“Tiền hậu bất nhất”
Ngày 11/7/2005, UBND tỉnh Long An ban hành Quyết định thu hồi 273ha đất để giao cho Công ty Hồng Phát triển khai dự án (giai đoạn I) Khu đô thị mới và Trường đua ngựa tiêu chuẩn quốc tế. Ngày 01/6/2007, CPL là công ty con của Công ty Chuang’s Consortium International Limited (Công ty Chuang’s) có trụ sở tại Hồng Kông và Hồng Phát ký “Thỏa thuận khung” xác định tổng số vốn đầu tư ban đầu cho dự án là 140 triệu USD. Hồng Phát và CPL dự định ký kết một Hợp đồng thành lập công ty liên doanh với vốn điều lệ 21,4 triệu USD, trong đó Hồng Phát góp 30% bằng giá trị quyền sử dụng đất (QSDĐ), CPL góp 70% bằng tiền mặt. CPL tạm ứng 15,6 triệu USD để trả cho các khoản chi phí đền bù, giải phóng mặt bằng, hoàn thành thủ tục cấp QSDĐ… Số tiền này được tính vào tiền góp vốn của CPL khi thành lập công ty liên doanh.
Tuy nhiên, sau đó hai bên xảy ra tranh chấp. Ngày 25/4/2013, Trung tâm Trọng tài quốc tế tại Việt Nam (viết tắt là VIAC) ra Phán quyết trọng tài số 29/12, buộc Công ty Hồng Phát tiếp tục thực hiện thỏa thuận khung. Cả hai bên cùng đóng phí trọng tài là 114.207,16 USD. Trong đó, CPL chịu 20%, Công ty Hồng Phát 80%. Do CPL đã đóng tạm ứng toàn bộ khoản phí cho VIAC, nên Công ty Hồng Phát phải trả lại cho CPL 91.365,73 USD.
Được biết, số lần ngăn chặn quyền sử dụng đất (QSDĐ) của Công ty Hồng Phát đã lên con số 4, đã gây rất nhiều khó khăn với chủ đầu tư dự án.
Trước đó, theo yêu cầu của CPL, Cục THADS tỉnh Long An ra lệnh ngăn chặn toàn bộ 13 Giấy chứng nhận QSDĐ với 232,66ha của Công ty Hồng Phát bằng Công văn số 525/CTHA do Chấp hành viên kí ngày 18/9/2017 dẫn đến khiếu nại gay gắt. Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình giao Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với UBND tỉnh Long An xem xét, xử lý các nội dung phản ánh, kiến nghị của Hồng Phát. Ngày 31/8/2018, Văn phòng Chính phủ có Văn bản số 8248/VPCP-V.I truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng thường trực Trương Hòa Bình: “Đồng ý về nguyên tắc hướng giải quyết của Bộ Tư pháp tại Văn bản 123/BC-BTP... Nếu có tranh chấp về góp vốn và bồi thường thiệt hại trong việc thực hiện thỏa thuận khung giữa 2 công ty, Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với Viện KSND tối cao, UBND tỉnh Long An hướng dẫn công ty khởi kiện ra tòa án nhân dân để giải quyết”.
Trước đó, ngày 4/6/2018, Bộ trưởng Bộ Tư pháp có văn bản 123/BC-BTP, nêu rõ: “Bộ Tư pháp sẽ chỉ đạo Tổng cục THADS yêu cầu Cục THADS Long An giải quyết việc thi hành án theo đúng quy định pháp luật, vì không có cơ sở để áp dụng biện pháp cưỡng chế kê biên tài sản theo Điều 71 Luật THADS”. Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình đã đồng ý về nguyên tắc hướng giải quyết của Bộ Tư pháp, thể hiện tại Văn bản số 8248/VPCP-V.I ngày 31/8/2018 của Văn phòng Chính phủ.
Ngày 26/11/2018, Tổng cục THADS có Văn bản số 4341/TCTHADS-NV1, khẳng định: “Theo quy định tại Khoản 4, Điều 69, Điều 71, Luật THADS, Cơ quan THADS không có căn cứ để cưỡng chế kê biên đối với 13 Giấy chứng nhận QSDĐ của Hồng Phát”.
Ngày 29/11/2018, Cục trưởng THADS tỉnh Long An Bùi Phú Hưng ký Văn bản số 493/BC-CTHADS, báo cáo Tổng cục THADS và các cơ quan chức năng, xác định: “Ngày 28/11/2018, Cục THADS tổ chức họp, mời các sở, ngành liên quan tham dự… Cuộc họp đi đến thống nhất “Chấp hành viên ban hành văn bản chấm dứt hiệu lực thi hành Công văn số 525/CTHA”. Ngày 29/11/2018, Chấp hành viên kí Văn bản số 682/CTHADS-NV hủy bỏ ngăn chặn”.
