Lập hồ sơ khống, bồi thường sai đối tượng
Quá trình lập, thẩm định và phê duyệt phương án bồi thường đã bộc lộ sự buông lỏng quản lý, dẫn đến việc chi trả không đúng đối tượng và sai quy định pháp luật. Theo kết luận thanh tra, có tới 19 trường hợp được lập và phê duyệt phương án bồi thường về đất dù chưa xác định được chủ sử dụng hợp pháp.
Đáng chú ý, cơ quan chức năng đã duyệt bồi thường sai quy định cho 4 trường hợp nhận chuyển nhượng đất bằng giấy viết tay không đủ điều kiện tách thửa và 12 trường hợp khác chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính.
Điển hình cho việc áp giá bồi thường vô tội vạ là trường hợp nhà mồ của hộ gia đình bà Ng.Th.N.Th., việc xác định sai cấp công trình đã “thổi phồng” số tiền bồi thường cao hơn quy định tới 421.549.900 đồng. Bên cạnh đó, cơ quan chức năng còn bỏ qua thủ tục chỉnh lý biến động giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với 13 trường hợp có đất bị thu hồi.
Không dừng lại ở việc bồi thường đất và tài sản, chính sách hỗ trợ và tái định cư cũng bị thực hiện sai lệch. Có 43 trường hợp được nhận hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm trái quy định.
Các trường hợp này người đứng tên quyền sử dụng đất là cán bộ, công chức, viên chức, người hưởng lương hưu, nhưng cơ quan chức năng lại lách luật để xét hỗ trợ cho các thành viên khác trong gia đình hoặc xét khi chưa xác định rõ nghề nghiệp.
Tại khu vực tái định cư, 2 trường hợp được xét bố trí và giao đất có thu tiền sử dụng đất sai tiêu chuẩn, trong đó một trường hợp không đủ nhân khẩu (chỉ có 5 nhân khẩu nhưng được xét 2 nền) và một trường hợp vẫn còn đất ở khác tại địa phương.
Nhập nhèm hàng trăm triệu đồng tiền lãi vẫn kê khai thuế
Kết luận thanh tra cũng chỉ rõ hàng loạt vi phạm trong công tác quản lý tài chính tại Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh An Giang. Đơn vị này đã “ỉm” số tiền 143.051.268 đồng tiền lãi phát sinh từ việc gửi kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại các ngân hàng thay vì nộp vào ngân sách Nhà nước theo quy định. Đồng thời, Trung tâm tự ý trích tỷ lệ % trên phần kinh phí bồi thường tăng thêm sai quy định với số tiền lên đến 550.974.391 đồng.
Ngoài ra, Trung tâm còn bộc lộ những góc khuất khi hạch toán thiếu doanh thu 164.338.482 đồng và trốn tránh nghĩa vụ kê khai, nộp thuế giá trị gia tăng với số tiền 35.944.144 đồng.
Tại cấp cơ sở, số tiền 630.556.587 đồng kinh phí trích 17% phục vụ công tác tổ chức bồi thường đã được tạm ứng hiện đang do Phòng Kinh tế các xã Gò Quao, Vĩnh Phong quản lý nhưng vẫn chưa được quyết toán và bàn giao về Trung tâm theo đúng quy trình.
Kiến nghị thu hồi hơn 1 tỷ đồng, kiểm điểm hàng loạt cán bộ
Trước những vi phạm có hệ thống, Thanh tra tỉnh An Giang đã kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo xử lý nghiêm minh, thu hồi triệt để tài sản thất thoát. Theo đó, giao Trung tâm Phát triển quỹ đất phải thu hồi và nộp trả nguồn kinh phí dự án tổng số tiền 972.524.291 đồng (bao gồm khoản bồi thường nhà mồ sai quy định và tiền trích phần trăm trái phép).
Đơn vị này cũng phải nộp ngân sách Nhà nước 187.874.612 đồng (gồm tiền lãi ngân hàng, thuế GTGT, lệ phí trước bạ) và hạch toán bổ sung số doanh thu còn thiếu.
Đồng thời, UBND các xã Gò Quao, Vĩnh Phong phải lập tức bàn giao khoản tiền tạm ứng hơn 630 triệu đồng.
Về trách nhiệm nhân sự, Thanh tra kiến nghị các Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang tiến hành kiểm điểm rút kinh nghiệm đối với tập thể Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh và Trung tâm Kỹ thuật tài nguyên và môi trường.
Hàng loạt cá nhân từng giữ chức vụ quan trọng như Giám đốc, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất, Phó Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật tài nguyên và môi trường, cùng Chủ tịch, Phó Chủ tịch, Trưởng phòng chuyên môn tại các huyện Châu Thành, Gò Quao, Vĩnh Thuận (giai đoạn trước tháng 7/2025) bị kiến nghị kiểm điểm trách nhiệm, kiểm điểm rút kinh nghiệm sâu sắc.
Các sai phạm về cấp đất tái định cư, bồi thường hỗ trợ nghề nghiệp phải được rà soát và thu hồi nộp trả. Riêng với 19 trường hợp bồi thường khống chưa xác định chủ sở hữu, Trung tâm phải niêm yết công khai trong 30 ngày, quá thời hạn sẽ kết thúc việc chi trả bồi thường và xử lý theo quy định của pháp luật.
