Tuyến đầu trong cuộc chiến tin giả: Báo chí không chỉ đưa tin, mà cần dẫn đường

(CLO) Tại Hội thảo khoa học cấp Bộ “Công tác đấu tranh, phản bác tin giả, tin sai sự thật trên mạng xã hội góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng”, các đại biểu khẳng định vai trò của báo chí, truyền thông trên không gian mạng trong việc xây dựng lá chắn thông tin vững chắc, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại số.

Ông Ngô Đông Hải, Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, nhấn mạnh: bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ thường xuyên, cụ thể, gắn liền với từng hoạt động của cán bộ, đảng viên, trong đó báo chí và truyền thông giữ vai trò nòng cốt.

Ông chỉ rõ, hiện nay hai vấn đề nổi cộm cần tập trung là việc lợi dụng không gian mạng để thao túng dư luận và xu hướng xuyên tạc lịch sử, vốn ngày càng tinh vi hơn nhờ công nghệ mới. Theo ông, muốn phản bác hiệu quả, cần dựa vào tri thức, vào chân lý lịch sử, và “tăng sức đề kháng thông tin” cho thế hệ trẻ.

ngo_dong_hai-1761893162742.jpeg
Ông Ngô Đông Hải, Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhấn mạnh cần tăng sức đề kháng thông tin cho thế hệ trẻ. (Ảnh: CAND)

Ở góc độ lý luận, Thượng tướng, PGS.TS Nguyễn Văn Thành, Phó Chủ tịch chuyên trách Hội đồng Lý luận Trung ương, cảnh báo: tin giả đang trở thành “vũ khí mềm” được sử dụng có chủ đích nhằm làm xói mòn niềm tin xã hội.

Ông nêu rõ khó khăn hiện nay là việc quản trị không gian mạng xuyên biên giới, sự thiếu hụt các quy định pháp lý riêng về phòng, chống tin giả, và tâm lý lạm dụng mạng xã hội. Ông đề xuất: cần hình thành 'văn hóa an toàn thông tin', xử lý nghiêm hành vi tung tin sai sự thật, đồng thời đẩy mạnh truyền thông chính thống để lấp đầy khoảng trống thông tin.

Nhấn mạnh tin giả và thông tin sai lệch đang là rủi ro toàn cầu, ông Lê Quốc Minh, Uỷ viên Trung ương Đảng, Tổng biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam cho biết, vấn nạn này tác động đến mọi quốc gia, đặc biệt là khi mạng xã hội và video ngắn trở thành nguồn tin chủ yếu của công chúng.

"Tin giả thường lan truyền nhanh hơn sự thật, bởi nó được tạo ra để đánh vào cảm xúc và thỏa mãn nhu cầu tò mò của người dùng. Trong khi đó, thuật toán của các nền tảng mạng xã hội lại ưu tiên nội dung gây tranh cãi, càng khiến sự thật bị đẩy lùi", ông nói.

lqm-1761893331004.jpeg
Tổng biên tập Báo Nhân Dân Lê Quốc Minh nhận định, tin giả và thông tin sai lệch đang là rủi ro toàn cầu. (Ảnh: CAND)

Theo ông Lê Quốc Minh, sự xuất hiện của AI tạo sinh (generative AI) khiến tin giả ngày càng khó nhận diện, bởi hình ảnh, video và âm thanh có thể bị làm giả một cách hoàn hảo. "Chúng ta đang bước vào kỷ nguyên mà niềm tin trở thành tài nguyên quý nhất. Báo chí muốn giữ vị thế phải trở thành người gác cổng thông tin đáng tin cậy nhất, đầu tư mạnh mẽ vào xác thực dữ kiện, ứng dụng công nghệ, và quan trọng hơn hết là lấy niềm tin công chúng làm trung tâm của mọi sản phẩm báo chí", ông nhấn mạnh.

Ông Lê Quốc Minh cũng khẳng định, Việt Nam đang có những bước đi đúng hướng trong cuộc chiến này, với sự phối hợp liên ngành giữa các cơ quan quản lý, lực lượng công an, các nền tảng công nghệ và báo chí. Quá trình chuyển đổi số tòa soạn, phát triển báo chí dữ liệu, xây dựng hệ thống xác thực nguồn tin đang tạo thế chủ động cho báo chí Việt Nam trước cuộc chiến thông tin toàn cầu.