Trong khi Văn bản 682/CTHADS-NV vẫn còn nguyên giá trị pháp lý, chưa bị thu hồi thì Chấp hành viên lại ký Quyết định 07/QĐ-CTHADS tiếp tục ngăn chặn, phong tỏa 13 GCNQSDĐ của Hồng Phát.
Có dấu hiệu lạm quyền?
Liên quan tới vụ việc, ngày 7/1/2019, Cục THADS tỉnh Long An tổ chức buổi làm việc với sự tham dự họp có đại diện Ban Nội chính Tỉnh ủy Long An, Viện KSND tỉnh, Văn phòng UBND tỉnh, Công ty Hồng Phát, đại diện CPL Ông Cục trưởng Bùi Phú Hưng chủ trì buổi làm việc này.
Tại buổi làm việc, đại diện Ban Nội chính Tỉnh ủy Long An đưa ra ý kiến: Công ty Hồng Phát và CPL nên bàn bạc, thỏa thuận, hợp tác để thành lập Công ty liên doanh. Việc thi hành án luôn có sự quan tâm của Chính phủ và Tổng cục THADS, nếu có khó khăn thì Cục THADS báo cáo xin ý kiến chỉ đạo giải quyết. Đại diện Viện KSND tỉnh đề nghị Cục THADS tỉnh giải quyết khiếu nại của Công ty Hồng Phát theo thẩm quyền, báo cáo Tổng cục xin ý kiến chỉ đạo giải quyết. Khi có ý kiến của Tổng cục, Chấp hành viên tổ chức thi hành án theo quy định và báo cáo Viện Kiểm sát tỉnh để kiểm sát.
Đại diện Văn phòng UBND tỉnh Long An nhận định: Dự án kéo dài, việc ngăn chặn 13 Giấy chứng nhận QSDĐ gây nhiều thiệt hại đến Công ty Hồng Phát cũng như phát triển kinh tế của tỉnh và quyền lợi của nhân dân tại địa phương. UBND tỉnh đã tạo điều kiện để thành lập Công ty Liên doanh theo Phán quyết của Trọng tài nhưng phải trên sự tự nguyện. Cục THADS tỉnh giải quyết khiếu nại theo quy định.
Kết luận buổi làm việc, Cục trưởng Bùi Phú Hưng xác định Cục THADS tỉnh Long An sẽ có báo cáo Tổng cục THADS để xin ý kiến về nghiệp vụ.
Đại diện Công ty Hồng Phát, bà Thái Thị Hồng Hậu phản đối quan điểm của ông Bùi Phú Hưng: “Tại sao phải “xin ý kiến” trong khi Văn bản số 4341/TCTHADS-NV1 ngày 26/11/2018 đã thể hiện rõ chỉ đạo cũng như ý kiến nghiệp vụ của Tổng cục THADS. Văn bản này vẫn còn nguyên giá trị pháp lý. Lẽ ra Chấp hành viên phải đề xuất lãnh đạo Cục THADS tỉnh Long An báo cáo xin ý kiến Tổng cục THADS, sau khi có chỉ đạo cụ thể mới tiến hành các bước tiếp theo. Đằng này, Chấp hành viên một lần nữa lại “chiều theo” CPL, ra Quyết định 07/QĐ-CTHADS. Dấu hiệu lạm quyền của Chấp hành viên càng lộ rõ, đẩy Hồng Phát vào đường cùng, dẫn đến phá sản”.
Cũng theo đại diện Công ty Hồng Phát, Quyết định 07/QĐ-CTHADS lộ rõ dấu hiệu trái pháp luật, xâm phạm đến quyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp của Công ty Hồng Phát, đi ngược với chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tư pháp, Tổng cục THADS, Viện KSND Tối cao (Vụ 11)... Việc ngăn chặn này sẽ “bóp chết” Hồng Phát là chủ đầu tư duy nhất được pháp luật công nhận.
Một lần nữa, Công ty Hồng Phát khẳng định: Phán quyết Trọng tài số 29/12 không có nội dung nào nói về ngăn chặn tài sản của Hồng Phát. Phán quyết chỉ yêu Hồng Phát và CPL tiếp tục thực hiện Thoả thuận khung, tiến tới thành lập Công ty liên doanh. Theo ý kiến chỉ đạo của Tổng cục THADS cũng như Cục THADS tỉnh Long An, khi Công ty liên doanh đã được thành lập mà Hồng Phát không đưa 13 Giấy chứng nhận QSDĐ góp vào Công ty liên doanh thì mới áp dụng biện pháp cưỡng chế.
Báo Nhà báo & Công luận sẽ tiếp tục thông tin.
Dương Đông
