AI thực hiện 'phỏng vấn' liệu nhà báo có mất đi vai trò của mình?

Nếu trước đây, phỏng vấn là một cuộc đối thoại trực tiếp giữa nhà báo và người được phỏng vấn, thì ngày nay, ranh giới giữa con người và máy móc đang trở nên mờ nhạt hơn bao giờ hết khi trí tuệ nhân tạo (AI) có thể đặt câu hỏi phỏng vấn và tạo ra các câu trả lời tự động.

AI có thể được sử dụng để tạo ra các câu trả lời tự động, các thuật toán phức tạp, có thể phân tích dữ liệu khổng lồ bao gồm cả việc tạo ra các cuộc đối thoại trôi chảy, tự nhiên, thậm chí là mang tính cá nhân hoá.

Hiện nay, AI cũng có thể điều chỉnh giọng điệu, phong cách của câu trả lời để phù hợp với từng ngữ cảnh, đối tượng. Các nhân vật ảo được tạo ra bằng AI có thể tham gia vào cuộc phỏng vấn, trả lời câu hỏi một cách chân thực. Thay vì mất thời gian “vắt óc” suy nghĩ cho ngân hàng câu hỏi và những kịch bản phỏng vấn cho một tác phẩm báo chí, AI hỗ trợ các nhà báo đặt câu hỏi. Đáng kinh ngạc là thời gian AI xử lý tính bằng giây và không sai lỗi chính tả.

ai thuc hien phong van lieu nha bao co mat di vai tro cua minh hinh 1

Nhà báo Đào Thị Hồng Lĩnh, Biên tập viên Kênh VOV Giao thông, Đài Tiếng nói Việt Nam tham gia giảng dạy, chia sẻ về nghiệp vụ báo chí. Ảnh: NVCC

Nhà báo Đào Thị Hồng Lĩnh, Biên tập viên Kênh VOV Giao thông, Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) cho biết: "Qua nghiên cứu tôi nhận thấy AI có thể tạo ra các câu hỏi đa dạng, logic và có tính tổng thể dựa trên dữ liệu đầu vào của chính các bài báo, bài phỏng vấn trước đó hay mạng xã hội để đưa ra các câu hỏi sáng tạo, thậm chí nhiều câu hỏi AI đặt ra khiến cho nhà báo chưa nghĩ tới hoặc chưa đủ dữ liệu để bao quát vấn đề".

Bên cạnh đó, AI không bị chi phối bởi cảm xúc cá nhân, nên các câu hỏi của AI đảm bảo tính khách quan trong quá trình phỏng vấn. AI cũng có thể tự động hoá một số công việc như sắp xếp lịch phỏng vấn, ghi âm, chép lại các nội dung phỏng vấn, giúp nhà báo tiết kiệm thời gian, công sức. Hơn thế nữa, AI còn hỗ trợ nhà báo tiếp cận và phân tích một lượng dữ liệu lớn từ nhiều nguồn khác nhau phục vụ cho cuộc phỏng vấn.

Tuy nhiên, mỗi cuộc phỏng vấn đều có mục tiêu khác nhau, đòi hỏi những thiết kế câu hỏi riêng biệt. Trong khi đó AI không “rành” lắm khi xác định mục tiêu của cuộc phỏng vấn cũng như cảm xúc của con người hay phân tích ngôn ngữ cơ thể nên sẽ không đưa ra những câu hỏi “chạm” đến tâm lý, cảm xúc của người được phỏng vấn.

Bởi thế, trong những tình huống phỏng vấn phức tạp, cần những câu hỏi đấu trí, thách thức hoặc hỏi để nhân vật “bực mà nói ra” hay dẫn dắt để cuộc phỏng vấn thú vị, đòi hỏi sự tinh tế, bản lĩnh của nhà báo thì AI gần như chưa làm được.

“Thay vì để AI tự động tạo ra toàn bộ các câu hỏi, chúng ta có thể kết hợp giữa AI và con người. AI sẽ đóng vai trò là một công cụ hỗ trợ, giúp nhà báo tạo ra những câu hỏi chất lượng hơn bằng cách cung cấp cho AI lượng dữ liệu đa dạng. Bao gồm cả dữ liệu về các cuộc phỏng vấn chất lượng cao, để giúp AI học hỏi và cải thiện khả năng tạo câu hỏi” nhà báo Đào Thị Hồng Lĩnh nhấn mạnh.

