♦ GIẢI BÁO CHÍ QUỐC GIA NĂM NAY CÓ 7 GIẢI A; 24 GIẢI B; 39 GIẢI C VÀ 25 GIẢI KHUYẾN KHÍCH.♦ LỄ TRAO GIẢI BÁO CHÍ QUỐC GIA LẦN THỨ XI SẼ ĐƯỢC TỔ CHỨC VÀO TỐI 21/6 TẠI CUNG VĂN HÓA HỮU NGHỊ, HÀ NỘI.(NB&CL) Năm 2017, Giải Báo chí Quốc gia đã đi qua 11 mùa Giải. Có thể khẳng định, cho đến thời điểm này, Giải Báo chí Quốc gia luôn là Giải danh giá nhất, có sức hút và trở thành “thương hiệu uy tín” của báo giới cả nước và xã hội. Rất mong, mỗi mùa Giải Báo chí đi qua, khi vòng nguyệt quế vinh danh đã được trao cho người xứng đáng, những người làm báo Việt Nam sẽ có thêm động lực trên hành trình làm tròn sứ mệnh- là cầu nối giữa người dân và Chính phủ, để tiếng nói của người dân đến gần với các cơ quan chức năng, tạo ra những thúc đẩy cho sự thay đổi cơ chế vì dân và gần dân. Vì rằng, lúa gặt rồi còn để lại rơm thơm!Nhiều tác phẩm mang tính phát hiện, phản biện tốtGiải Báo chí Quốc gia lần thứ XI- năm 2016 là mùa giải thứ ba được thực hiện theo Đề án nâng cao chất lượng Giải Báo chí Quốc gia theo Quyết định số 1694/QĐ-TTg, ngày 22/9/2014 của Thủ tướng Chính phủ. Trong số 1.637 tác phẩm của các tác giả, nhóm tác giả tham dự, Ban thư ký tổng hợp Giải đã kiểm tra, sàng lọc và đưa vào chấm sơ khảo 1.550 tác phẩm. Các tiểu ban của Hội đồng sơ khảo tiến hành chấm 2 vòng theo Quy chế. Trên cơ sở kết quả cụ thể của từng tiểu ban, Hội đồng sơ khảo chọn được 139 tác phẩm xuất sắc nhất vào Chung khảo. Đây là những tác phẩm tiêu biểu, có tính phát hiện, tính chiến đấu cao, có tính lan tỏa, tạo hiệu ứng xã hội tích cực, tập trung phản ánh những vấn đề lớn của đất nước, góp phần vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.Năm nay Hội Nhà báo các địa phương có tác phẩm tham dự Giải vẫn giữ ở mức cao (59/63), cho thấy uy tín của Giải được tiếp tục lan rộng và giá trị được khẳng định vững chắc, được hội viên cả nước và xã hội quan tâm sâu sắc. Chất lượng tác phẩm của nhiều địa phương được nâng cao đáng kể. Ngoài hai hội nhà báo có số lượng hội viên nhiều là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, các Hội Nhà báo Đắc Nông, Đồng Nai, Vĩnh Long (với tác phẩm báo in); Hậu Giang, Đồng Tháp, Hà Tĩnh, An Giang (với báo hình); Quảng Ngãi, Quảng Ninh (với phát thanh), Lâm Đồng (với ảnh báo chí) có sự khởi sắc hơn.Đề tài tác phẩm phong phú, đa dạng, đề cập khá toàn diện và sâu sắc các sự kiện chính trị lớn cũng như các vấn đề thời sự bức xúc của đất nước, ngành và của địa phương. Các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, đặc biệt là các vấn đề được dư luận quan tâm như: công tác quản lý nhà nước, bảo vệ môi trường, biến đổi khí hậu, vấn đề sai phạm trong quản lí đất đai, vệ sinh an toàn thực phẩm, cải cách hành chính, chính sách và cuộc sống, quản lý kinh tế... được thể hiện tập trung và sinh động. Bên cạnh những đề tài truyền thống như lịch sử, văn hóa, an ninh, quốc phòng gương người tốt việc tốt, điển hình tiên tiến, năm nay nhiều tác phẩm khai thác những vấn đề mới như xây dựng đô thị thông minh, tích tụ ruộng đất, được chú ý hơn.