"Báo chí không thể chạy đua tốc độ với mạng xã hội, nhưng hoàn toàn có thể chiến thắng bằng độ tin cậy, chiều sâu và tính nhân văn", ông Lê Quốc Minh khẳng định.

Ở khía cạnh kỹ thuật, Đại tá Hà Văn Bắc, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao, đề xuất thay đổi tư duy từ “xử lý hậu quả” sang “quản trị hệ thống thông tin”. Ông cho rằng, cần xây dựng cơ chế cảnh báo sớm, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phát hiện và ngăn chặn tin giả, đồng thời tăng cường phối hợp giữa cơ quan chức năng với các doanh nghiệp công nghệ trong và ngoài nước.

Trong khi đó, Thượng tá, nhà báo Dương Văn Toàn, Trưởng ban Chuyên đề – Truyền hình CAND, đưa ra sáng kiến phát huy vai trò của người có ảnh hưởng trên không gian mạng. Theo ông, nếu được định hướng, bồi dưỡng kỹ năng truyền thông, họ có thể trở thành “liên minh niềm tin số” – lực lượng lan tỏa thông tin tích cực, phản bác tin giả hiệu quả, và tạo dựng môi trường mạng lành mạnh.

Xem thêm

Tổng Biên tập Nguyễn Bá Kiên: Báo chí cần tạo giá trị cho cộng đồng, thay vì chỉ chạy đua lượt truy cập

Tổng Biên tập Nguyễn Bá Kiên: Báo chí cần tạo giá trị cho cộng đồng, thay vì chỉ chạy đua lượt truy cập

(CLO) Độc giả ngày nay không chỉ cần thông tin nhanh mà còn mong muốn được tiếp cận những câu chuyện tích cực, tử tế và có ích cho xã hội. Bởi vậy, các cơ quan báo chí cần đo lường hiệu quả nội dung dựa trên mục tiêu phục vụ cộng đồng và giá trị mang lại, thay vì chỉ nhìn vào lượng truy cập.

Viết về bộ máy, nhưng câu chuyện nằm ở sự phát triển

Viết về bộ máy, nhưng câu chuyện nằm ở sự phát triển

(NB&CL) Ngày 1/7/2025, 34 tỉnh, thành phố chính thức vận hành bộ máy mới và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đằng sau sự kiện được xem là cuộc cải cách hành chính sâu rộng nhất trong nhiều thập kỷ là những câu hỏi lớn về tổ chức bộ máy, không gian phát triển và năng lực cạnh tranh quốc gia. Loạt bài “Sắp xếp giang sơn, kiến tạo động lực phát triển quốc gia” của Báo Nhân Dân lựa chọn tiếp cận những câu hỏi ấy từ cả chiều dài lịch sử, thực tiễn vận hành và tầm nhìn phát triển tương lai.

Khi mỗi tòa soạn trở thành... “siêu KOL”

Khi mỗi tòa soạn trở thành... “siêu KOL”

(NB&CL) Chỉ vài năm trước, nhiều tòa soạn vẫn còn xem TikTok là một “sân chơi phụ” dành cho video giải trí. Podcast bị coi là sản phẩm bên lề. Tin gửi qua email chỉ là công cụ kéo traffic. Nhà báo càng không được khuyến khích xây dựng thương hiệu cá nhân quá mạnh, bởi không ít tòa soạn lo ngại phóng viên sẽ nổi tiếng hơn chính tờ báo mình làm việc.

Hành trình 80 năm Công an nhân dân: Lý giải lịch sử bằng ngôn ngữ báo chí hiện đại

Hành trình 80 năm Công an nhân dân: Lý giải lịch sử bằng ngôn ngữ báo chí hiện đại

(NB&CL) Một cú vuốt màn hình - một đoạn video hiện ra - bức ảnh tư liệu của lực lượng Công an nhân dân xuất hiện giữa nền đồ họa chuyển động. Lại vuốt tiếp. Một cuộc đối thoại giữa các tướng lĩnh, chuyên gia và những người trong cuộc bắt đầu. Rồi những lớp dữ liệu, hình ảnh, trích dẫn, tư liệu lịch sử lần lượt nối tiếp nhau trên cùng một hành trình.

