Bài 2: Săn khoảnh khắc cần lắm công phu

(CLO) Khi thông tin báo chí không còn là phương tiện truyền thông độc quyền, thì báo ảnh vẫn giữ vai trò quan trọng để thu hút độc giả. Tuy nhiên nếu không đầu tư, học hỏi, sáng tạo thì báo ảnh cũng sẽ gặp khó trong quá trình phát triển.

Bài liên quan

Bài 1: Phóng viên ảnh - luôn coi khó khăn như là một người bạn

Phóng viên ảnh là phải dấn thân, lăn xả?


Không phải cứ đến sự kiện, cầm máy chụp để có ảnh, một bức ảnh báo chí cần chứa đựng các yếu tố mang tính thông tin và phải “bắt mắt”. Đặc biệt với xu thế đọc lướt, xem lướt đòi hỏi ảnh báo chí phải thể hiện vai trò không thể thiếu, cho tin tức sự kiện đó. Nhiều cơ quan báo chí đã tách biệt phóng viên viết và phóng viên ảnh là vì lý do đó.

Báo ảnh ngày nay cần phải làm gì để thay đổi theo hướng tích cực hiệu quả, đối phó với mạng xã hội đang lên ngôi, đó là câu hỏi luôn hiện hữu đối với nhiều phóng viên hiện nay. Đặc thù nhất của phóng viên ảnh là sự dấn thân, thậm chí là liều lĩnh, khác với những phóng viên làm tin tức có thể ngồi một chỗ để gọi điện phỏng vấn, xin ý kiến bổ sung cho bài viết.

Theo phóng viên Phi Hùng, đầu tiên bạn cần quan sát, hiểu thực địa ở khu vực đó sau đó tìm chỗ đứng để dễ dàng quan sát được nhân vật sự kiện mình đang hướng tới.

Theo phóng viên Phi Hùng, đầu tiên bạn cần quan sát, hiểu thực địa ở khu vực đó sau đó tìm chỗ đứng để dễ dàng quan sát được nhân vật sự kiện mình đang hướng tới.

Phóng viên ảnh phải có mặt trực tiếp, tiếp xúc với hiện trường, nên có sự nguy hiểm nhất định để có bức ảnh chân thật, khách quan…có như vậy độc giả mới cảm nhận được sự kiện khách quan, chân thật nhất.

Phóng viên Phi Hùng, báo điện tử Kiến thức cho biết: “Nếu như là phóng viên ảnh bạn đang điều tra một vấn đề gì đó mang tính độc quyền thì buộc bạn phải một mình dấn thân vào. Đầu tiên bạn cần quan sát, hiểu thực địa ở khu vực đó sau đó tìm chỗ đứng để dễ dàng quan sát được nhân vật sự kiện mình đang hướng tới.  Mỗi một phóng sự, chùm ảnh điều tra đều có những độ nguy hiểm nhất định.

Mỗi lần đi chụp ảnh là mỗi lẫn sáng tạo, như phóng viên Phi Hùng chia sẻ rằng, có một số trường hợp anh phải hỏi xin ý kiến nhà dân lên trên tầng thượng nhà để có vị trí thích hợp nhất tác nghiệp, mọi việc cũng cần đòi hỏi khôn khéo và linh hoạt, dám nghĩ dám làm.

Có nhiều trường hợp không có nhà cửa gì thì lựa chọn là cây cao, cột điện để trèo lên chụp. Khó nhất vẫn là chụp chính khách "Có lần tôi leo lên nóc tòa nhà 47 tầng, chờ nửa ngày chỉ để chụp một vài tấm ảnh xe chính khách đi qua. Hay khi chụp một số nguyên thủ quốc gia nói chuyện cũng cần chú ý để “săn” được khoảnh khắc thể hiện thần thái, khí chất của một nguyên thủ -  điều này cũng không dễ dàng” , Phi Hùng cho biết thêm.

Hai lính cứu hỏa bị lửa bén vào người sau khi cố gắng khống chế ngọn lửa, vụ cháy tại cây xăng 2B Trần Hưng Đạo. Ảnh Nguyễn Khánh

Hai lính cứu hỏa bị lửa bén vào người sau khi cố gắng khống chế ngọn lửa, vụ cháy tại cây xăng 2B Trần Hưng Đạo. Ảnh Nguyễn Khánh

Cũng chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình tác nghiệp, phóng viên Nguyễn Khánh báo Tuổi Trẻ cho biết: Ngoài việc giữ vững tinh thần xông pha đến sự kiện, khi bước vào sự kiệnbạn phải là người biết đánh giá và biết phán đoán vấn đề, trong hàng chục con người trước mắt bạn, bạn phải biết ai là nhân vật chính và hãy luôn hướng ống kính vào họ và phải thực sự tập trung, hãy sẵn sàng bỏ qua những gì ít quan trọng hơn".