[caption id="attachment_169212" align="aligncenter" width="640"] Trao giải Báo chí Quốc gia lần thứ X - năm 2015. Ảnh: Nguyễn Mạnh[/caption]Các tác phẩm dự giải cũng phản ánh sâu sắc các sự kiện chính trị lớn của đất nước trong năm 2016 như: đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng, bầu cử Quốc hội khóa XIV và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2016-2021, Nghị quyết 04 về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đấu tranh phòng chống tham nhũng, các nghị quyết, chính sách điều hành kinh tế - xã hội của Chính phủ trong năm 2016. Lượng tác phẩm tập trung nhiều vào các lĩnh vực xây dựng Đảng, hệ thống chính trị, xây dựng nông thôn mới, khởi nghiệp...Các tác phẩm dự thi và vào chung khảo phản ánh khá toàn diện và sâu sắc đời sống chính trị, kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng của đất nước, những nỗ lực của hệ thống chính trị nhằm thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, sự điều hành của Chính phủ. Nhiều tác phẩm mang tính phát hiện, phản biện tốt, đi đến cùng vấn đề, đề xuất giải pháp thuyết phục. Nhiều tác phẩm được thể hiện công phu, chuyên nghiệp, với phong cách thể hiện mới, phù hợp với yêu cầu ngày càng tăng của bạn đọc là một đặc điểm đáng chú ý của mùa giải năm nay. Các tác phẩm đạt Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XI- năm 2016 thực sự là những tác phẩm tiêu biểu, khẳng định sự đầu tư nghiêm túc về công sức, trí tuệ ý thức trách nhiệm cao và tính sáng tạo của từng tác giả.Năm nay cũng là năm thứ sáu Hội đồng Giải có cơ chế riêng đối với ảnh báo chí (cho phép tác giả ảnh báo chí gửi thẳng tác phẩm về Hội đồng Giải, không qua tuyển chọn ở cơ sở). Số lượng tác giả và tác phẩm ảnh báo chí tuy có tăng (đạt 120 tác phẩm), có 98 cá nhân dự giải (2015: 43). Đây là tín hiệu đáng mừng, cho thấy chủ trương đúng của Hội đồng Giải trong việc khuyến khích sự tham gia cá nhân các tác giả. Tuy nhiên, trước sự phát triển mạnh mẽ của đời sống xã hội và báo chí, việc chỉ có 120 tác phẩm dự giải và chưa có tác phẩm được đề nghị giải cao là điều đề nghị Ban tổ chức và các cấp Hội quan tâm.“Thương hiệu uy tín” của báo giới cả nướcKể từ ngày 29/3/2007, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định phê duyệt Đề án Giải Báo chí Quốc gia và giao Hội Nhà báo Việt Nam chủ trì, phối hợp với Bộ Thông tin- Truyền thông và mời Ban Tuyên giáo Trung ương tham gia thực hiện, đến nay Giải Báo chí Quốc gia đã đi qua 11 mùa Giải. Có thể khẳng định, cho đến thời điểm này, Giải Báo chí Quốc gia luôn là Giải danh giá nhất, có sức hút và trở thành “thương hiệu uy tín” của báo giới cả nước và xã hội. “Sân chơi trí tuệ” Giải Báo chí Quốc gia là sự tôn vinh, tạo hứng khởi cho niềm đam mê sáng tạo và những cống hiến không ngừng của những người làm báo Việt Nam; khẳng định niềm tin cậy, ủng hộ của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với “những chiến sỹ xung kích trên mặt trận tư tưởng- văn hóa của Đảng”. Với bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, tinh thông nghề nghiệp, các nhà báo đã không quản ngại khó khăn để sáng tạo được những tác phẩm báo chí tiêu biểu, mang đậm hơi thở cuộc sống với tính chiến đấu cao, có sức lan tỏa, tạo hiệu ứng xã hội tích cực, góp phần vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.Từ những bài học kinh nghiệm qua mỗi mùa Giải, chất lượng Giải Báo chí Quốc gia ngày càng được nâng cao, hướng đến sự chuyên nghiệp, góp phần nâng tầm vị thế, thương hiệu của một giải thưởng Quốc gia. Các tác phẩm dự Giải năm nay có chất lượng khá đồng đều, không có sự cách biệt lớn về chất lượng giữa các tác phẩm của các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương. Nhiều tác phẩm có tính phát hiện tốt, phản ánh những vấn đề nóng, được dư luận quan tâm. Có những tác phẩm mang tính phát hiện và tính đấu tranh cao, mở đầu