Ngày 12/11, tiếp tục Kỳ họp thứ 10, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Thi hành án hình sự (sửa đổi); dự án Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú.
Cần quy định chặt chẽ, chỉ được hiến mô không vì lợi nhuận kinh tế
Đáng chú ý, vấn đề được các đại biểu Quốc hội (ĐBQH) quan tâm là hiến mô, bộ phận cơ thể, lưu trữ trứng và tinh trùng của phạm nhân.
Cụ thể, theo đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn ĐBQH Đồng Tháp), việc cho phạm nhân hiến mô, bộ phận cơ thể rất cần thiết. Quy định rất phù hợp và rất nhân văn. Tuy nhiên, vị đại biểu này đề nghị quy định chặt chẽ, chỉ được hiến mô không vì lợi nhuận kinh tế. Người được nhận hiến mô phải là thân nhân dòng tộc của người hiến.
"Những quy định như vậy phải có điều kiện kèm theo rất chặt chẽ để không phát sinh những thủ tục pháp lý sau này", ông Hòa nói và đề nghị quy định người hiến mô phải được đi khám, xem xét sức khỏe có tốt không để tránh việc phạm nhân sức khỏe không tốt, người nhận mô và bộ phận cơ thể sẽ chịu gánh nặng bệnh tật sau này.
Về quy định cho phạm nhân lưu trữ tinh trùng và trứng, đại biểu Phạm Văn Hòa cho rằng, đây là vấn đề rất khó khăn. Hiến mô (ví dụ thận) có thể cho đi được ngay, còn đối với lưu trữ tinh trùng và trứng, phải đợi một thời gian, có khi rất lâu.
Theo đại biểu, việc này đòi hỏi phải xử lý về khoa học rất lớn. Đối với những trường hợp này, đề nghị không nên. Cần có nghiên cứu sâu sắc về sau cho cụ thể hơn để đảm bảo hiến hai loại này an toàn.
Cũng quan tâm nội dung này, đại biểu Tô Văn Tám (Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi) ghi nhận việc dự thảo luật bổ sung quyền được hiến mô, một phần bộ phận cơ thể, được lưu trữ trứng, tinh trùng của phạm nhân là quy định thể hiện điểm tiến bộ, nhân văn trong pháp luật. “Quy định này phản ánh sự tôn trọng các quyền cơ bản của con người, ngay cả khi họ đang chấp hành án phạt tù”, ông Tám nêu quan điểm.
Theo ông Tô Văn Tám, quy định này cũng thể hiện giá trị nhân phẩm của phạm nhân vẫn được bảo vệ và cũng thể hiện sự nhân đạo, nhân văn trong tư duy quản lý hình sự của nước ta, tức là không chỉ trừng phạt mà cao hơn là giáo dục, cải tạo và tôn trọng nhân phẩm con người.
Đại biểu tỉnh Quảng Ngãi đề nghị các quy định này cần chặt chẽ hơn, tạo điều kiện cho phạm nhân và các cơ quan khác thực hiện, cũng như để tránh sự lạm dụng, lợi dụng quyền này trong quá trình thực hiện.
Ngoài ra, đại biểu Tô Văn Tám chia sẻ băn khoăn khi dự thảo luật đã quy định giải quyết nguyện vọng hiến mô, bộ phận cơ thể người nhưng chưa có quy định giải quyết nguyện vọng được lưu giữ trứng và tinh trùng như thế nào. Ông đề nghị ban soạn thảo luật bổ sung thêm để quy định đầy đủ hơn và dễ thực hiện hơn.
Phạm nhân phải đảm bảo sức khỏe để tiếp tục thi hành án sau khi hiến mô và bộ phận cơ thể
Giải trình, làm rõ một số vấn đề được nêu về quyền được hiến mô, bộ phận cơ thể của phạm nhân, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết, tiếp thu ý kiến ĐBQH, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ phối hợp với cơ quan thẩm tra để chỉnh lý trong dự thảo trên cơ sở nguyên tắc phạm nhân được hiến mô, bộ phận cơ thể khi đảm bảo các điều kiện như tự nguyện hiến mô, bộ phận cơ thể, đủ sức khỏe.
“Phạm nhân phải đảm bảo sức khỏe để tiếp tục thi hành án sau khi hiến mô và bộ phận cơ thể”, Bộ trưởng Bộ Công an nói và đồng thời cho biết, phạm nhân phải tự chịu các chi phí hiến mô, bộ phận cơ thể, chăm sóc sức khỏe bản thân sau hiến mô, bộ phận cơ thể.
Một vấn đề nữa được các đại biểu quan tâm là hiến bộ phận cơ thể cho thân nhân của phạm nhân; quyền lưu trữ trứng và tinh trùng của phạm nhân.
Theo Bộ trưởng Bộ Công an, một số ý kiến đại biểu cho rằng, quy định này mang tính nhân văn và nhân đạo tiến bộ nhưng không nên quy định trong luật. Bởi lẽ thiếu tính khả thi do việc này đòi hỏi kỹ thuật y tế cao, chi phí lớn khó thực hiện tại cơ sở giam giữ.
Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, tiếp thu ý kiến của ĐBQH, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ phối hợp với cơ quan thẩm tra để nghiên cứu, cân nhắc kỹ trước khi báo cáo với Quốc hội thông qua dự án Luật.