Tại hội thảo “Tác động của Trí tuệ nhân tạo đối với báo chí: Thách thức và cơ hội” do Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức mới đây, nhà báo Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam cho rằng: Phóng viên sử dụng AI tham gia phỏng vấn mà ký tên bên dưới “câu hỏi của AI” theo nghiên cứu các chuyên gia truyền thông trên thế giới thì không làm tăng thêm sự tin tưởng mà còn giảm đi lòng tin của người đọc, người nghe. Lời khuyên của các chuyên gia trên thế giới là hạn chế sử dụng AI để xây dựng câu hỏi phỏng vấn hay sáng tạo nội dung.

ai thuc hien phong van lieu nha bao co mat di vai tro cua minh hinh 2

AI có thể tạo ra các câu hỏi đa dạng, logic và có tính tổng thể dựa trên dữ liệu đầu vào. Ảnh minh họa

Theo nhà báo Lê Quốc Minh: Chúng ta cần xác định rõ là sử dụng AI ở khâu nào đó mà không liên quan đến sáng tạo nội dung, điều này sẽ được chấp nhận, nếu dùng ở góc độ đơn giản hơn như: tổng hợp dữ liệu, soát lỗi chính tả, bóc băng… AI có thể hỗ trợ được, việc này không cần thiết phải ký tên là do AI làm.

Tuy nhiên nhà báo Lê Quốc Minh dự đoán, chỉ một thời gian ngắn nữa, các tòa soạn của các cơ quan báo trên thế giới sẽ ban hành nội quy về sử dụng AI, ở mỗi quốc gia, mỗi tòa soạn sẽ có những nội quy riêng. Và sẽ không có quan điểm nào là duy nhất, giống nhau. Nếu sai phạm hoặc lỗi do AI tạo ra thì xét cho cùng tòa soạn mới là nơi kiểm soát đầu ra, phóng viên dùng AI viết sai nhưng trách nhiệm thuộc về tòa soạn. Vì sau khi phóng viên viết còn qua hệ thống biên tập, xuất bản, cuối cùng tòa soạn phải chịu trách nhiệm. Nếu tòa soạn chấp nhận sử dụng AI thì chấp nhận cả những rủi ro nó mang lại.

Về phía người trả lời phỏng vấn sử dụng AI để trả lời câu hỏi của phóng viên, nhà báo Lê Quốc Minh cho rằng: Người làm báo cần phải phân biệt được câu trả lời đó có do AI tạo ra hay không, tránh tình trạng cho thông tin không đúng vào trong nội dung bài viết.

“Phóng viên sau khi đã có câu trả lời mà không xác thực lại thông tin thì rất nguy hiểm. Chúng ta không tránh khỏi các đối tượng, các tổ chức cá nhân dùng AI để trả lời báo chí. Điều quan trọng là người làm báo cần phải tỉnh táo và phân biệt được, liệu ở đó nội dung có kiến thức chuyên ngành, thông tin chuyên sâu liên quan trực tiếp đến lĩnh vực người trả lời đang làm, đang quản lý hay không” nhà báo Lê Quốc Minh nhấn mạnh.

Xem thêm

Báo chí Việt Nam trước không gian phát triển mới

Báo chí Việt Nam trước không gian phát triển mới

(NB&CL) Không gian phát triển mới của báo chí không còn là một khái niệm thuộc về tương lai. Nó đang hiện hữu trong từng thay đổi của công chúng, công nghệ, phương thức sản xuất và phân phối thông tin; trong sự xuất hiện của những nền tảng truyền thông mới, những mô hình sản phẩm mới và cả những thay đổi trong chính sách, pháp luật đối với hoạt động báo chí. Sự dịch chuyển ấy chính là cơ sở để Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026 lựa chọn chủ đề “Báo chí Cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới”.