cho nhiều loạt bài của nhiều báo, đài khác trong đấu tranh chống tiêu cực trong công tác cán bộ như loạt bài “Chuyện như đùa ở Hải Dương” (của Báo Nhân Dân); loạt bài về “Phòng chống nguy cơ tự diễn biến, "tự chuyển hóa trong Đảng - vấn đề sống còn của Đảng và chế độ ta” (Báo QĐND); loạt bài “Ngược dòng Mêkông đang hấp hối” (Hội Nhà báo TP.HCM); phim tài liệu “Hai đứa trẻ” (Liên chi hội đài Truyền hình VN); tác phẩm “Trọn tấm lòng son, góp kế đổi mới” (LCH đài TNVN)... Trong nhóm thể loại phóng sự, phóng sự điều tra, ký báo chí, ghi chép (báo in) và Tin, phóng sự, ký sự (báo hình) đã xuất hiện nhiều tác phẩm từ các cơ quan báo chí địa phương được Hội đồng sơ khảo đánh giá tốt.Tuy nhiên, vẫn còn nhiều tác phẩm chưa có đột phá trong phát hiện đề tài, cách thể hiện còn công thức, rập khuôn, chưa quan tâm đến phản ánh chân thực, khách quan bức tranh thực tiễn và tìm giải pháp giải quyết vấn đề thực tiễn đặt ra. Nhiều bài báo in, báo điện tử có dung lượng quá dài. Các tác phẩm phát thanh vẫn chưa có sự sáng tạo, đổi mới đáng kể. Riêng thể loại bình luận, xã luận thiếu các bài thật sự sắc sảo, theo kịp diễn biến thời sự. Mặc dù vậy, 11 mùa giải đã qua, với mỗi người làm báo đều là những mùa vàng tôn vinh sự lao động chân chính của những người cầm bút bởi mỗi bài viết, mỗi nhà báo, mỗi tờ báo đoạt giải giống như những ngọn lửa thắp lên, tạo dựng niềm tin trong lòng độc giả.Rất mong, mỗi mùa Giải Báo chí đi qua, khi vòng nguyệt quế vinh danh đã được trao cho người xứng đáng, những người làm báo Việt Nam sẽ có thêm động lực trên hành trình làm tròn sứ mệnh- là cầu nối giữa người dân và Chính phủ, để tiếng nói của người dân đến gần với các cơ quan chức năng, tạo ra những thúc đẩy cho sự thay đổi cơ chế vì dân và gần dân. Vì rằng, lúa gặt rồi còn để lại rơm thơm!
AN NGUYÊN
Nhà báo Hà Minh Huệ - Nguyên Phó Chủ tịch Thường trực HNBVN, Ủy viên Hội đồng chung khảo:“Nhiều tác phẩm đề cập được các vấn đề mới”Giải BCQG năm nay báo chí địa phương tiếp tục tham dự với số lượng và chất lượng tăng lên rất nhiều. Đó là tín hiệu rất đáng mừng, hy vọng thời gian tới báo chí địa phương sẽ đạt được đà phấn đấu như thế. Bên cạnh đó, nhiều tác phẩm đã đề cập được các vấn đề mới, đặc biệt là những vấn đề mà xã hội hết sức quan tâm. Tuy nhiên, có điều đáng tiếc là có một số loạt bài có chất lượng khá tốt, thậm chí là xuất sắc, nhưng vì phạm quy (số kỳ nhiều hơn so với quy định) nên bị loại khỏi cơ cấu của giải. Số tác phẩm do một tác giả đứng tên còn ít, đa số là nhóm tác giả. Chính điều này sẽ khiến Giải BCQG ít tìm ra những cây bút xuất sắc riêng, mang bản sắc riêng…
Nhà báo Tạ Ngọc Tấn- Nguyên Phó Chủ tịch HNBVN, Uỷ viên Hội đồng chung khảo:“Có sự quan tâm, đầu tư kỹ hơn cho các tác phẩm dự thi”Cảm nhận đầu tiên của tôi về Giải BCQG năm nay là tất cả các tác phẩm của các loại hình báo chí đều phản ánh rất sinh động, sâu sắc các vấn đề, sự kiện lớn, quan trọng của đất nước trong năm qua. Nhiều tác phẩm đeo bám sự kiện rất kĩ. Nhiều tác giả đã tiếp cận thực tiễn rất sâu sắc, đi đến những vùng sâu, vùng xa, biên cương, hải đảo, khu vực còn rất nhiều khó khăn… Đặc biệt, Giải BCQG năm nay có rất nhiều tác phẩm báo chí đã thể hiện trình độ nghiệp vụ rất tốt, được thể hiện công phu và chuyên nghiệp, cho thấy năng lực cao của người làm báo và sự quan tâm, đầu tư kỹ hơn cho tác phẩm dự thi Giải BCQG của các đơn vị báo chí, qua đó cũng cho thấy sức hút của giải thưởng Quốc gia này.
Nhà báo Lưu Quang Định- Tổng Biên tập Báo Nông thôn Ngày nay, Ủy viên Hội đồng chung khảo):“Tính phát hiện của các tác phẩm dự thi khá tốt”Điều đầu tiên cần phải ghi nhận là tính phát hiện của các tác phẩm dự thi Giải BCQG năm nay rất tốt. Có những vụ việc được báo chí phát hiện, thông tin kịp thời đã thực sự gây chấn động xã hội, như vụ Quán phở Xin chào, vụ Trịnh Xuân Thanh- từ việc đi xe biển xanh sau đó phanh phui ra rất nhiều các vấn đề khác… Đó chính là công đầu của báo chí. Bên cạnh đó, tôi nhận thấy các cơ quan báo chí năm nay đã có sự chuẩn bị, đầu tư kỹ lưỡng, có chiều sâu cho các tác phẩm dự thi. Nhiều tác phẩm báo chí của địa phương được thể hiện rất công phu, chuyên nghiệp không kém gì các tác phẩm báo chí T.Ư.
Nhà báo Phạm Quốc Toàn- Nguyên Phó Chủ tịch HNBVN, Uỷ viên Hội đồng chung khảo:“Ảnh báo chí- có điểm sáng nhưng chất lượng chưa cao”Qua 11 mùa Giải, Giải BCQC năm nay tiếp tục nhận được sự tham gia nhiệt tình của các cấp Hội, đồng thời, chất lượng các tác phẩm cũng được tăng lên đáng kể. Tuy nhiên, điều khiến Hội đồng Giải BCQG nhiều năm nay còn trăn trở là số lượng tác phẩm ảnh báo chí dự thi vẫn chưa nhiều, chất lượng tuy đã có điểm sáng nhưng vẫn chưa cao, mặc dù Hội đồng Giải đã có cơ chế đặc biệt là các cá nhân có thể gửi thẳng tác phẩm ảnh về cho BTC. Vì vậy, ở thể loại này năm nay cũng không có giải A. Đây là vấn đề cần tiếp tục được quan tâm, đầu tư, mà trước hết trách nhiệm này thuộc về các cơ quan báo chí và các cấp HNB, phải làm như thế nào để ảnh báo chí tốt hơn nữa.
Nhà báo Hồng Hạnh- Tổng Biên tập Báo Thừa Thiên Huế, Uỷ viên Hội đồng chung khảo:“Báo chí địa phương vẫn có lối đi riêng”Điều tôi nhận thấy trước hết ở Giải BCQG năm nay là các tác phẩm của HNB địa phương tham dự nhiều hơn và chất lượng các tác phẩm cũng cao hơn hẳn. Và một điều vui hơn là trong đội hình các giải thưởng năm nay thì các đơn vị báo, chi hội của HNB địa phương đã có các thứ hạng khá cao. Đấy là những nỗ lực rất đáng ghi nhận, điều này nó xoá dần khoảng cách giữa T.Ư và địa phương. Qua kết quả này cho thấy, dù trong” sân chơi” không dễ này, báo chí địa phương vẫn có lối đi riêng.
Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn- Tổng Biên tập Tạp chí Nhà Đầu tư, Uỷ viên Hội đồng Chung khảo:“Nhiều tác phẩm viết về kinh tế rất sắc sảo”So với năm trước, các tác phẩm báo chí lọt vào vòng chung khảo Giải BCQG năm nay có chất lượng khá tốt. Không chỉ các cơ quan báo chí chuyên về kinh tế có những tác phẩm khai thác chủ đề về kinh tế sâu ở nhiều góc độ khác nhau, mà năm nay kể cả các báo kinh tế- xã hội khác viết về kinh tế cũng rất sắc sảo. Đây là điều đáng mừng. Tuy nhiên, tôi vẫn thấy tiếc là đọc trên báo chí hàng ngày thấy có rất nhiều bài báo hay, đặc sắc nhưng chưa thấy sự xuất hiện ở Giải BCQG năm nay.
Lan Vi- Bích Việt(Thực hiện)
