Trước thực trạng này, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã phát đi cảnh báo và yêu cầu các địa phương siết chặt quản lý, xử lý nghiêm vi phạm để bảo vệ sức khỏe người dân.
Trong những ngày đầu tháng 9, lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) Hà Nội đã tổ chức nhiều đợt kiểm tra, phát hiện hàng nghìn sản phẩm bánh trung thu và bánh ngọt các loại nhập lậu, không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc.
Cụ thể, tại cơ sở kinh doanh thực phẩm số 39 phố Hàm Tử Quan (phường Hồng Hà, Đội QLTT số 2 phát hiện cơ sở này đang bày bán 1.568 chiếc bánh, gồm 1.440 bánh trung thu và 128 bánh bông lan, đều dán nhãn nước ngoài. Chủ cơ sở không xuất trình được giấy tờ hợp pháp liên quan đến lô hàng. Toàn bộ số bánh bị xác định là hàng nhập lậu và đã bị tạm giữ để xử lý.
Tại phường Phú Lương Đội QLTT số 11 phối hợp Công an phường kiểm tra một hộ kinh doanh, phát hiện 1.022 bánh nướng do nước ngoài sản xuất.
Số hàng này trị giá khoảng 27,7 triệu đồng, không có hóa đơn chứng từ, không bảo đảm an toàn sử dụng. Đoàn kiểm tra đã niêm phong, dự kiến xử phạt chủ hộ 18 triệu đồng và tiêu hủy toàn bộ số bánh.
Chưa dừng lại ở đó, Đội QLTT số 11 tiếp tục kiểm tra một cơ sở khác tại Khu đô thị mới Lê Trọng Tấn (phường Dương Nội). Tại đây, lực lượng chức năng phát hiện 120 bánh trung thu Yueman Dongfang loại 55g, nhập khẩu không có giấy tờ hợp lệ, trị giá 8,4 triệu đồng. Chủ hộ kinh doanh đối diện mức phạt 6 triệu đồng, toàn bộ hàng hóa vi phạm bị niêm phong và tiêu hủy.
Theo đại diện lực lượng QLTT, việc kinh doanh bánh trung thu nhập lậu, không rõ nguồn gốc không chỉ vi phạm pháp luật mà còn tiềm ẩn rủi ro lớn cho sức khỏe người tiêu dùng. Các loại bánh này thường không được kiểm định chất lượng, có nguy cơ chứa chất bảo quản, phụ gia vượt mức cho phép, dễ gây ngộ độc thực phẩm.
“Chỉ cần một khâu bảo quản không đúng, sản phẩm có thể bị nấm mốc, biến đổi thành phần, dẫn tới hậu quả khôn lường”, vị này nhấn mạnh.
Trước tình trạng trên, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã ban hành công văn gửi các Sở Y tế, Ban Quản lý An toàn thực phẩm TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và các địa phương trên cả nước, yêu cầu tăng cường quản lý an toàn thực phẩm trong dịp Tết Trung thu 2025.
Cục An toàn thực phẩm nhấn mạnh: Thời điểm cận Trung thu, nhu cầu tiêu thụ bánh, kẹo tăng đột biến, là cơ hội để các loại hàng hóa không rõ nguồn gốc trà trộn vào thị trường.
Để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Cục đề nghị các địa phương thanh tra, kiểm tra diện rộng đối với cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh bánh trung thu, bánh kẹo, nước giải khát, thực phẩm truyền thống, dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố. Tập trung vào cơ sở nhỏ lẻ, làng nghề, nơi nguy cơ vi phạm cao. Kịp thời truy xuất, thu hồi sản phẩm không bảo đảm an toàn. Công khai tên cơ sở, địa chỉ, loại sản phẩm vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng. Chuyển cơ quan công an nếu phát hiện dấu hiệu hình sự.
Ngoài ra, Cục An toàn thực phẩm cũng yêu cầu các đơn vị y tế chuẩn bị nhân lực, phương tiện, thuốc men, hóa chất để sẵn sàng ứng cứu trong trường hợp xảy ra các vụ ngộ độc thực phẩm hàng loạt.
Bà Nguyễn Minh Hằng, Phó Cục trưởng An toàn thực phẩm cho biết: “Trung thu là dịp đoàn viên, nhưng cũng là thời điểm tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn thực phẩm. Chúng tôi yêu cầu các địa phương phải giám sát chặt chẽ, xử lý nghiêm mọi hành vi vi phạm để tạo sự yên tâm cho người dân".
Thực tế cho thấy, tình trạng nhập lậu, buôn bán bánh trung thu không rõ nguồn gốc đã diễn ra nhiều năm, đặc biệt tại các thành phố lớn. Các sản phẩm thường được nhập lẻ, bán online, hoặc trà trộn vào chợ truyền thống. Một số đối tượng còn lợi dụng tâm lý sính hàng ngoại của người tiêu dùng để quảng cáo bánh “xách tay”, “đặc sản ngoại nhập” nhằm trục lợi.
Theo giới chuyên gia, để xử lý tận gốc, cần đồng bộ nhiều giải pháp: tăng cường kiểm tra biên giới, siết chặt thương mại điện tử, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để người dân hiểu rõ rủi ro khi sử dụng sản phẩm trôi nổi. Khi người tiêu dùng quay lưng, thị trường “bánh lậu” sẽ tự động thu hẹp.
Cục An toàn thực phẩm cũng đưa ra nhiều khuyến nghị quan trọng cho người dân trong việc lựa chọn và sử dụng bánh trung thu.
Chỉ mua sản phẩm có nhãn mác rõ ràng, ghi đầy đủ thông tin về tên cơ sở sản xuất, địa chỉ, hạn sử dụng, thành phần, phụ gia.
Không mua bánh trôi nổi, giá rẻ bất thường, không có nguồn gốc xuất xứ.
Bảo quản bánh đúng hướng dẫn trên bao bì để tránh nấm mốc, ôi thiu.
Không sử dụng phụ gia thực phẩm ngoài danh mục, hoặc lạm dụng hương liệu, phẩm màu.
Đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh, Cục nhấn mạnh phải tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật: đảm bảo điều kiện cơ sở, trang thiết bị, dụng cụ; công bố sản phẩm theo đúng quy trình; sử dụng nguyên liệu hợp pháp và an toàn.