Báo chí thời AI: Sự độc đáo trở thành “vũ khí sinh tồn”

Báo chí thời AI: Sự độc đáo trở thành “vũ khí sinh tồn”

(NB&CL) Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, các chatbot đã có thể tạo ra một bài báo hoàn chỉnh từ hàng chục nguồn dữ liệu khác nhau. Điều đó khiến ngành báo chí toàn cầu đối diện câu hỏi: Nếu AI có thể làm phần “thông tin cơ bản”, các tòa soạn sẽ cạnh tranh bằng điều gì?

Cạm bẫy từ các hợp đồng kỳ nghỉ: Vén màn những 'giấc mơ nghỉ dưỡng'

Cạm bẫy từ các hợp đồng kỳ nghỉ: Vén màn những 'giấc mơ nghỉ dưỡng'

(CLO) Những ngày qua, "Bẫy 2 - Cạm bẫy từ các hợp đồng kỳ nghỉ" trở thành tâm điểm chú ý trên nhiều diễn đàn và mạng xã hội. Bộ phim tài liệu điều tra của Đài Truyền hình Việt Nam không chỉ phản ánh những tranh chấp kéo dài liên quan đến mô hình sở hữu kỳ nghỉ, mà còn bóc tách cách nhiều khách hàng từng bị cuốn vào một "giấc mơ nghỉ dưỡng" được thiết kế rất bài bản.

Giữa cơn lốc công nghệ, nghề báo phải giữ lại điều gì

Giữa cơn lốc công nghệ, nghề báo phải giữ lại điều gì

(NB&CL) Chưa bao giờ báo chí nói nhiều về công nghệ như hôm nay. Hội thảo nào cũng nhắc đến trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, thuật toán, tòa soạn hội tụ, báo chí đa nền tảng, đa phương tiện. Các cơ quan báo chí chạy đua chuyển đổi số. Nhiều người tin rằng tương lai của báo chí nằm ở công nghệ.

Những tháng ngày băng rừng tìm sự thật

Những tháng ngày băng rừng tìm sự thật

(NB&CL) Có những đêm giữa rừng sâu Bình Gia, trong cái lạnh cắt da của miền núi phía Bắc, nhóm phóng viên phải nín thở quan sát những đoàn xe tải chở đầy gỗ lậu lặng lẽ rời rừng. Có những ngày băng qua những cánh rừng tự nhiên bị cưa hạ nham nhở, tận mắt chứng kiến những thân cây lớn nằm ngổn ngang giữa núi sâu. Và cũng có những tháng trời rong ruổi từ Lạng Sơn đến Thái Nguyên, Phú Thọ, Hà Nội để lần theo dấu vết của những tấm ván gỗ tưởng chừng vô tri nhưng lại ẩn chứa phía sau cả một đường dây khai thác, vận chuyển và hợp thức hóa lâm sản trái phép.

Đi tìm sự thật phía sau những luận điệu nhân danh tự do ngôn luận

Đi tìm sự thật phía sau những luận điệu nhân danh tự do ngôn luận

(NB&CL) Mỗi ngày, hàng triệu thông tin được tạo ra, chia sẻ và lan truyền trên không gian mạng. Giữa dòng chảy ấy, có những thông tin sai lệch không xuất hiện dưới dạng những lời công kích trực diện. Chúng được khoác lên những cái tên nghe có vẻ quen thuộc như “báo chí độc lập”, “tự do ngôn luận” hay “phản biện xã hội”.

Từ những vùng đất tan hoang đến niềm tin được dựng lại

Từ những vùng đất tan hoang đến niềm tin được dựng lại

(NB&CL) Từ những vùng đất còn ngổn ngang dấu tích bão lũ đến những mái nhà mới sáng đèn, bộ ảnh “Chiến dịch Quang Trung - Dấu ấn Bộ đội Cụ Hồ giữa vùng thiên tai” của Báo Quân đội nhân dân ghi lại một hành trình đặc biệt. Đó không chỉ là câu chuyện về tốc độ dựng nhà sau thiên tai, mà còn là câu chuyện về tình quân dân, về hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ được khắc họa qua những việc làm cụ thể giữa lúc người dân cần điểm tựa nhất.

AI Tác nhân: Cuộc cách mạng “tự động hóa” ngành truyền thông

AI Tác nhân: Cuộc cách mạng “tự động hóa” ngành truyền thông

(NB&CL) Khi ngành truyền thông - báo chí vẫn còn chưa hết ngỡ ngàng trước khả năng xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP) của chatbot hay các công cụ trợ lý AI, thì một bước ngoặt mới đã lại xảy ra trong thế giới công nghệ: Sự xuất hiện của AI Tác nhân (Agentic AI) - khái niệm chỉ các tác nhân AI (AI agents) có thể tự động làm báo!

Giải Báo chí Quốc gia trong giai đoạn phát triển mới

Giải Báo chí Quốc gia trong giai đoạn phát triển mới

(NB&CL) Giải Báo chí Quốc gia (GBCQG) lần thứ 20 năm nay được tổ chức trong lúc cả nước tập trung cao độ thực hiện các quyết sách của Đảng đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, hiện thực hóa khát vọng phồn vinh, hùng cường của dân tộc thông qua cuộc cách mạng về thể chế, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sắp xếp lại giang sơn. Báo chí của chúng ta cũng vào cuộc với khí thế đó, tinh gọn bộ máy, giảm số lượng cơ quan báo chí, nâng cao chất lượng để giữ vững và nâng cao phẩm chất của nền Báo chí Cách mạng trong giai đoạn mới.

Hành trình nhận diện những giá trị báo chí đích thực

Hành trình nhận diện những giá trị báo chí đích thực

(NB&CL) Trước khi được xướng tên tại lễ trao giải Báo chí Quốc gia, mỗi tác phẩm phải trải qua nhiều vòng tuyển chọn nghiêm ngặt, từ cơ sở đến sơ khảo, chung khảo. Đằng sau những tác phẩm được vinh danh là quá trình sàng lọc công phu, góp phần tạo nên uy tín của giải thưởng.

Nhà báo Nhật Hoa: Nội dung giáo dục vẫn có thể 'viral', nếu chạm đúng cộng đồng khán giả

Nhà báo Nhật Hoa: Nội dung giáo dục vẫn có thể 'viral', nếu chạm đúng cộng đồng khán giả

(CLO) Tại phiên thảo luận với chủ đề “Đổi mới, sáng tạo để tiếp cận bạn đọc, phát triển kinh tế báo chí” trong khuôn khổ Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026, diễn ra ngày 20/6 tại Trung tâm Hội nghị - Biểu diễn thành phố Hải Phòng, nhà báo Nhật Hoa - Phó Trưởng ban Chuyên đề - Khoa giáo, Đài Truyền hình Việt Nam đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn về sản xuất nội dung giáo dục đa nền tảng.

Giải Báo chí Quốc gia – Nơi nuôi dưỡng niềm tin nghề nghiệp, khơi dậy khát vọng cống hiến

Giải Báo chí Quốc gia – Nơi nuôi dưỡng niềm tin nghề nghiệp, khơi dậy khát vọng cống hiến

(NB&CL) “Có thể nói, giá trị lớn nhất mà Giải Báo chí Quốc gia tạo dựng trong suốt hai thập kỷ qua không chỉ nằm ở những giải thưởng được trao, mà còn ở việc nuôi dưỡng niềm tin nghề nghiệp, khơi dậy khát vọng cống hiến và góp phần gìn giữ những giá trị cốt lõi của Báo chí cách mạng Việt Nam. Đó chính là nền tảng để giải thưởng tiếp tục đồng hành cùng các thế hệ người làm báo trong chặng đường phía trước. Chúng tôi luôn tin vào giá trị của sự thật, tin vào tiếng nói bảo vệ sự thật, tin vào những người làm báo dấn thân trên tuyến đầu và tin vào những "trái tim thắp lửa"..." – nhà báo Nguyễn Đức Lợi chia sẻ trước thềm Lễ trao Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX.

Cỡ chữ bài viết: