Xuất khẩu dầu thô của Iraq qua eo biển Hormuz đã giảm mạnh trong tháng 4, chỉ đạt khoảng 10 triệu thùng, theo thông tin do Bộ trưởng Dầu mỏ mới nhậm chức Bassem Mohammed Khudair công bố cuối tuần qua.
Là một trong những quốc gia sáng lập Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ, Iraq lâu nay phụ thuộc lớn vào tuyến vận tải chiến lược Hormuz để đưa dầu ra thị trường quốc tế. Thông thường, mỗi tháng nước này xuất khẩu khoảng 93 triệu thùng dầu thô qua eo biển này, tương đương trung bình 3,5 triệu thùng mỗi ngày và chiếm tới 90% nguồn thu ngân sách.
Tuy nhiên, căng thẳng quân sự trong khu vực đã khiến hoạt động vận chuyển dầu qua Hormuz bị gián đoạn nghiêm trọng. Iran áp đặt phong tỏa eo biển khiến Iraq, cũng như nhiều quốc gia xuất khẩu dầu khác ở Trung Đông, buộc phải tìm kiếm các tuyến vận tải thay thế trong bối cảnh nguồn thu từ năng lượng bị đe dọa.
Phát biểu tại lễ bàn giao chức vụ, Bộ trưởng Bassem Mohammed Khudair cho biết trong tháng 4, Iraq chỉ xuất khẩu được 10 triệu thùng dầu qua Hormuz do tác động trực tiếp từ chiến sự. Cùng thời điểm, các cảng dầu phía nam Iraq chỉ tiếp nhận được 2 tàu chở dầu để bốc hàng, phản ánh rõ mức độ suy giảm của hoạt động xuất khẩu.
Trước những khó khăn này, Baghdad đã tiến hành các cuộc trao đổi với Mỹ và Iran nhằm giảm thiểu tác động của việc phong tỏa tuyến hàng hải quan trọng. Chính phủ Iraq cho biết đã đạt được một số hiểu biết chung, sau khi Iran thông báo cho phép tàu thuyền của Iraq được quá cảnh qua eo biển Hormuz trong phạm vi nhất định.
Song song với nỗ lực ngoại giao, Iraq cũng triển khai các giải pháp kỹ thuật nhằm duy trì dòng chảy dầu thô. Nước này đã bắt đầu xuất khẩu dầu bằng xe bồn qua lãnh thổ Syria, đồng thời nối lại một phần hoạt động vận chuyển qua đường ống dẫn dầu tới cảng Ceyhan của Thổ Nhĩ Kỳ, dù khối lượng còn hạn chế.
Trong khi đó, truyền hình nhà nước Iran ngày 16/5 dẫn thông tin từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cho biết các đơn vị hải quân đang cho phép ngày càng nhiều tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz. Trong điều kiện bình thường, tuyến đường biển này đảm nhận khoảng 20% tổng lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng được vận chuyển trên toàn cầu.
Diễn biến mới cho thấy tầm quan trọng sống còn của eo biển Hormuz đối với an ninh năng lượng thế giới, đồng thời đặt Iraq trước thách thức lớn trong việc ổn định nguồn thu ngân sách và duy trì vị thế trên thị trường dầu mỏ quốc tế.
