Trình bày Báo cáo tóm tắt về tình hình thực hiện quy định pháp luật về bảo vệ môi trường, ông Lê Hoàng – Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Hoá chất Việt Nam cho biết, Tập đoàn đã ban hành chương trình Chuyển đổi xanh trong toàn tập đoàn giai đoạn 2025-2030 tầm nhìn đến năm 2050; tổ chức tập huấn về thị trường carbon; chỉ đạo các đơn vị thành viên rà soát thực hiện đúng, đầy đủ các cam kết trong các hồ sơ môi trường đã được phê duyệt. Theo Luật Bảo vệ môi trường, Tập đoàn có 21/21 đơn vị thuộc đối tượng phải thực hiện xin cấp giấy phép môi trường (GPMT). Tính đến hiện tại, đã có 17/21 đơn vị thành viên có cơ sở/ dự án được cấp GPMT theo quy định, còn lại 04 đơn vị trong quá trình thực hiện thủ tục.
Ngoài ra, đại diện Vinachem nêu các đề xuất, kiến nghị để hoàn thiện pháp luật về BVMT. Về định mức tái chế (Fs), Vinachem kiến nghị điều chỉnh giảm mức Fs đối với ắc quy chì và săm lốp vì mức quy định tại Thông tư 07/2025/TT-TNMT hiện đang quá cao so với thực tế (Kiến nghị Fs ắc quy chì là 4.570 đồng/kg thay vì 18.278 đồng/kg).
Về chất thải gyps, Vinachem đề xuất ưu đãi thuế đối với việc xử lý gyps thành phụ gia xi măng; điều chỉnh thuế nhập khẩu thạch cao tự nhiên lên 10%.
Về sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường, đại diện Vinachem đề nghị bổ sung quy định lấy mẫu phân định chất thải công nghiệp phải kiểm soát chỉ thực hiện 5 năm/ lần để giảm chi phí. Giữ nguyên tần suất kiểm kê khí nhà kính 2 năm/ lần thay vì hằng năm để giảm gánh nặng hành chính. Quy định rõ thời hạn chuyển tiếp cho các giấy phép môi trường đã cấp được tiếp tục sử dụng đến khi hết hạn.
Về số liệu kiểm kê khí nhà kính và quản lý chất thải, Tập đoàn cam kết sẽ cung cấp số liệu thống kê chi tiết của các đơn vị thành viên trong nhiều năm để chứng minh các luận điểm cụ thể. Kiểm kê khí nhà kính, chứng minh biên độ dao động phát thải là ổn định. Việc thực hiện kiểm kê 1 năm hay 2 năm một lần đều cho kết quả tương đương, nhằm bảo vệ kiến nghị giữ tần suất 2 năm/lần để giảm gánh nặng hành chính. Đồng thời, đại diện Tập đoàn khẳng định độ chính xác của số liệu, các số liệu kiểm kê không phải do doanh nghiệp tự làm mà có sự tham gia đo kiểm của đơn vị địa phương và sự thẩm định của cơ quan quản lý nhà nước, đảm bảo tính chính xác. Về quản lý chất thải, Vinachem nhận định việc cung cấp số liệu lấy mẫu trong 5 năm để chứng minh tính ổn định, làm căn cứ cho các đề xuất về quản lý chất thải công nghiệp.
Về xử lý bã thải thạch cao Phospho (gyps), đại diện Tập đoàn giải trình về thực trạng tại hai đơn vị sản xuất DAP. Tại DAP số 2 (Lào Cai), giai đoạn trước gặp nhiều khó khăn nên tiến độ dự án xử lý bã thải bị chậm. Hiện nay, đơn vị đã có lợi nhuận, có nguồn lực tài chính để tập trung đầu tư cho công tác xử lý môi trường. Tại DAP số 1 (Hải Phòng), đã có nhiều nỗ lực, lượng bã thải gyps được tái chế hiện đạt gấp 1,7 lần so với lượng phát sinh hàng năm. Về tính pháp lý, Vinachem khẳng định toàn bộ bã thải gyps đưa ra thị trường đều đã được đăng ký hợp chuẩn, hợp quy với Bộ Xây dựng, có quy chuẩn kỹ thuật rõ ràng và được coi là một loại hàng hóa. Từ đó, Vinachem đưa ra kiến nghị cần có cơ chế hỗ trợ để thúc đẩy việc tiêu thụ sản phẩm này (đặc biệt là làm vật liệu san lấp), giúp giải quyết các bãi thải tồn đọng lâu năm tại Hải Phòng.
Về quy chuẩn khí thải (Chỉ số Flo và Amoniac), đại diện Vinachem khẳng định hai nhà máy DAP của Vinachem đang sử dụng công nghệ tiên tiến nhất thế giới hiện nay. Tuy nhiên, khó khăn đang gặp phải, đó là với công nghệ hiện tại, các đầu ra đã đạt ngưỡng chuẩn. Nếu quy chuẩn mới hạ chỉ số Flo và Amoniac xuống thấp gấp nhiều lần so với hiện nay thì các doanh nghiệp gần như không thể đáp ứng được.
Đối với công tác kiểm tra, giám sát, Vinachem cho biết, bãi thải của các đơn vị thành viên Tập đoàn hằng năm đều có các đoàn kiểm tra của Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường giám sát chặt chẽ.
Phát biểu kết luận cuộc làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi cho biết, Đoàn công tác ghi nhận những kết quả đạt được của Tập đoàn trong việc thực hiện quy định pháp luật về BVMT. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, cũng còn một số tồn tại, hạn chế nhất định trong điều kiện thực tế áp lực tuân thủ môi trường đối với ngành Hóa chất là rất lớn, đặc biệt là các cơ sở hóa chất cũ nằm trong nội đô hoặc khu dân cư.
Về góp ý cho dự thảo Luật, Đoàn công tác ghi nhận các vấn đề đã được nêu. Đó là về quản lý chất thải và đồng xử lý; về trách nhiệm tái chế (EPR); về an toàn hóa chất và thanh tra.
Ngoài ra, Phó Chủ nhiệm Tạ Đình Thi đề nghị Tập đoàn tiếp tục nghiên cứu kỹ lưỡng và tham gia đóng góp ý kiến, thể hiện quan điểm của Vinachem về các vấn đề: Tiêu chí về môi trường để phân loại dự án đầu tư; Đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường, cấp giấy phép môi trường; Quy định về kiểm kê phát thải khí nhà kính (hằng năm; định kỳ 2 năm,…); Quy định về yêu cầu chung quản lý chất thải, tái chế chất thải…
Thường trực Ủy ban sẽ nghiên cứu, chắt lọc các thông tin hữu ích phục vụ công tác thẩm tra Dự án Luật bảo đảm chất lượng, tiến độ trình Quốc hội xem xét dự án Luật này tại Kỳ họp thứ 2. Đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục nghiên cứu kỹ lưỡng các đề xuất kiến nghị như đã nêu trong văn bản, báo cáo của Vinachem và tại cuộc họp này, ý kiến của các ĐBQH, đại diện các cơ quan để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật.
