Báo chí phải thích ứng trong thời của người sáng tạo nội dung

Báo cáo mới do Hiệp hội Truyền thông Tin tức Quốc tế (INMA) công bố hôm 23/1 phân tích sự trỗi dậy nhanh chóng của văn hóa người sáng tạo, sự suy giảm niềm tin vào truyền thông truyền thống và xu hướng tiếp cận tin tức qua nền tảng số - những thứ đang làm thay đổi sâu sắc cách công chúng, đặc biệt là giới trẻ, tương tác với thông tin.

Theo INMA, độc giả trẻ ngày nay không còn chủ động tìm đến các thương hiệu báo chí như trước mà tiếp cận tin tức thông qua con người. Các nền tảng như TikTok, Instagram, YouTube và podcast đã trở thành những cổng thông tin chính, nơi các nhà sáng tạo nội dung định hình câu chuyện về chính trị, văn hóa và xã hội.

Trong khi đó, thanh thiếu niên thường có cái nhìn tiêu cực về các phương tiện truyền thông chính thống, cho rằng chúng thiên vị, khô khan và kém hấp dẫn.

Báo cáo dẫn số liệu cho thấy gần 20% người trưởng thành ở Mỹ hiện dựa vào những người có tầm ảnh hưởng trên mạng xã hội như nguồn tin chính. Tỷ lệ này tăng lên 38% ở nhóm tuổi 18-29, trong khi chỉ 8% người trên 65 tuổi có thói quen tương tự. Xu hướng này phản ánh sự dịch chuyển rõ rệt trong cách tiếp nhận tin tức giữa các thế hệ.

Wired đã chứng kiến ​​sự tăng vọt về số lượng người đăng ký sau khi biến các nhà báo thành những người có sức ảnh hưởng. Nguồn: Gabriel Dorosz, INMA
Wired ghi nhận số lượng người đăng ký tăng mạnh sau khi xây dựng các nhà báo thành những gương mặt có sức ảnh hưởng.

Bài phân tích do Paula Felps, biên tập viên INMA Ideas Blog, thực hiện nhấn mạnh rằng những người có ảnh hưởng đã trở thành kênh phân phối tin tức chủ đạo. Điều này đặt ra cho các nhà xuất bản tin tức câu hỏi làm thế nào để duy trì tính phù hợp, uy tín và sự hiện diện trong một hệ sinh thái truyền thông đang thay đổi nhanh chóng.

INMA chỉ ra rằng niềm tin vào truyền thông chính thống tiếp tục suy giảm, trong khi các nhà sáng tạo nội dung xây dựng được cộng đồng trung thành nhờ tính chân thực, cá tính rõ nét và cách kể chuyện phù hợp với từng nền tảng.

Xu hướng này có những rủi ro đáng kể, khi 77% người có ảnh hưởng trong lĩnh vực tin tức không có nền tảng báo chí chính quy, và chỉ 18% thanh thiếu niên có khả năng phân biệt rõ ràng giữa tin tức, ý kiến cá nhân và nội dung quảng cáo.

Thay vì coi người sáng tạo nội dung là đối thủ, nhiều tổ chức báo chí hàng đầu đang lựa chọn hợp tác. Báo cáo xác định hai mô hình đang nổi lên. Mô hình thứ nhất là hợp tác với các nhà sáng tạo bên ngoài - những người sở hữu chuyên môn sâu, hiểu rõ nền tảng và có cộng đồng người theo dõi trung thành. Mô hình thứ hai là phát triển đội ngũ “nhà báo - sáng tạo” nội bộ, khuyến khích phóng viên xây dựng thương hiệu cá nhân thông qua video, bản tin chuyên đề và kể chuyện trên mạng xã hội.

Các nghiên cứu điển hình trong báo cáo cho thấy tác động rõ rệt đến lượng khán giả và doanh thu. Tại MLK50, mức độ tương tác tăng 664% sau khi hợp tác với nhà sáng tạo nội dung. Tờ Denník N ghi nhận hàng trăm lượt đăng ký mới nhờ các video giải thích do người sáng tạo thực hiện. Trong khi đó, Wired chứng kiến mức tăng 94% số người đăng ký mới sau khi áp dụng chiến lược video do chính các nhà báo đảm nhiệm, biến họ thành những gương mặt có sức ảnh hưởng.

Xu hướng này không chỉ giới hạn ở Mỹ hay châu Âu. Trên phạm vi toàn cầu, hơn 70% người trưởng thành tại Kenya, Nam Phi, Malaysia và Philippines cho biết họ cập nhật tin tức qua mạng xã hội. Đồng thời, nền kinh tế sáng tạo tại Ấn Độ, châu Phi và Mỹ Latinh đang phát triển nhanh, mở ra những kênh phân phối và nguồn doanh thu mới cho các tổ chức tin tức.

INMA kết luận rằng tương lai của báo chí sẽ không chỉ thuộc về các tòa soạn truyền thống mà là sự kết hợp giữa tổ chức báo chí, nhà báo, người sáng tạo nội dung và tiếng nói cộng đồng. Việc hợp tác trong một mạng lưới đa dạng được xem là chìa khóa để xây dựng lại niềm tin, duy trì tính phù hợp và mở rộng tầm ảnh hưởng của báo chí trong kỷ nguyên truyền thông mới.

Xem thêm

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

(CLO) Các số liệu và thảo luận tại nhiều sáng kiến của Hiệp hội Tin tức và Truyền thông Quốc tế (INMA) cho thấy mối quan hệ giữa độc giả với từng nhà báo, người sáng tạo nội dung đang ngày càng có giá trị, trong khi sức mạnh của thương hiệu báo chí truyền thống không còn đủ để giữ chân công chúng.

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

(CLO) Với các cơ quan báo chí địa phương, tác động của Luật Báo chí 2025 không chỉ nằm ở những quy định mới về quản lý hoạt động báo chí. Điều đáng chú ý hơn là một tư duy mới đang được đặt ra: từ “thuần quản lý hành chính” sang “đồng hành và kiến tạo phát triển” trong môi trường truyền thông số.

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

(CLO) Sau một tuần tham dự Hội nghị bàn tròn CEO của INMA tại Vail (Mỹ), với sự góp mặt của khoảng 40 lãnh đạo các tổ chức báo chí, nhiều quan điểm về tương lai ngành truyền thông đã được đưa ra, trong đó nổi bật là việc tự động hóa các công việc thường nhật và tăng đầu tư vào những nội dung tạo khác biệt.

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

(CLO) Rời xa giai đoạn thí điểm rời rạc, báo chí đang bước vào kỷ nguyên ứng dụng AI sâu vào quy trình và hạ tầng. Cuộc đua công nghệ giờ đây không thuộc về ai sở hữu nhiều công cụ hơn, mà được định đoạt bởi năng lực biến dữ liệu và tri thức tòa soạn thành sức mạnh nội tại.

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

(CLO) Luật Báo chí 2025 cho phép cơ quan báo chí liên kết với cơ quan báo chí khác, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để cùng sản xuất nội dung. Luật cũng bổ sung các nguồn thu từ bán quyền đọc, nghe, xem, cấp phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; đồng thời quy định cụ thể hơn về xuất nhập khẩu sản phẩm báo chí.

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

(CLO) Một bài báo có thể mất nhiều ngày tác nghiệp, xác minh, biên tập nhưng chỉ cần vài phút để bị sao chép. Video bị cắt ghép, livestream lại; dữ liệu bị tự động "cào" cho các hệ thống công nghệ. Công nghệ giúp báo chí lan xa hơn, nhưng cũng khiến tài sản trí tuệ của tòa soạn dễ bị khai thác hơn bao giờ hết.

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

(NB&CL) Cuộc cạnh tranh của báo chí đang thay đổi. Trong kỷ nguyên AI, khoảng cách giữa các tòa soạn sẽ không còn được tạo ra bởi việc ứng dụng thêm một công nghệ mới, mà bởi năng lực quản trị, khả năng tổ chức dữ liệu và những lựa chọn chiến lược được thực hiện từ hôm nay. Khi công nghệ dần trở thành điều kiện phổ biến, dữ liệu sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi cơ quan báo chí.

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

(CLO) “Trong một thế giới mà thông tin ngày càng dư thừa nhưng niềm tin ngày càng khan hiếm, đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí có lẽ không nằm ở việc sản xuất thêm nội dung, mà ở việc thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin cho phát triển” - ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Le Group of Companies, nhấn mạnh khi đề xuất cách tiếp cận 'Báo chí Hạ tầng Niềm tin'.

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

(NB&CL) Với VnExpress, xây dựng năng lực dữ liệu bắt đầu từ nhu cầu trả lời những câu hỏi rất cụ thể về độc giả và sản phẩm: Vì sao pageview tăng hoặc giảm? Độc giả là ai? Họ đến và đi vì điều gì? Làm thế nào để kéo họ quay lại và tương tác? Sau nhiều năm xây dựng hệ thống riêng, dữ liệu trở thành một phần trong cách tòa soạn phân tích nội dung, hiểu độc giả và vận hành sản phẩm.

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

(NB&CL) AI đang đi rất nhanh từ một công nghệ được báo chí thử nghiệm sang một năng lực được tích hợp vào hoạt động tác nghiệp. Nhưng phía sau những mô hình ngôn ngữ ngày càng mạnh vẫn tồn tại một điều kiện nền tảng: AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi nó được cung cấp dữ liệu đủ tốt, đủ ngữ cảnh và có thể sử dụng một cách đáng tin cậy.

Tòa soạn không thiếu dữ liệu, mà thiếu năng lực khai thác

Tòa soạn không thiếu dữ liệu, mà thiếu năng lực khai thác

(NB&CL) Một tòa soạn có thể tích lũy hàng triệu bài viết, hình ảnh, video sau nhiều năm hoạt động nhưng chưa chắc đã sở hữu một kho dữ liệu có giá trị. Khi thông tin còn phân tán, thiếu cấu trúc và khó kết nối, dữ liệu dù nhiều vẫn chưa thể trở thành nguồn lực tạo ra những giá trị mới.

Cỡ chữ bài viết: