Trong bối cảnh ngày càng nhiều độc giả rời khỏi các nguồn tin truyền thống để xem video trên mạng xã hội, một nhóm nhà báo đang thử nghiệm sản xuất nội dung báo chí chuyên sâu ngay trong hệ sinh thái của các nền tảng số.
Nỗ lực này được thể hiện qua Newpress, một công ty sản xuất nội dung và cộng đồng dành cho các nhà báo kiêm người sáng tạo nội dung. Mô hình này được xây dựng bởi nhà báo Johnny Harris cùng vợ là Iz Harris và một nhóm cựu phóng viên của Vox.
Thay vì chỉ xem mạng xã hội như mối đe dọa đối với báo chí truyền thống, nhóm sáng lập Newpress coi đây là nơi để phát triển các sản phẩm báo chí mới. Ý tưởng cốt lõi của họ là tạo ra những video giải thích chuyên sâu dài từ 30 phút đến một giờ giúp người xem hiểu rõ các vấn đề phức tạp của thế giới.
Theo các nhà sáng lập, việc sản xuất nội dung dạng này đòi hỏi nhiều nguồn lực tương tự một tòa soạn, từ biên tập, đồ họa, nghiên cứu dữ liệu đến sản xuất hình ảnh. Vì vậy, Newpress đóng vai trò cung cấp hạ tầng sản xuất và hỗ trợ kinh doanh để các nhà báo tập trung vào nội dung.
Các video thường kết hợp cảnh quay minh họa, đồ họa, bản đồ và dữ liệu trực quan để giải thích những vấn đề phức tạp. Những người sáng lập cho rằng định dạng này cho phép kể các câu chuyện báo chí dài và sâu, điều khó thực hiện trong các bản tin ngắn trên mạng xã hội.
Max Fisher, cựu biên tập viên sáng lập của Vox và từng lọt vào chung kết giải Pulitzer Prize, cho rằng ngành báo chí thường tập trung quá nhiều vào việc lo ngại độc giả rời bỏ báo chí truyền thống để chuyển sang xem nội dung trên nền tảng số. Theo ông, câu hỏi quan trọng hơn là liệu các nhà báo có thể đưa những tiêu chuẩn biên tập và giá trị nghề nghiệp vào chính môi trường đó hay không.
Các nghiên cứu gần đây cho thấy ngày càng nhiều người tiếp nhận tin tức thông qua các nhà sáng tạo nội dung trực tuyến. Định dạng video giải thích - từng được Vox phát triển mạnh - đang trở thành một trong những cách hiệu quả để tiếp cận nhóm khán giả này. Tuy nhiên, việc sản xuất những video như vậy thường tốn nhiều thời gian và chi phí, đặc biệt đối với các nhà báo làm việc độc lập.
Nhà phân tích truyền thông Simon Owens nhận định nhiều YouTuber thành công đã mở rộng sang nhiều kênh mới, nhưng thường vận hành theo mô hình truyền thông truyền thống. Điểm khác của Newpress là họ cung cấp vốn đầu tư và hạ tầng ban đầu - yếu tố mà phần lớn người sáng tạo nội dung cá nhân khó có được.
Mô hình kinh doanh của Newpress cũng phản ánh cách báo chí đang thích nghi với nền kinh tế sáng tạo. Khoảng 95% doanh thu của công ty đến từ quảng cáo và các hợp đồng tài trợ. Ngoài ra, nền tảng còn xây dựng hệ thống thành viên trả phí, cho phép khán giả xem nội dung độc quyền, tham gia thảo luận và đặt câu hỏi trực tiếp cho các nhà báo.
Theo các nhà sáng lập, mục tiêu của Newpress không chỉ là tạo ra thêm kênh YouTube, mà là thử nghiệm một cách làm báo khác, kết hợp chuẩn mực biên tập của báo chí truyền thống với cách phân phối và tiếp cận khán giả của nền kinh tế người sáng tạo.
