giang

Tin mới

Gia Lai: Người đàn ông hơn 60 tuổi hiếp dâm cháu bé 5 tuổi

Gia Lai: Người đàn ông hơn 60 tuổi hiếp dâm cháu bé 5 tuổi

(CLO) Vì gia đình đi ngoại tỉnh làm ăn nên có gửi cháu A. cho Nay Phir nhờ chăm sóc. Tuy nhiên, người đàn ông hơn 60 tuổi này đã có hành vi đồi bại với cháu A. khi nạn nhân mới 5 tuổi.

Vụ án
Dự báo thời tiết ngày 4/4: TP HCM nắng nóng gay gắt, có nơi trên 36 độ

Dự báo thời tiết ngày 4/4: TP HCM nắng nóng gay gắt, có nơi trên 36 độ

(CLO) Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn, ngày 4/4, nhiệt độ cao nhất ở khu vực Nam Bộ là 33-36 độ, có nơi trên 36 độ với độ ẩm tương đối thấp. Nắng nóng ở Nam Bộ và TP HCM có khả năng kéo dài trong những ngày tới, nhiệt độ thực tế ngoài trời còn có thể cao hơn dự báo khoảng 2-4 độ.

Môi trường và cuộc sống
Giải ngân đầu tư công nhanh nhưng không để phát sinh tiêu cực, lãng phí

Giải ngân đầu tư công nhanh nhưng không để phát sinh tiêu cực, lãng phí

(CLO) Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình nêu rõ yêu cầu đối với các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương phải đẩy mạnh hơn nữa tiến độ giải ngân vốn đầu tư công. Giải ngân nhanh, nhưng phải bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định, quy trình, không để phát sinh tiêu cực, lãng phí.

Tin tức
Cục Điện ảnh tìm kiếm kịch bản phim hướng tới 100 năm thành lập Đảng

Cục Điện ảnh tìm kiếm kịch bản phim hướng tới 100 năm thành lập Đảng

(CLO) Các kịch bản phim truyện điện ảnh có chất lượng sẽ được đầu tư chiều sâu, nhằm hướng tới kỷ niệm 100 năm Ngày thành lập Đảng vào năm 2030.

Đời sống văn hóa
Kon Tum: Con trai châm lửa đốt nhà cha ruột

Kon Tum: Con trai châm lửa đốt nhà cha ruột

(CLO) Khi đang đi làm thì ông C. nhận được điện thoại của người quen báo nhà đang bị cháy. Trở về nhà, ông C. phát hiện nhà đã bị con trai đốt.

Đời sống
Hàn Quốc phá vụ buôn lậu cocain lớn nhất lịch sử

Hàn Quốc phá vụ buôn lậu cocain lớn nhất lịch sử

(CLO) Giới chức Hàn Quốc vừa lập kỷ lục về vụ bắt giữ ma túy lớn nhất nước này khi thu giữ khoảng 2 tấn cocain trên một tàu hàng nước ngoài neo đậu tại cảng Gangneung.

Thế giới 24h
Lê Quang Liêm vô địch Giải cờ vua trực tuyến thế giới Titled Tuesday

Lê Quang Liêm vô địch Giải cờ vua trực tuyến thế giới Titled Tuesday

(CLO) Xuất sắc đánh bại hàng loạt đối thủ, kỳ thủ Lê Quang Liêm giành chức vô địch Giải cờ vua trực tuyến hàng đầu thế giới Titled Tuesday.

Thể thao
Việt Nam luôn coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống tốt đẹp với Armenia

Việt Nam luôn coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống tốt đẹp với Armenia

(CLO) Sáng 3/4 (theo giờ địa phương), tại Tòa nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Armenia Alen Simonyan đã chủ trì Lễ đón Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam thăm chính thức Armenia. Ngay sau lễ đón, hai Chủ tịch Quốc hội đã tiến hành hội đàm.

Tin tức
Trưng bày hàng trăm tư liệu, hiện vật quý về các giáo viên và học sinh hy sinh tại công trường đắp đê sông Mã

Trưng bày hàng trăm tư liệu, hiện vật quý về các giáo viên và học sinh hy sinh tại công trường đắp đê sông Mã

(CLO) Hàng trăm tư liệu, hiện vật đặc biệt trong những năm tháng chiến đấu được các cựu binh sưu tầm, trưng bày nhân dịp kỷ niệm 60 năm chiến thắng Hàm Rồng tại Khu tưởng niệm 64 giáo viên, học sinh hy sinh trên công trường đắp đê sông Mã.

Đời sống văn hóa
Hungary tuyên bố rút khỏi Tòa án Hình sự Quốc tế sau khi Thủ tướng Israel đến thăm

Hungary tuyên bố rút khỏi Tòa án Hình sự Quốc tế sau khi Thủ tướng Israel đến thăm

(CLO) Hungary thông báo sẽ rút khỏi Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) ngay sau khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đến thăm nước này.

Thế giới 24h
Gần 120.000 người ở TP HCM đang chờ sát hạch lái xe

Gần 120.000 người ở TP HCM đang chờ sát hạch lái xe

(CLO) Công an TP HCM thống kê, hiện nay có hơn 119.000 học viên đang chờ sát hạch, trong đó có hơn 47.000 ô tô, hơn 71.000 mô tô. Công an TP HCM sẽ thực hiện công tác sát hạch ngay khi Cục Cảnh sát giao thông (CSGT) triển khai.

Giao thông
Thông tin chính thức về nghi án mẹ sát hại 2 con để trục lợi bảo hiểm tại Quảng Nam

Thông tin chính thức về nghi án mẹ sát hại 2 con để trục lợi bảo hiểm tại Quảng Nam

(CLO) Công an tỉnh Quảng Nam răn đe 01 trường hợp đăng tải tin bài sai sự thật liên quan cái chết của hai người con ruột trong một gia đình tại thị trấn Hà Lam.

Vụ án
Hà Nội tổ chức nhiều chương trình nghệ thuật dịp Giải phóng miền Nam

Hà Nội tổ chức nhiều chương trình nghệ thuật dịp Giải phóng miền Nam

(CLO) Nhiều chương trình biểu diễn nghệ thuật sẽ diễn ra tại trung tâm các quận huyện của Thủ đô trong dịp kỷ niệm 50 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Đời sống văn hóa
Tổng Bí thư Tô Lâm viếng đồng chí Khamtay Siphandone

Tổng Bí thư Tô Lâm viếng đồng chí Khamtay Siphandone

(CLO) Ngày 3/4, được tin đồng chí Đại tướng Khamtay Siphandone, nguyên Chủ tịch Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, nguyên Chủ tịch nước, nguyên Thủ tướng nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào từ trần, Tổng Bí thư Tô Lâm đã dẫn đầu đoàn lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước Việt Nam sang viếng đồng chí Khamtay Siphandone.

Tin tức
Hà Nội: Cháy lớn tại nhà hàng Bò Tơ Quán Mộc

Hà Nội: Cháy lớn tại nhà hàng Bò Tơ Quán Mộc

(CLO) Lực lượng chức năng đang làm rõ nguyên nhân xảy ra vụ cháy xảy ra vào chiều nay tại nhà hàng Bò Tơ Quán Mộc trên đường Lưu Hữu Phước (quận Nam Từ Liêm, Hà Nội).

Đời sống
Công nghệ pin mới của Mỹ tăng tốc độ sạc xe điện lên 500% trong nhiệt độ đóng băng

Công nghệ pin mới của Mỹ tăng tốc độ sạc xe điện lên 500% trong nhiệt độ đóng băng

(CLO) Pin xe điện sạc nhanh gấp 5 lần ở -10°C nhờ công nghệ đột phá từ Đại học Michigan, mở ra tương lai xe điện không ngại giá rét.

Xe
Bình Luận

Tin khác

Hải Phòng: Người dùng cần kiểm chứng nguồn gốc tin tức để tránh lan truyền thông tin giả mạo

Hải Phòng: Người dùng cần kiểm chứng nguồn gốc tin tức để tránh lan truyền thông tin giả mạo

(CLO) Công an thành phố Hải Phòng cho biết, thời gian gần đây, đơn vị liên tục phát hiện và xử lý nhiều trường hợp đăng tải thông tin sai sự thật trên mạng xã hội, gây hoang mang dư luận, ảnh hưởng đến uy tín tổ chức, cá nhân. Những thông tin này không chỉ vi phạm pháp luật mà còn tác động lớn đến sự ổn định về chính trị, an ninh, trật tự trên địa bàn.

Chống tin giả
Bộ Khoa học & Công nghệ cảnh báo người dân về 3 hình thức cuộc gọi lừa đảo điển hình

Bộ Khoa học & Công nghệ cảnh báo người dân về 3 hình thức cuộc gọi lừa đảo điển hình

(CLO) Nếu nghi ngờ bản thân bị lừa đảo, người dân cần ngay lập tức báo cáo cho cơ quan chức năng hoặc tổ chức bảo vệ người tiêu dùng để được hỗ trợ, giải quyết và ngăn chặn.

Chống tin giả
Mạng xã hội 'nhái' báo chí: Hiểm họa khó lường

Mạng xã hội 'nhái' báo chí: Hiểm họa khó lường

(CLO) Website giả mạo cơ quan báo chí, với thủ đoạn tinh vi như sao chép măng-sét, 'đánh cắp' nội dung, đang trở thành mối họa đe dọa trực tiếp đến uy tín báo chí và niềm tin công chúng.

Chống tin giả
Cảnh báo website giả mạo Báo Văn Hoá điện tử

Cảnh báo website giả mạo Báo Văn Hoá điện tử

(CLO) Ngày 19/3, Báo Văn Hoá phát hiện website tại địa chỉ https://vanhoadisan.com/ giả mạo Báo Văn Hoá điện tử, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của tờ báo.

Chống tin giả
Người nổi tiếng quảng cáo sai sự thật trên mạng xã hội: Xử phạt quá nhẹ sẽ nhờn luật, tạo tiền lệ xấu

Người nổi tiếng quảng cáo sai sự thật trên mạng xã hội: Xử phạt quá nhẹ sẽ nhờn luật, tạo tiền lệ xấu

(CLO) Hiện nay dư luận đang dậy sóng bởi những quảng cáo thổi phồng của một số người nổi tiếng trên mạng xã hội. Điều này đặt ra những yêu cầu về pháp lý để quản lý đối với việc người nổi tiếng tham gia quảng cáo, việc này không chỉ góp phần làm trong sạch thông tin trên môi trường mạng mà còn trực tiếp bảo vệ người tiêu dùng.

Chống tin giả
Làm trong sạch mạng xã hội để không còn 'tin rác, tin giả'

Làm trong sạch mạng xã hội để không còn 'tin rác, tin giả'

Ngoài những đóng góp tích cực, mạng xã hội cũng có nhiều mặt trái gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự. Đặc biệt là vấn nạn tin giả, tin sai sự thật đang tác động trực tiếp đến nhiều người và dẫn tới nhiều vụ việc có hậu quả nghiêm trọng.

Chống tin giả
Nghệ An: Xử phạt cá nhân đăng tin sai sự thật về sáp nhập tỉnh, thành

Nghệ An: Xử phạt cá nhân đăng tin sai sự thật về sáp nhập tỉnh, thành

(CLO) Ngày 14/3, Công an tỉnh Nghệ An ra quyết định xử phạt một cá nhân vì hành vi đăng tải thông tin sai sự thật về chủ trương sáp nhập các tỉnh, thành phố, gây hoang mang dư luận.

Chống tin giả
Xử phạt 7,5 triệu đồng cá nhân đăng tin sai sự thật về doanh nghiệp ở Quảng Bình

Xử phạt 7,5 triệu đồng cá nhân đăng tin sai sự thật về doanh nghiệp ở Quảng Bình

(CLO) Trần Thanh L. sử dụng hai tài khoản Facebook để đăng thông tin sai lệch về Siêu thị ô tô Quảng Bình, gây dư luận tiêu cực.

Chống tin giả
Quảng cáo sai sự thật: Mạng xã hội đang 'thả nổi'?

Quảng cáo sai sự thật: Mạng xã hội đang 'thả nổi'?

(CLO) Mạng xã hội đang chứng kiến một cơn bão lòng tin, khi hàng loạt Tiktoker nổi tiếng, bao gồm cả những nghệ sĩ và hoa hậu được công chúng mến mộ, bị phanh phui vì hành vi quảng cáo sản phẩm không rõ nguồn gốc, chất lượng kém. Liệu những lời xin lỗi muộn màng và sự vào cuộc của cơ quan chức năng có thể hàn gắn vết nứt này? Hay đây chỉ là hồi chuông cảnh tỉnh về quảng cáo thiếu minh bạch, rồi mọi thứ lại 'đâu vào đấy'?

Chống tin giả
Thông tin nhà ga T3 - Tân Sơn Nhất đi vào hoạt động từ ngày 5/5/2025 là chưa chính xác

Thông tin nhà ga T3 - Tân Sơn Nhất đi vào hoạt động từ ngày 5/5/2025 là chưa chính xác

(CLO) Ngày 10/3, đại diện cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất đã phủ nhận, khẳng định thông tin nhà ga T3 đi vào hoạt động từ ngày 5/5/2025 không phải thông tin chính thức từ đơn vị này.

Chống tin giả