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

(CLO) Các số liệu và thảo luận tại nhiều sáng kiến của Hiệp hội Tin tức và Truyền thông Quốc tế (INMA) cho thấy mối quan hệ giữa độc giả với từng nhà báo, người sáng tạo nội dung đang ngày càng có giá trị, trong khi sức mạnh của thương hiệu báo chí truyền thống không còn đủ để giữ chân công chúng.

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

(CLO) Với các cơ quan báo chí địa phương, tác động của Luật Báo chí 2025 không chỉ nằm ở những quy định mới về quản lý hoạt động báo chí. Điều đáng chú ý hơn là một tư duy mới đang được đặt ra: từ “thuần quản lý hành chính” sang “đồng hành và kiến tạo phát triển” trong môi trường truyền thông số.

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

(CLO) Sau một tuần tham dự Hội nghị bàn tròn CEO của INMA tại Vail (Mỹ), với sự góp mặt của khoảng 40 lãnh đạo các tổ chức báo chí, nhiều quan điểm về tương lai ngành truyền thông đã được đưa ra, trong đó nổi bật là việc tự động hóa các công việc thường nhật và tăng đầu tư vào những nội dung tạo khác biệt.

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

(CLO) Rời xa giai đoạn thí điểm rời rạc, báo chí đang bước vào kỷ nguyên ứng dụng AI sâu vào quy trình và hạ tầng. Cuộc đua công nghệ giờ đây không thuộc về ai sở hữu nhiều công cụ hơn, mà được định đoạt bởi năng lực biến dữ liệu và tri thức tòa soạn thành sức mạnh nội tại.

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

(CLO) Luật Báo chí 2025 cho phép cơ quan báo chí liên kết với cơ quan báo chí khác, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để cùng sản xuất nội dung. Luật cũng bổ sung các nguồn thu từ bán quyền đọc, nghe, xem, cấp phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; đồng thời quy định cụ thể hơn về xuất nhập khẩu sản phẩm báo chí.

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

(CLO) Một bài báo có thể mất nhiều ngày tác nghiệp, xác minh, biên tập nhưng chỉ cần vài phút để bị sao chép. Video bị cắt ghép, livestream lại; dữ liệu bị tự động "cào" cho các hệ thống công nghệ. Công nghệ giúp báo chí lan xa hơn, nhưng cũng khiến tài sản trí tuệ của tòa soạn dễ bị khai thác hơn bao giờ hết.

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

(NB&CL) Cuộc cạnh tranh của báo chí đang thay đổi. Trong kỷ nguyên AI, khoảng cách giữa các tòa soạn sẽ không còn được tạo ra bởi việc ứng dụng thêm một công nghệ mới, mà bởi năng lực quản trị, khả năng tổ chức dữ liệu và những lựa chọn chiến lược được thực hiện từ hôm nay. Khi công nghệ dần trở thành điều kiện phổ biến, dữ liệu sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi cơ quan báo chí.

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

(CLO) “Trong một thế giới mà thông tin ngày càng dư thừa nhưng niềm tin ngày càng khan hiếm, đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí có lẽ không nằm ở việc sản xuất thêm nội dung, mà ở việc thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin cho phát triển” - ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Le Group of Companies, nhấn mạnh khi đề xuất cách tiếp cận 'Báo chí Hạ tầng Niềm tin'.

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

(NB&CL) Với VnExpress, xây dựng năng lực dữ liệu bắt đầu từ nhu cầu trả lời những câu hỏi rất cụ thể về độc giả và sản phẩm: Vì sao pageview tăng hoặc giảm? Độc giả là ai? Họ đến và đi vì điều gì? Làm thế nào để kéo họ quay lại và tương tác? Sau nhiều năm xây dựng hệ thống riêng, dữ liệu trở thành một phần trong cách tòa soạn phân tích nội dung, hiểu độc giả và vận hành sản phẩm.

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

(NB&CL) AI đang đi rất nhanh từ một công nghệ được báo chí thử nghiệm sang một năng lực được tích hợp vào hoạt động tác nghiệp. Nhưng phía sau những mô hình ngôn ngữ ngày càng mạnh vẫn tồn tại một điều kiện nền tảng: AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi nó được cung cấp dữ liệu đủ tốt, đủ ngữ cảnh và có thể sử dụng một cách đáng tin cậy.

Cỡ chữ bài viết: