Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê (GSO), trong 3 năm qua, nền kinh tế của Việt Nam nói chung, tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nói riêng gặp nhiều khó khăn, thách thức, trong đó có những vấn đề chưa có tiền lệ, ảnh hưởng mạnh tới số lượng doanh nghiệp thành lập mới và doanh nghiệp ngừng hoạt động.
Trong năm 2021, do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 cùng với các đợt phong tỏa nghiêm ngặt đã tác động tiêu cực tới cộng đồng doanh nghiệp. Riêng trong năm 2021, bình quân mỗi tháng có gần 10.000 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường.
GSO khuyến nghị các doanh nghiệp Việt Nam cần khai thác triệt để thị trường quốc tế. (Ảnh: TCD)
Sang năm 2022, Việt Nam đã hoàn toàn kiểm soát được đại dịch COVID-19, nhờ đó nền kinh tế có bước phát triển rất mạnh. Tuy nhiên, cộng đồng doanh nghiệp vẫn đối mặt với rất nhiều khó khăn. Trong năm 2022, bình quân mỗi tháng có khoảng 11.900 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường.
Trong 9 tháng đầu năm 2023, có khoảng 135.100 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, tức là mỗi tháng có khoảng 15.000 doanh nghiệp tuyên bố tạm ngừng hoạt động. Như vậy, có thể thấy, số lượng doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường trong 3 năm qua luôn trong xu hướng tăng.
Tuy nhiên, GSO đánh giá, dù gặp rất nhiều khó khăn, nhưng vẫn có trên 165.000 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động.
Đặc biệt, số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động vẫn lớn hơn số doanh nghiệp tạm ngừng và rút lui khỏi thị trường, cho thấy lực lượng doanh nghiệp vẫn tiếp tục tăng trưởng, là một kết quả đáng ghi nhận khi đặt trong bối cảnh quốc tế, trong nước có rất nhiều khó khăn, biến động.
Bà Nguyễn Thị Hương, Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê cho biết, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam vẫn đang phải đối mặt với rất nhiều khó khăn.
Trong đó, xung đột địa chính trị trên toàn cầu đang có xu hướng gia tăng, lạm phát, suy thoái kinh tế toàn cầu đều tác động mạnh vào nền kinh tế Việt Nam, từ đó ảnh hưởng tới “túi tiền” của doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, các tiêu chuẩn, điều kiện về hàng hóa nhập khẩu, nhất là tiêu chuẩn xanh là thách thức lớn. Quy định về thuế tối thiểu toàn cầu buộc Việt Nam phải có cơ chế, chính sách thích ứng thu hút FDI phù hợp.
Lãnh đạo Tổng cục Thống kê cũng cho biết, khoa học, công nghệ phát triển mạnh mẽ, chuyển đổi số nhanh chóng, ngày càng trở thành nhân tố quyết định đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, dần dần trở thành điều kiện tiên quyết, là thách thức cho cả doanh nghiệp đang hoạt động và doanh nghiệp mới thành lập.
Ngoài ra, thủ tục hành chính còn nặng nề, rườm rà, quy trình thanh tra, kiểm tra chưa được số hóa mạnh mẽ gây mất thời gian, chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp; nhiều ngành, lĩnh vực chưa tự chủ được nguồn nguyên liệu, nhất là nguồn nguyên liệu đáp ứng tiêu chuẩn xanh; chi phí logistics trong nước còn ở mức cao; hệ thống hạ tầng giao thông tuy được cải thiện nhưng tính liên kết chưa đáp ứng nhu cầu làm gia tăng chi phí hoạt động cho doanh nghiệp;...
Trước những thách thức đó, GSO khuyến nghị các doanh nghiệp cần khai thác triệt để thị trường quốc tế nhưng không vì thế mà bỏ qua thị trường trong nước.
Riêng với thị trường quốc tế, GSO cho rằng, các doanh nghiệp Việt Nam đang có rất nhiều lợi thế khi nhiều Hiệp định thương mại (FTA) đang có hiệu lực. Do đó, các doanh nghiệp cần rộng thị trường mới, tận dụng hiệu quả các hiệp định Việt Nam đã ký kết; đẩy mạnh đàm phán, ký kết các hiệp định, cam kết, liên kết thương mại mới để tiếp tục mở rộng thị trường quốc tế.
Đồng thời, các doanh nghiệp cần nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ đáp ứng các điều kiện, tiêu chuẩn mới, nhất là tiêu chuẩn xanh; Tổ chức các trường trình xúc tiến thương mại, tham gia các hội chợ, triển lãm lớn trên thế giới để tăng cường quảng bá sản phẩm, hàng hóa trong nước.