Dấn thân không đủ, quan trọng hơn là nắm vững các kỹ năng

Nghề phóng viên ảnh giống như bao lĩnh vực khác, công tác đào tạo đánh giá là khâu mở đầu, tạo tiền đề để bước vào nghề. Trong quá trình học tập, nếu nghiêm túc học hỏi, "đút túi" những kinh nghiệm hay thì việc tạo ra bức ảnh có chất lượng sau này là điều dễ dàng.

Yêu nghề, say nghề thì mới đạt được một nửa yêu cầu, không có những kỹ năng thì mọi sự cố gắng chỉ đổ xuống sông xuống biển. Nhất là khi sự kiện, diễn biến chỉ diễn ra một lần duy nhất, không bao giờ lập lại, mất cơ hội, việc yêu nghề mà không có kỹ năng chỉ kéo theo sự nuối tiếc.

Bức ảnh phải để lại ấn tượng, phải mang tính tạo hình, một bức ảnh phải có nội dung và bố cục chứ không chỉ đơn thuần là cầm máy lên chụp. Nhà báo Lương Xuân Trường (nguyên phóng viên báo Nông thôn ngày nay), gần 30 năm làm nghề, lăn lộn ở mọi miền của tổ quốc. Mỗi nơi anh đến là mỗi thước phim về lòng yêu nghề và sự cống hiến.

Ván trượt “phương tiện giao thông” hữu hiệu nhất trên vùng bùn lầy huyện Cù Lao Dung tỉnh Sóc Trăng. Ảnh Lương Xuân Trường

Ván trượt “phương tiện giao thông” hữu hiệu nhất trên vùng bùn lầy huyện Cù Lao Dung tỉnh Sóc Trăng. Ảnh Lương Xuân Trường

Anh chia sẻ: bản thân bọn tôi bước vào nghề báo từ những năm 1990 nhưng cũng phải mất vài ba năm để học và để ra bức ảnh có thể đăng báo cũng phải mất ngần ấy năm nữa. Anh nhớ lại lần là đi học chụp ảnh, thầy giáo hướng dẫn nói rằng, sinh viên có thể nghe tiếng máy chập lúc ấn chụp là có thể đoán được máy đang ở chế độ nào, tốc độ là bao nhiêu. Nhìn vào bức ảnh có thể đoán được độ mở ống kính và tiêu cự là bao nhiêu.

Khi biết cách sử dụng các tính năng máy ảnh “Cần áp dụng một số nguyên tắc trong điêu khắc, hội họa, nhiếp ảnh, điện ảnh để tạo hình, đó là nền tảng quan trọng để áp dụng vào công việc chụp ảnh, từ đó có bức ảnh báo chí đẹp, ấn tượng" - nhà báo Lương Xuân Trường cho biết.

Ảnh báo chí không cầu kỳ như tác phẩm nhiếp ảnh, nó phải có nội dung, thể hiện nhiều thông tin, anh cho biết:  “Nhân vật, cảnh vật trong ảnh dù không được sắp đặt nhưng vẫn thể hiện sinh động trong bức ảnh với những lớp lang, chiều sâu cần thiết”.
Bức ảnh báo chí luôn phải cầu kỳ và tỷ mỉ, để có một bức ảnh báo chí được đánh giá là đẹp cần chú ý góc trước tiên, nhà báo Lương Xuân Trường giải thích “thứ nhất là trên, dưới, cao thấp, ngang dọc, khẩu độ, tốc độ như thế nào, thì mới ra được câu chuyện có ảnh báo chí đẹp”.

Cuộc sống hiện đại luôn hối hả, báo ảnh cũng theo hướng phải nhanh, phải mang tính thời sự thì việc đầu tư để có bức ảnh báo chí sống động, đắt giá càng khó hơn bao giờ hết. Giờ đây mỗi phóng viên ảnh để bám trụ với nghề cần tự đổi mới chính mình, luôn có ý thức học hỏi, sáng tạo những giá trị mới, sống hết mình với nghề.

Thời gian thấm thoát thoi đưa, nhiều tay máy kỳ cựu trong làng báo đã về hưu, họ là những người dành cả tuổi trẻ để đi và cống hiến, xa gia đình, quên bản thân. Nhưng họ vẫn luôn tự hào vì những gì mình đã làm, là đóng góp cho nền báo chí Việt Nam, đặc biệt là với ảnh báo chí.

Xem thêm

Báo chí Việt Nam trước không gian phát triển mới

Báo chí Việt Nam trước không gian phát triển mới

(NB&CL) Không gian phát triển mới của báo chí không còn là một khái niệm thuộc về tương lai. Nó đang hiện hữu trong từng thay đổi của công chúng, công nghệ, phương thức sản xuất và phân phối thông tin; trong sự xuất hiện của những nền tảng truyền thông mới, những mô hình sản phẩm mới và cả những thay đổi trong chính sách, pháp luật đối với hoạt động báo chí. Sự dịch chuyển ấy chính là cơ sở để Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026 lựa chọn chủ đề “Báo chí Cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới”.

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

(CLO) Các số liệu và thảo luận tại nhiều sáng kiến của Hiệp hội Tin tức và Truyền thông Quốc tế (INMA) cho thấy mối quan hệ giữa độc giả với từng nhà báo, người sáng tạo nội dung đang ngày càng có giá trị, trong khi sức mạnh của thương hiệu báo chí truyền thống không còn đủ để giữ chân công chúng.

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

(CLO) Với các cơ quan báo chí địa phương, tác động của Luật Báo chí 2025 không chỉ nằm ở những quy định mới về quản lý hoạt động báo chí. Điều đáng chú ý hơn là một tư duy mới đang được đặt ra: từ “thuần quản lý hành chính” sang “đồng hành và kiến tạo phát triển” trong môi trường truyền thông số.

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

(CLO) Sau một tuần tham dự Hội nghị bàn tròn CEO của INMA tại Vail (Mỹ), với sự góp mặt của khoảng 40 lãnh đạo các tổ chức báo chí, nhiều quan điểm về tương lai ngành truyền thông đã được đưa ra, trong đó nổi bật là việc tự động hóa các công việc thường nhật và tăng đầu tư vào những nội dung tạo khác biệt.

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

(CLO) Rời xa giai đoạn thí điểm rời rạc, báo chí đang bước vào kỷ nguyên ứng dụng AI sâu vào quy trình và hạ tầng. Cuộc đua công nghệ giờ đây không thuộc về ai sở hữu nhiều công cụ hơn, mà được định đoạt bởi năng lực biến dữ liệu và tri thức tòa soạn thành sức mạnh nội tại.

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

(CLO) Luật Báo chí 2025 cho phép cơ quan báo chí liên kết với cơ quan báo chí khác, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để cùng sản xuất nội dung. Luật cũng bổ sung các nguồn thu từ bán quyền đọc, nghe, xem, cấp phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; đồng thời quy định cụ thể hơn về xuất nhập khẩu sản phẩm báo chí.

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

(CLO) Một bài báo có thể mất nhiều ngày tác nghiệp, xác minh, biên tập nhưng chỉ cần vài phút để bị sao chép. Video bị cắt ghép, livestream lại; dữ liệu bị tự động "cào" cho các hệ thống công nghệ. Công nghệ giúp báo chí lan xa hơn, nhưng cũng khiến tài sản trí tuệ của tòa soạn dễ bị khai thác hơn bao giờ hết.

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

(NB&CL) Cuộc cạnh tranh của báo chí đang thay đổi. Trong kỷ nguyên AI, khoảng cách giữa các tòa soạn sẽ không còn được tạo ra bởi việc ứng dụng thêm một công nghệ mới, mà bởi năng lực quản trị, khả năng tổ chức dữ liệu và những lựa chọn chiến lược được thực hiện từ hôm nay. Khi công nghệ dần trở thành điều kiện phổ biến, dữ liệu sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi cơ quan báo chí.

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

(CLO) “Trong một thế giới mà thông tin ngày càng dư thừa nhưng niềm tin ngày càng khan hiếm, đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí có lẽ không nằm ở việc sản xuất thêm nội dung, mà ở việc thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin cho phát triển” - ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Le Group of Companies, nhấn mạnh khi đề xuất cách tiếp cận 'Báo chí Hạ tầng Niềm tin'.

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

(NB&CL) Với VnExpress, xây dựng năng lực dữ liệu bắt đầu từ nhu cầu trả lời những câu hỏi rất cụ thể về độc giả và sản phẩm: Vì sao pageview tăng hoặc giảm? Độc giả là ai? Họ đến và đi vì điều gì? Làm thế nào để kéo họ quay lại và tương tác? Sau nhiều năm xây dựng hệ thống riêng, dữ liệu trở thành một phần trong cách tòa soạn phân tích nội dung, hiểu độc giả và vận hành sản phẩm.

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

(NB&CL) AI đang đi rất nhanh từ một công nghệ được báo chí thử nghiệm sang một năng lực được tích hợp vào hoạt động tác nghiệp. Nhưng phía sau những mô hình ngôn ngữ ngày càng mạnh vẫn tồn tại một điều kiện nền tảng: AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi nó được cung cấp dữ liệu đủ tốt, đủ ngữ cảnh và có thể sử dụng một cách đáng tin cậy.

Cỡ chữ bài viết: