Theo Tờ trình của Chính phủ, dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 98/2023/QH15 về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP HCM bổ sung nội dung về thành lập Khu thương mại tự do và loại bỏ quy định về thành phố Thủ Đức. Việc loại bỏ này xuất phát từ thực tế kể từ ngày 1/7/2025, khi chính quyền địa phương 2 cấp được vận hành, thành phố Thủ Đức đã kết thúc hoạt động.
Làm rõ các nội dung quan trọng của Nghị quyết, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết quy định khung pháp lý cho mô hình Khu thương mại tự do TP HCM gồm 7 chính sách.
Các nội dung này bao gồm phân cấp cho UBND Thành phố quyết định thành lập, mở rộng, điều chỉnh ranh giới khu; HĐND Thành phố quyết định quy trình, thủ tục thành lập; giao Ban Quản lý các Khu chế xuất và Khu công nghiệp thành phố thực hiện chức năng quản lý nhà nước trực tiếp; quy định thẩm quyền của cơ quan Hải quan; cho phép giao đất, cho thuê đất không thông qua đấu giá, đấu thầu với các dự án trong khu (trừ nhà ở thương mại); cải cách thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư; ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân cho chuyên gia, nhà khoa học, lao động chất lượng cao; đồng thời cho phép doanh nghiệp trong khu được niêm yết, định giá và thanh toán bằng ngoại tệ.
Báo cáo tóm tắt thẩm tra sơ bộ dự thảo Nghị quyết, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết đa số ý kiến của Thường trực Ủy ban nhất trí với chủ trương thành lập Khu thương mại tự do TP HCM. Các chính sách dự kiến ban hành cũng tương tự các quy định đang áp dụng tại Khu thương mại tự do Hải Phòng.
Cũng tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 136/2024/QH15 về tổ chức chính quyền đô thị và thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Đà Nẵng. Dự thảo bổ sung nhiều quy định liên quan đến Khu thương mại tự do của thành phố.
Trên cơ sở sáp nhập địa giới hành chính, việc thành lập Khu thương mại tự do Đà Nẵng gắn với cảng biển, sân bay, trung tâm tài chính quốc tế và được định hướng mở rộng về phía Nam, kết nối Khu kinh tế mở Chu Lai, Cảng hàng không Chu Lai, Cửa khẩu quốc tế Nam Giang. Đồng thời, dự thảo bổ sung tính chất của Khu thương mại tự do Đà Nẵng là khu vực có chính sách đặc thù vượt trội, mang tính đột phá thúc đẩy xuất khẩu, công nghiệp, R&D và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao. Các chính sách này cũng bảo đảm tính tương đồng trong thu hút đầu tư giữa các Khu thương mại tự do của Đà Nẵng, Hải Phòng và TP HCM.
Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng tình với các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội phát triển TP HCM và Đà Nẵng. Ông đề nghị việc xây dựng cơ chế, chính sách phải có trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải, bảo đảm tính khả thi, kịp thời giải quyết vấn đề phát sinh; đồng thời yêu cầu phân cấp, phân quyền mạnh mẽ nhưng phải ngăn chặn tiêu cực, tham nhũng, lợi dụng chính sách.
Về cách làm, Chủ tịch Quốc hội đề nghị sau phiên họp này, Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính phối hợp với UBND TP HCM và TP Đà Nẵng tiếp thu, hoàn thiện kỹ lưỡng các Tờ trình; Ủy ban Kinh tế và Tài chính phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp thẩm tra, xác định rõ nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội; giao Chính phủ quy định những nội dung thuộc thẩm quyền của Chính phủ. Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng cần phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Kinh tế và Tài chính để thẩm định cụ thể nội dung.
Cũng tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật An ninh mạng trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 10.
