Đẩy mạnh xã hội hóa, phát triển dịch vụ chăm sóc người cao tuổi
ĐBQH Trần Thị Hiền (đoàn Ninh Bình) nêu rõ, Quốc hội đang xem xét dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ Nhân dân và chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khoẻ, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035 trong bối cảnh từ năm 2011, dân số nước ta bước vào giai đoạn già hóa và dự báo đến năm 2036 trở thành “dân số già”, đến năm 2049 là “siêu già”.
“Đặt bên cạnh mục tiêu đến năm 2045 nước ta trở thành nước thu nhập cao thì thách thức “già trước khi giàu” là rất thực tế, tạo áp lực rất lớn đối với cả ngân sách nhà nước và nguồn lực xã hội cho các vấn đề chăm sóc y tế, bảo đảm an sinh, chuẩn bị hạ tầng xã hội phù hợp với người cao tuổi, đặc biệt là việc phát triển các cơ sở dưỡng lão, chăm sóc người cao tuổi chuyên nghiệp”, đại biểu Trần Thị Hiền nhấn mạnh.
Nữ ĐBQH cho rằng, trong bối cảnh nguồn lực đầu tư công có hạn thì đẩy mạnh xã hội hóa, thu hút nguồn lực tư nhân phát triển dịch vụ chăm sóc người cao tuổi là yêu cầu khách quan, cấp thiết và mang tính chiến lược.
Tuy nhiên, đại biểu lưu ý, dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ Nhân dân gần như chưa có chính sách đột phá nào quan tâm đến việc xử lý “điểm nghẽn” để thực hiện có hiệu quả các chủ trương của Nghị quyết 72 về “Khuyến khích phát triển các cơ sở chăm sóc người cao tuổi”, “kết hợp hiệu quả giữa các cơ sở y tế và các cơ sở chăm sóc người cao tuổi”; “thúc đẩy mạnh mẽ sự tham gia của khu vực kinh tế tư nhân, huy động các nguồn lực xã hội trong công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân”.
Đồng thời, trong chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khoẻ, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035 tuy có dự án 4 về phát triển cơ sở trợ giúp xã hội, nhưng đại biểu chỉ ra, vẫn còn những điểm chưa thực sự tương thích với quy hoạch có liên quan và chủ trương xã hội hóa.
Đại biểu Trần Thị Hiền kiến nghị, trong điều kiện sau sắp xếp tổ chức bộ máy, ngành y tế đã được giao quản lý thống nhất hệ thống trợ giúp xã hội (trước đây thuộc Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội), thì cần xem xét, có chính sách ứng xử với cơ sở dưỡng lão thực hiện chức năng khám chữa bệnh, chăm sóc dài hạn, phục hồi chức năng cho người cao tuổi như là cơ sở y tế và được hưởng các chính sách đặc thù về đất đai, thuế, tài chính quy định tại Điều 5 dự thảo Nghị quyết về chính sách đột phá.
Theo đó, đề nghị bổ sung vào Điều 5 một khoản mới như sau “Cơ sở dưỡng lão thực hiện dịch vụ khám, chữa bệnh, phục hồi chức năng, chăm sóc dài hạn đối với người cao tuổi được hưởng các chính sách về đất đai, thuế, tài chính như đối với cơ sở y tế theo quy định tại Điều này”.
“Đây sẽ là giải pháp đột phá để cụ thể hóa chủ trương kết hợp hiệu quả giữa các cơ sở y tế và các cơ sở chăm sóc người cao tuổi mà Nghị quyết 72 đã đề ra”, nữ ĐBQH nhấn mạnh.
Đồng thời, bổ sung vào Tiểu dự án 4, Dự án 3, Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khoẻ, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035 về thích ứng với già hóa dân số và dân số già, đẩy mạnh chăm sóc sức khỏe người cao tuổitrongmột số hoạt động, đó là: nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế, chính sách đẩy mạnh thu hút nguồn lực xã hội phát triển mạnh cơ sở dưỡng lão, chăm sóc người cao tuổi; hoàn thiện tiêu chuẩn kỹ thuật đối với cơ sở dưỡng lão; thí điểm mô hình chăm sóc bán trú đối với người cao tuổi.
Phấn đấu hoàn thành việc tạo lập sổ sức khoẻ điện tử
Trong khi đó, ĐBQH Đặng Bích Ngọc (đoàn Phú Thọ) cho biết, theo dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ Nhân dân, bắt đầu từ năm 2026, người dân sẽ được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm 1 lần theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên. Như vậy, trước mắt, chúng ta tập trung khám sức khoẻ định kỳ theo nhóm đối tượng và có lộ trình ưu tiên theo thứ tự.
Đại biểu cho rằng, dự thảo Nghị quyết cần có quy định thật rõ ràng, cụ thể. Vì thực tế người dân đang rất mong chờ tất cả sẽ được thực hiện khám sức khỏe ít nhất 1 lần/năm. Điều này đặt ra yêu cầu phải có lộ trình chuẩn bị.
Hiện nay, mạng lưới y tế cơ sở tại các địa phương còn rất khó khăn, chưa đồng đều giữa các nơi, vùng, miền trong cả nước, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và vùng kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn. Các điều kiện về cơ sở vật chất chưa đáp ứng, máy móc, thiết bị hệ thống mạng, công nghệ thông tin để thực hiện hồ sơ sức khoẻ điện tử cho toàn bộ người dân là vô cùng khó khăn. Cùng với đó là sự thiếu hụt đội ngũ bác sĩ, nguồn nhân lực, những người có thể thực hiện được nhiệm vụ trong môi trường điện tử.
Từ thực tế khảo sát của Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Thọ, đại biểu cho biết, các trạm y tế xã, phường còn khó khăn về đội ngũ y, bác sĩ, cơ sở vật chất, trang thiết bị không đáp ứng yêu cầu khám bệnh. Có những máy móc thiết bị đã quá cũ, chỉ mang tính chất hình thức để bảo đảm các tiêu chí theo quy định mà không dùng được, không có bác sĩ sử dụng, do đó rất lãng phí, khó có thể đáp ứng được yêu cầu khám, chữa bệnh ban đầu cho người dân.
Từ đó, đại biểu đề nghị giao Chính phủ tiếp tục ban hành định mức chi, cơ chế phù hợp và có lộ trình thực hiện ưu tiên đầu tư về con người, cơ sở vật chất ở những nơi điều kiện khó khăn. Đồng thời, phải có được cơ chế phù hợp để thực hiện đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhân lực là y, bác sĩ người địa phương, nhất là những người đã gắn bó làm việc lâu năm. Đây là những người đã bám bản, bám làng, xác định sẽ gắn bó lâu dài với nhân dân.
Đại biểu cũng đề nghị dự thảo Nghị quyết nên quy định theo hướng, phấn đấu đến năm 2026 thực hiện và hoàn thành việc tạo lập sổ sức khoẻ điện tử cho toàn bộ người dân.
