Từ tro tàn đến trang báo: SCMP kể lại thảm họa cháy chung cư lớn nhất Hồng Kông thế nào?

(CLO) Sau vụ cháy chung cư khiến 168 người thiệt mạng ở Hồng Kông, SCMP đã dùng một phụ trương đặc biệt để ghi lại thảm kịch và khẳng định giá trị của báo in trong thời đại số.

Một năm sau vụ hỏa hoạn thảm khốc tại khu chung cư Wang Fuk Court ở Tai Po (Hồng Kông), điều khiến nhiều người trong ngành báo chí chú ý không chỉ là quy mô của thảm họa, mà còn là cách tờ báo South China Morning Post (SCMP) lựa chọn kể lại câu chuyện.

Vụ cháy bùng phát vào chiều 26/11/2025 tại khu chung cư cao tầng ở Hồng Kông, kéo dài suốt 43 giờ trước khi được khống chế. Ngọn lửa thiêu rụi 7 trong 8 tòa nhà cao 31 tầng, khiến 168 người thiệt mạng và buộc gần 5.000 cư dân phải sơ tán. Đây được xem là vụ cháy gây thương vong lớn nhất tại Hồng Kông trong nhiều thập kỷ.

Chỉ 5 ngày sau thảm họa, SCMP đã phát hành một phụ trương đặc biệt gồm 8 trang mang tên "From the Ashes, Strength" (Vươn lên từ tro tàn), như một nỗ lực ghi lại một trong những thời khắc đen tối nhất của thành phố.

Khi hình ảnh trở thành trung tâm của câu chuyện

Thay vì tập trung vào những con số hay diễn biến của vụ cháy, nhóm quyết định đặt cảm xúc con người vào vị trí trung tâm.

Được thiết kế bởi nhà thiết kế cấp cao Emilio Rivera, phụ trương tận dụng tối đa định dạng báo in khổ lớn để dành không gian cho các bức ảnh hiện trường.

Những hình ảnh được lựa chọn trải dài từ khoảnh khắc ngọn lửa bao trùm các tòa nhà, đến chân dung của những người sống sót, gia đình nạn nhân và cộng đồng địa phương đang hỗ trợ nhau sau thảm họa. Các ảnh ghép lớn trở thành điểm nhấn trên ba trang đôi của ấn phẩm.

Cách tiếp cận này cho thấy một nguyên tắc quen thuộc nhưng thường bị bỏ quên trong báo chí thảm họa, rằng đôi khi hình ảnh có thể kể câu chuyện mạnh mẽ hơn bất kỳ đoạn văn nào.

untitled-9402.png
Các bức ảnh ghép đã giúp kể lại những câu chuyện bằng hình ảnh đầy sức mạnh. Ảnh: SCMP/INMA

Tập trung vào con người thay vì chỉ sự kiện

Bên cạnh phần hình ảnh, các bài viết trong phụ trương tập trung vào số phận của những người bị ảnh hưởng.

Đó là câu chuyện về người lính cứu hỏa đã hy sinh khi làm nhiệm vụ, những gia đình mòn mỏi tìm kiếm tung tích người thân hay những cư dân mất toàn bộ tài sản sau vụ cháy.

Thay vì chỉ thuật lại diễn biến của thảm họa, các phóng viên cố gắng trả lời câu hỏi vụ cháy đã thay đổi cuộc sống của con người như thế nào.

Đồng thời, phụ trương cũng không né tránh những vấn đề trách nhiệm. Nhiều bài viết đặt ra câu hỏi về công tác bảo trì tòa nhà, các quy định an toàn phòng cháy chữa cháy và nhu cầu tăng cường giám sát đối với các khu dân cư cao tầng.

untitled-5048.png
Ấn phẩm bổ sung này kể câu chuyện xúc động về những người sống sót và tưởng nhớ những người đã thiệt mạng. Ảnh: SCMP/INMA

Báo in vẫn có chỗ đứng trong thời đại số

Trang cuối của phụ trương sử dụng đồ họa thông tin để tái hiện toàn bộ diễn biến vụ cháy theo trình tự thời gian, giúp độc giả hình dung cách thảm họa leo thang và vượt khỏi tầm kiểm soát.

Đây là ví dụ đáng chú ý về cách một tòa soạn có thể phản ứng nhanh trước một sự kiện lớn mà vẫn giữ được chiều sâu nhân văn. Thay vì chạy theo tốc độ hay lượng thông tin, ấn phẩm tập trung vào việc lưu giữ ký ức tập thể của một cộng đồng vừa trải qua mất mát.

Trong thời đại tin tức được cập nhật từng phút trên nền tảng số, phụ trương này cho thấy báo in vẫn có thể tạo ra giá trị riêng khi trở thành một tài liệu lịch sử, một không gian tưởng niệm và một cách kể chuyện mà độc giả muốn lưu giữ lâu dài.

Xem thêm

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

(CLO) Sau một tuần tham dự Hội nghị bàn tròn CEO của INMA tại Vail (Mỹ), với sự góp mặt của khoảng 40 lãnh đạo các tổ chức báo chí, nhiều quan điểm về tương lai ngành truyền thông đã được đưa ra, trong đó nổi bật là việc tự động hóa các công việc thường nhật và tăng đầu tư vào những nội dung tạo khác biệt.

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

(CLO) Rời xa giai đoạn thí điểm rời rạc, báo chí đang bước vào kỷ nguyên ứng dụng AI sâu vào quy trình và hạ tầng. Cuộc đua công nghệ giờ đây không thuộc về ai sở hữu nhiều công cụ hơn, mà được định đoạt bởi năng lực biến dữ liệu và tri thức tòa soạn thành sức mạnh nội tại.

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

(CLO) Luật Báo chí 2025 cho phép cơ quan báo chí liên kết với cơ quan báo chí khác, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để cùng sản xuất nội dung. Luật cũng bổ sung các nguồn thu từ bán quyền đọc, nghe, xem, cấp phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; đồng thời quy định cụ thể hơn về xuất nhập khẩu sản phẩm báo chí.

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

(CLO) Một bài báo có thể mất nhiều ngày tác nghiệp, xác minh, biên tập nhưng chỉ cần vài phút để bị sao chép. Video bị cắt ghép, livestream lại; dữ liệu bị tự động "cào" cho các hệ thống công nghệ. Công nghệ giúp báo chí lan xa hơn, nhưng cũng khiến tài sản trí tuệ của tòa soạn dễ bị khai thác hơn bao giờ hết.

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

(NB&CL) Cuộc cạnh tranh của báo chí đang thay đổi. Trong kỷ nguyên AI, khoảng cách giữa các tòa soạn sẽ không còn được tạo ra bởi việc ứng dụng thêm một công nghệ mới, mà bởi năng lực quản trị, khả năng tổ chức dữ liệu và những lựa chọn chiến lược được thực hiện từ hôm nay. Khi công nghệ dần trở thành điều kiện phổ biến, dữ liệu sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi cơ quan báo chí.

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

(CLO) “Trong một thế giới mà thông tin ngày càng dư thừa nhưng niềm tin ngày càng khan hiếm, đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí có lẽ không nằm ở việc sản xuất thêm nội dung, mà ở việc thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin cho phát triển” - ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Le Group of Companies, nhấn mạnh khi đề xuất cách tiếp cận 'Báo chí Hạ tầng Niềm tin'.

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

(NB&CL) Với VnExpress, xây dựng năng lực dữ liệu bắt đầu từ nhu cầu trả lời những câu hỏi rất cụ thể về độc giả và sản phẩm: Vì sao pageview tăng hoặc giảm? Độc giả là ai? Họ đến và đi vì điều gì? Làm thế nào để kéo họ quay lại và tương tác? Sau nhiều năm xây dựng hệ thống riêng, dữ liệu trở thành một phần trong cách tòa soạn phân tích nội dung, hiểu độc giả và vận hành sản phẩm.

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

(NB&CL) AI đang đi rất nhanh từ một công nghệ được báo chí thử nghiệm sang một năng lực được tích hợp vào hoạt động tác nghiệp. Nhưng phía sau những mô hình ngôn ngữ ngày càng mạnh vẫn tồn tại một điều kiện nền tảng: AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi nó được cung cấp dữ liệu đủ tốt, đủ ngữ cảnh và có thể sử dụng một cách đáng tin cậy.

Tòa soạn không thiếu dữ liệu, mà thiếu năng lực khai thác

Tòa soạn không thiếu dữ liệu, mà thiếu năng lực khai thác

(NB&CL) Một tòa soạn có thể tích lũy hàng triệu bài viết, hình ảnh, video sau nhiều năm hoạt động nhưng chưa chắc đã sở hữu một kho dữ liệu có giá trị. Khi thông tin còn phân tán, thiếu cấu trúc và khó kết nối, dữ liệu dù nhiều vẫn chưa thể trở thành nguồn lực tạo ra những giá trị mới.

Vì sao dữ liệu đang trở thành “nguồn lực chiến lược” của báo chí?

Vì sao dữ liệu đang trở thành “nguồn lực chiến lược” của báo chí?

(NB&CL) Trong kỷ nguyên số và AI, một cơ quan báo chí không chỉ cần sản xuất nội dung nhanh, hay mà còn phải biết tổ chức, chuẩn hóa, kết nối và khai thác tài sản dữ liệu của mình. Từ kho nội dung đã xuất bản, dữ liệu độc giả, hình ảnh, video, âm thanh đến dữ liệu phục vụ sản xuất nội dung, tất cả cần được nhìn nhận như một hạ tầng chiến lược. Tòa soạn nào làm chủ được dữ liệu sẽ có nền tảng để làm chủ công nghệ, đổi mới sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đó cũng chính là vấn đề được đặt ra tại chuyên đề này.

Cỡ chữ bài viết: