Quan niệm cho rằng họ sẽ sớm quay lại với báo chí truyền thống và sẵn sàng trả tiền cho các gói đăng ký kỹ thuật số được xem là thiếu thực tế. Trong bối cảnh đó, các tòa soạn buộc phải thích nghi nếu muốn giữ được vai trò trong hệ sinh thái thông tin hiện nay.
Gặp độc giả ở đúng nơi họ đang hiện diện
Độc giả trẻ dành phần lớn thời gian trên TikTok, Instagram, YouTube và các nền tảng video dọc khác, nơi tin tức thường được tiếp nhận thông qua các nhà sáng tạo nội dung cá nhân. Điều này khiến báo chí không chỉ cạnh tranh với các tổ chức truyền thông khác mà còn với bất kỳ cá nhân nào có khả năng giải thích một vấn đề thời sự trong thời lượng ngắn, với hình thức hấp dẫn.
Vì vậy, việc xây dựng chiến lược và nội dung video trên mạng xã hội không còn là lựa chọn bổ sung mà đã trở thành yêu cầu thiết yếu. Song song với đó là bài toán doanh thu, khi các mô hình đăng ký truyền thống khó áp dụng trực tiếp cho nội dung trên nền tảng thứ ba. Các hướng đi như thành viên, thanh toán trực tiếp hay cơ chế kiếm tiền theo mô hình nhà sáng tạo đang được xem xét như những giải pháp tiềm năng.
Đầu tư vào mối quan hệ, không chỉ vào nội dung
Độc giả trẻ không chỉ tiêu thụ tin tức một chiều, mà còn tìm kiếm sự tương tác, cảm giác thuộc về cộng đồng và niềm tin vào những tiếng nói cụ thể. Việc được “lựa chọn” quan trọng hơn việc đơn thuần xuất hiện trước mắt khán giả.
Sự gắn bó này không đến từ giao diện trang chủ hay các giải thưởng báo chí, mà từ cách tòa soạn phản hồi, lắng nghe và tạo không gian để độc giả tham gia. Điều đó đòi hỏi các hình thức đưa tin mới, cũng như sự sẵn sàng chấp nhận rủi ro trong bối cảnh áp lực tài chính ngày càng lớn.
Ưu tiên tiếng nói cá nhân hơn thương hiệu
Xu hướng độc giả tin tưởng các cá nhân hơn là các thương hiệu truyền thống ngày càng rõ rệt, đặc biệt ở thế hệ trẻ. Đây không phải hiện tượng nhất thời mà là sự dịch chuyển mang tính cấu trúc trong cách xây dựng và duy trì niềm tin.
Không phải mọi nhà sáng tạo nội dung đều là nhà báo, nhưng nhiều nhà báo hiện nay cũng đồng thời là người sáng tạo. Họ không chỉ sản xuất tin tức mà còn tương tác trực tiếp với khán giả, xây dựng mối quan hệ dựa trên sự kết nối và tính xác thực.
Khi hợp tác với các nhà sáng tạo, điều quan trọng là tòa soạn cần tôn trọng giá trị tiếng nói của họ thay vì tìm cách áp đặt các khuôn mẫu truyền thống, đồng thời vẫn duy trì thảo luận về tiêu chuẩn nghề nghiệp và nguồn tin.
Thay đổi văn hóa nội bộ để thích nghi lâu dài
Thu hút độc giả trẻ không chỉ là câu chuyện nội dung hay nền tảng, mà còn là vấn đề văn hóa trong chính các tòa soạn. Thái độ xem nhẹ các kênh truyền thông mới, hoặc coi thường vai trò của các nhóm phụ trách mạng xã hội, có thể khiến nhân sự trẻ xa rời và gửi tín hiệu tiêu cực tới khán giả.
Nhiều tổ chức truyền thông có thể tận dụng chính nguồn lực nội bộ bằng cách đầu tư vào nhân tài sẵn có, hỗ trợ họ xây dựng thương hiệu cá nhân và thử nghiệm các hình thức đưa tin mới. Điều này không giới hạn ở độ tuổi hay vị trí. Một phóng viên dày dạn kinh nghiệm với chuyên môn sâu và giọng kể thuyết phục hoàn toàn có thể tiếp cận độc giả trẻ nếu được tạo điều kiện phù hợp.
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt về sự chú ý, khả năng thích nghi sẽ quyết định việc báo chí có tiếp tục giữ được vai trò trung tâm trong đời sống thông tin của thế hệ trẻ hay không.
