Là biểu tượng của truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và văn hiến Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám được khai thác thành nhiều không gian trải nghiệm trong Festival Thăng Long - Hà Nội năm nay. Các địa điểm như Hồ Văn, Hậu viên, Khu Trải nghiệm di sản, Vườn Giám… trở thành những địa điểm kể chuyện về Hà Nội, nghề truyền thống, thư pháp và đạo học bằng nhiều hình thức sáng tạo.
Kể chuyện Hà Nội qua áo dài, phố nghề và thư pháp
Ngày 11/9 tại Hồ Văn, chương trình “Nét Hà thành - Câu chuyện Hà Nội qua tà áo dài” giới thiệu lịch sử, quá trình biến đổi của tà áo dài trong đời sống đô thị thông qua tranh, ảnh, tư liệu, hiện vật và các bộ sưu tập.
Đáng chú ý, gần 400 bức tranh in trên vải canvas do sinh viên mỹ thuật thực hiện, ứng dụng công nghệ AI để xử lý, sáng tạo từ hình ảnh, tư liệu xưa, góp phần tái hiện hình ảnh áo dài và vẻ đẹp người Hà Nội qua các thời kỳ.
Không gian còn trưng bày 12 máy may cổ, 5 xe đạp cổ Peugeot và 2 xe đạp máy cổ Peugeot thuộc bộ sưu tập của nhà sưu tập Đào Xuân Tình.
Công chúng có thể trải nghiệm may áo dài, tìm hiểu chất liệu Thụ Silk - Làng Mẹo và giao lưu với các nghệ nhân làng áo dài Trạch Xá.
Từ ngày 12 đến 19/9 tại Hậu viên, “Nét Kinh kỳ” đưa người xem trở về ký ức 36 phố phường Hà Nội qua hình ảnh, tư liệu về phố cổ, lịch sử tên phố và những nghề thủ công từng gắn với các tuyến phố. Các nghệ nhân từ gốm Bát Tràng, gốm Bồ Bát, thêu ren, đan cói Kim Sơn, giấy dó Phong Khê, Vietnam Silk House… tham gia giới thiệu và tổ chức các hoạt động trải nghiệm.
Trong khi đó, “Nét chữ An Nhiên” diễn ra từ ngày 15 đến 19/9 tại Khu Trải nghiệm di sản, giới thiệu thư pháp Hán Nôm và thư pháp Quốc ngữ. Trình diễn, giao lưu thư pháp kết hợp với âm nhạc dân tộc giúp công chúng trực tiếp quan sát quá trình hình thành một tác phẩm.
Từ tiếng trống ngàn năm đến câu chuyện đạo học
Diễn ra từ ngày 14 đến 20/9 tại Hậu viên nhà Thái Học, “Nhất trống - Một tiếng trống - Ngàn năm văn hiến” giới thiệu câu chuyện về trống truyền thống Việt Nam qua hiện vật, tư liệu, hình ảnh, sản phẩm và công cụ chế tác.
Không gian giới thiệu các vùng văn hóa, làng nghề làm trống tiêu biểu như Đọi Tam, Lâm Yên, Bình An và văn hóa trống Tây Nguyên. Đặc biệt, công chúng có thể quan sát nghệ nhân thực hiện các công đoạn làm trống, từ lựa chọn nguyên liệu, tạo tang, xử lý, căng mặt trống đến hoàn thiện sản phẩm. Qua đó, chiếc trống được giới thiệu như một sản phẩm kết tinh tri thức dân gian, kỹ năng nghề và đời sống cộng đồng.
Cùng ngày 11/9, show thời trang áo dài phong cách Hà Nội giới thiệu 15 bộ sưu tập của các nhà thiết kế trong cả nước. Lấy cảm hứng từ lịch sử, văn hóa, kiến trúc, cảnh quan và con người Thủ đô, chương trình kết hợp thời trang, âm nhạc và nghệ thuật để kể câu chuyện về một Hà Nội thanh lịch, giàu bản sắc nhưng luôn đổi mới.
Đặc biệt, chương trình nghệ thuật “Khai Văn” diễn ra lúc 19h30 ngày 12/9 tại Vườn Giám, gắn với dấu mốc 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026).
Lấy cảm hứng từ truyền thống đạo học, “Khai Văn” xoay quanh 5 giá trị: Khai Tâm, Khai Trí, Khai Chí, Khai Nghiệp và Khai Sáng. Chương trình kết hợp nghệ thuật truyền thống với ngôn ngữ đương đại, chuyển tải câu chuyện về khai mở tri thức, tinh thần hiếu học, tôn sư trọng đạo, ý chí lập thân và trách nhiệm cống hiến cho đất nước.
Chuỗi hoạt động tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám cho thấy cách tiếp cận di sản theo hướng tăng tính trải nghiệm, tương tác, đưa công chúng từ vị trí tham quan sang trực tiếp khám phá và tham gia vào các hoạt động văn hóa.
Qua việc kết hợp di sản với nghề truyền thống, công nghệ, thời trang và nghệ thuật trình diễn, Festival Thăng Long - Hà Nội 2026 góp phần đưa những giá trị văn hóa của Thăng Long đến gần hơn với đời sống đương đại, đồng thời phát huy văn hóa trở thành nguồn lực cho sự phát triển của Thủ đô.
