Tại Báo và Phát thanh, Truyền hình Bắc Ninh, hành trình ấy bắt đầu từ những sản phẩm podcast đầu tiên và nhanh chóng mang lại những tín hiệu tích cực. Nhưng giá trị lớn nhất không nằm ở các giải thưởng, mà ở việc một cách kể chuyện mới đã được mở ra.
Người làm phát thanh học phải "học lại" cách kể chuyện
Điều khó nhất khi bắt tay vào làm podcast không phải là công nghệ hay thiết bị. Điều khó nhất là phải thay đổi cách kể chuyện đã trở nên quen thuộc sau nhiều năm làm phát thanh.
Với nhiều phóng viên, biên tập viên của Báo và Phát thanh, Truyền hình Bắc Ninh, podcast là một trải nghiệm hoàn toàn mới. Không còn những lời dẫn dài hay cách truyền tải thông tin theo trình tự quen thuộc, podcast đòi hỏi câu chuyện phải được dẫn dắt bằng nhịp điệu, cảm xúc và những thanh âm đời thực. Người làm báo không chỉ nghĩ đến việc nói gì, mà còn phải nghĩ xem người nghe sẽ cảm nhận được gì.
Những sản phẩm đầu tiên vì thế được bắt đầu từ quá trình tự học và tự làm. Từ việc nghe hàng chục podcast trong và ngoài nước, nghiên cứu cách xây dựng kịch bản, lựa chọn âm nhạc, xử lý âm thanh hiện trường đến việc tìm kiếm một giọng kể phù hợp, mọi thứ gần như đều là những trải nghiệm mới. Có những cuộc trao đổi nghiệp vụ kéo dài đến tận khuya chỉ để tìm một cách mở đầu hấp dẫn hơn, một khoảng lặng hợp lý hơn hay một chi tiết âm thanh đủ sức giữ người nghe ở lại với câu chuyện.
Nhưng cũng chính từ quá trình ấy, những người làm báo nhận ra rằng podcast không đơn thuần là một định dạng nội dung mới. Đó là cơ hội để kể lại những câu chuyện quen thuộc bằng một cách tiếp cận khác, gần gũi hơn, giàu cảm xúc hơn và đặt trải nghiệm của công chúng vào vị trí trung tâm.
Thời sự được kể bằng những thanh âm đời thực
Một trong những sản phẩm tạo dấu ấn của Báo và Phát thanh, Truyền hình Bắc Ninh là podcast thời sự “80 ngày đêm cao điểm giải phóng mặt bằng dự án sân bay Gia Bình – Cuộc chạy đua thần tốc với thời gian”- tác phẩm giành Giải Bạc tại Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ XVII năm 2026.
Đây là đề tài mang tính thời sự cao, gắn với một trong những dự án hạ tầng trọng điểm của địa phương. Tuy nhiên, thay vì lựa chọn cách tiếp cận quen thuộc bằng số liệu hay báo cáo tiến độ, nhóm tác giả đã tìm cách kể câu chuyện từ góc nhìn của những người trực tiếp tham gia vào chiến dịch giải phóng mặt bằng.
Nhiều ngày liền, phóng viên bám sát địa bàn, theo chân cán bộ cơ sở đến từng hộ dân, ghi lại những cuộc họp kéo dài tới khuya, những cuộc trao đổi thẳng thắn giữa chính quyền và người dân, hay âm thanh của máy móc thi công hoạt động xuyên đêm trên công trường.
Chính những thanh âm đời thực ấy đã trở thành chất liệu đặc biệt của tác phẩm. Tiếng loa tuyên truyền, tiếng bước chân trên những tuyến đường đang giải phóng mặt bằng, tiếng máy xúc làm việc giữa đêm khuya... không chỉ mang giá trị thông tin mà còn giúp người nghe cảm nhận rõ không khí khẩn trương của chiến dịch.
Phóng viên Văn Tuyển, thành viên nhóm thực hiện chia sẻ rằng, điều nhóm tác giả hướng tới không chỉ là phản ánh tiến độ dự án mà còn muốn tái hiện tinh thần đồng lòng của cả hệ thống chính trị và người dân trong quá trình triển khai một công trình lớn.
Phía sau những con số về diện tích giải phóng mặt bằng hay số hộ dân đã bàn giao đất là những câu chuyện về sự đồng thuận, trách nhiệm và khát vọng phát triển của địa phương. Podcast, với lợi thế của ngôn ngữ âm thanh, đã giúp những câu chuyện ấy được kể theo cách giàu cảm xúc hơn.
Những câu chuyện nhỏ chạm tới giá trị lớn
Nếu podcast thời sự mang hơi thở gấp gáp của một chiến dịch trọng điểm thì podcast chuyên đề “Một ngày với mô hình ‘Một điểm trạm – Vạn niềm tin’” - đạt giải Đồng lại lựa chọn một nhịp điệu hoàn toàn khác.
Không có những sự kiện lớn hay những con số ấn tượng, tác phẩm đi theo một nhân vật trong một ngày làm việc bình thường để phản ánh mô hình phục vụ người dân tại cơ sở.
Câu chuyện được mở ra bằng những âm thanh rất đời thường: tiếng xe cộ buổi sáng, tiếng người dân đến làm thủ tục hành chính, những lời chào hỏi thân tình giữa cán bộ và người dân. Từ những chi tiết tưởng như rất nhỏ ấy, hình ảnh về một mô hình phục vụ nhân dân tận tâm và gần gũi dần hiện lên một cách tự nhiên.
Thành công của tác phẩm không nằm ở những thông điệp được phát ngôn trực tiếp mà ở cảm giác đồng hành mà nó mang lại cho người nghe. Thông qua những đoạn đối thoại đời thường, những tiếng cười, những cuộc trao đổi trong công việc hằng ngày, người nghe có thể hình dung rõ hơn về tinh thần trách nhiệm và sự đổi mới của đội ngũ cán bộ cơ sở.
Quá trình thực hiện tác phẩm cũng giúp nhóm tác giả nhận ra một đặc trưng quan trọng của podcast. Đó là khả năng kể chuyện bằng âm thanh nhưng vẫn khiến người nghe hình dung được không gian, con người và cảm xúc. Để làm được điều đó, từng tiếng động, từng đoạn hội thoại hay khoảng lặng đều phải được lựa chọn và xử lý cẩn thận.
Dấu mốc của một hành trình mới
Tại Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ XVII năm 2026, Báo và Phát thanh, Truyền hình Bắc Ninh giành 6 giải thưởng gồm 2 giải Bạc, 2 giải Đồng, 1 giải Khuyến khích và 1 giải cá nhân. Đặc biệt, cả hai tác phẩm podcast lần đầu tham dự đều được trao giải.
Nhìn từ kết quả ấy, điều đáng mừng không chỉ là những giải thưởng đạt được, mà còn là sự trưởng thành của đội ngũ làm báo trong quá trình tìm kiếm những cách tiếp cận mới với công chúng. Mỗi tác phẩm là một lần thử sức với những yêu cầu khác biệt về tư duy nội dung, kỹ năng sản xuất và khả năng thích ứng với môi trường truyền thông số.
Đó là hành trang để những người làm báo Bắc Ninh tiếp tục làm mới mình, góp phần xây dựng một tòa soạn năng động hơn, đa nền tảng hơn và ngày càng gần gũi hơn với công chúng trong kỷ nguyên số.
