Từ phòng thí nghiệm đến doanh nghiệp - Hành trình 40 năm phụng sự khoa học và cộng đồng

Dấu ấn lãnh đạo qua từng chặng đường

Tốt nghiệp Khoa Sinh học – Đại học Tổng hợp Hà Nội năm 1985, Tiến sĩ Nguyễn Văn Năm bắt đầu sự nghiệp nghiên cứu tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam ngay sau đó. Những năm tháng làm việc trong phòng thí nghiệm không chỉ hun đúc trong ông tinh thần nghiên cứu nghiêm túc, mà còn hình thành niềm tin xuyên suốt: “Khoa học chỉ thật sự có giá trị khi phục vụ con người”.

Sau 20 năm miệt mài cống hiến, năm 2005, Tiến sĩ Nguyễn Văn Năm quyết định rẽ hướng táo bạo: Rời Viện Hàn lâm để điều hành Công ty Công nghệ Hóa sinh Việt Nam (BCC) - một trong những doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực công nghệ sinh học ứng dụng - đã được ông sáng lập từ năm 2001. Xuất phát điểm của BCC là các chế phẩm hóa - sinh phục vụ xử lý ô nhiễm nước và rác thải hữu cơ, với khát vọng biến tri thức khoa học thành giải pháp thiết thực cho môi trường và đời sống con người.

Không dừng lại ở đó, ông tiếp tục mở rộng nghiên cứu sang công nghệ vi sinh ứng dụng trong nuôi trồng thủy sản - lĩnh vực mà ông đã tổ chức hàng trăm buổi hội thảo, trực tiếp đi khắp ba miền để chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn kỹ thuật nuôi bền vững và tiết kiệm chi phí. Phát biểu của ông tại một hội nghị toàn quốc năm 2004 vẫn được nhiều người nhớ đến: “Công nghệ vi sinh chính là chìa khóa cho một ngành nuôi trồng thủy sản bền vững”.

Tầm nhìn ấy đã đi trước thời đại, đặt nền móng cho sự chuyển mình của ngành thủy sản Việt Nam trong giai đoạn mà kháng sinh và hóa chất vẫn chiếm ưu thế.

Năm 2005, BCC đầu tư và cho ra mắt Trung tâm Nghiên cứu Ứng dụng Công nghệ Sinh học (CRAIBE) - đơn vị trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam. Dưới sự lãnh đạo của Tiến sĩ Nguyễn Văn Năm, CRAIBE trở thành chiếc cầu nối quan trọng giữa giới nghiên cứu và doanh nghiệp, đưa khoa học ra khỏi phòng thí nghiệm, đi vào từng lĩnh vực thực tiễn: môi trường, nông nghiệp, thủy sản và y dược.

Những nỗ lực ấy giúp Tiến sĩ Nguyễn Văn Năm được vinh danh trong “Bảng vàng Trí thức tiêu biểu vì sự nghiệp phát triển Thủ đô”, đồng thời được Chủ tịch nước Trương Tấn Sang trao tặng Kỷ niệm chương vì sự nghiệp khoa học và công nghệ - những phần thưởng ghi nhận cho hành trình bền bỉ phụng sự.

Không chỉ được ghi nhận trong nước, năm 2013, ông đại diện cho BCC nhận Cúp Vàng về Chất lượng Quốc tế IQS tại New York (Hoa Kỳ) - minh chứng cho năng lực nghiên cứu và sản xuất đạt chuẩn toàn cầu.

Từ 2017 đến 2022, ông đảm nhận vai trò Phó Chủ tịch Hội Nghề cá Việt Nam (nay là Hội Thuỷ sản Việt Nam), tiếp tục thúc đẩy ứng dụng công nghệ sinh học trong nuôi trồng thủy sản, hướng đến ba trụ cột phát triển bền vững: Năng suất cao - môi trường sạch - sinh kế ổn định cho người dân.

Cũng trong giai đoạn này, từ 2018, Tiến sĩ Nguyễn Văn Năm tiếp tục mở rộng sứ mệnh của công ty BCC - từ “bảo vệ môi trường - chăm sóc sức khoẻ vật nuôi” sang “bảo vệ sức khỏe con người”. BCC được Bộ Khoa Học Công nghệ tài trợ Dự án Đẩy mạnh đổi mới sáng tạo khoa học và công nghệ (Dự án FIRST) bằng nguồn vốn từ Ngân hàng Thế Giới (World Bank) nhằm hoàn thiện hệ thống trang thiết bị và quy trình công nghệ sản xuất 3 nguyên liệu sinh học: Beta glucan tinh sạch, lợi khuẩn probiotics và enzyme tiêu hóa quy mô công nghiệp. Đây là tiền đề để BCC trở thành đơn vị dẫn đầu về công nghệ sản xuất Beta glucan hàm lượng cao và bào tử lợi khuẩn tại Việt Nam.

Với những đóng góp không ngừng nghỉ, năm 2024 đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi ông được Đại học Quốc tế Hoa Kỳ (IAU) sắc phong Viện sĩ Y học thay thế và Giáo sư Sinh học danh dự, đồng thời được trao Giải thưởng Lê Hữu Trác - một trong những vinh danh cao quý nhất của ngành y học Việt Nam.

Hai danh hiệu quốc gia và quốc tế liên tiếp không chỉ tôn vinh một nhà khoa học, mà còn khẳng định tầm vóc trí tuệ Việt Nam trên bản đồ khoa học thế giới.

Khi khoa học trở thành sức mạnh doanh nghiệp

Là nhà sáng lập, định hướng chiến lược và trực tiếp chỉ đạo nghiên cứu, Tiến sĩ Nguyễn Văn Năm chính là linh hồn của BCC - nơi ông đã biến tri thức khoa học thành nền tảng phát triển doanh nghiệp công nghệ sinh học hàng đầu Việt Nam.

Ngay từ những ngày đầu, ông xác định “Công nghệ sinh học cho cuộc sống sạch và bền vững” là triết lý cốt lõi dẫn dắt toàn bộ hoạt động của BCC. Từ lĩnh vực môi trường, nông nghiệp và thủy sản, ông đã từng bước mở rộng tầm nhìn sang sức khỏe con người, biến BCC trở thành Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ với ba trụ cột: nghiên cứu – ứng dụng – thương mại hóa.

Năm 2020, BCC chính thức ra mắt BCC Pharma – thương hiệu chuyên nghiên cứu - sản xuất Dược phẩm và Thực phẩm bảo vệ sức khỏe, mở ra hướng đi chiến lược giúp công ty hội nhập sâu vào lĩnh vực y dược công nghệ cao. Trước đó, việc BCC đạt Cúp Vàng Chất lượng Thượng đỉnh Quốc tế B.I.D (New York, 2013) đã khẳng định tiêu chuẩn sản xuất nghiêm ngặt, tạo tiền đề vững chắc cho những bước tiến sau này.

Nhờ những công nghệ cốt lõi và toàn diện ấy, BCC đã nhanh chóng vươn lên top 3 đơn vị cung cấp nguyên liệu vi sinh và Beta glucan hàng đầu Việt Nam, đồng thời mở rộng sang mảng nguyên liệu dược phẩm cao cấp với thương hiệu BCC Health (2021).

Uy tín khoa học của Viện sĩ - Giáo sư danh dự Nguyễn Văn Năm cũng trở thành nền tảng giúp BCC khẳng định vị thế thương hiệu. Danh hiệu quốc tế của ông không chỉ là niềm tự hào cá nhân, mà còn là bảo chứng vững chắc cho các công trình nghiên cứu và sản phẩm của doanh nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế.

Đến nay, sau hơn 24 năm phát triển, BCC dưới sự dẫn dắt của Tiến sĩ Nguyễn Văn Năm đã vươn lên trở thành doanh nghiệp khoa học – công nghệ toàn diện, hội tụ giữa trí tuệ, uy tín và tinh thần phụng sự xã hội. Ông vẫn đều đặn xuất hiện trong các hội thảo, diễn đàn chuyên môn, kiên định với sứ mệnh: “Dùng khoa học để phụng sự sức khỏe cộng đồng”.