Châu Âu đang phải gánh thêm chi phí năng lượng khổng lồ trong bối cảnh xung đột leo thang liên quan đến Iran. Phát biểu ngày thứ Hai tại một cuộc họp báo ở Berlin,
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết Liên minh châu Âu đã phải chi thêm khoảng 27 tỷ euro, tương đương 32 tỷ USD, cho nhập khẩu dầu và khí đốt kể từ khi nổ ra cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran.
Theo bà Ursula von der Leyen, châu Âu hiện đang đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng lớn thứ hai chỉ trong vòng 4 năm. Bà nhấn mạnh các quốc gia thành viên EU cần rút ra những bài học mang tính chiến lược từ tình hình hiện nay, khi các cú sốc địa chính trị tiếp tục tác động trực tiếp đến kinh tế và đời sống người dân.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu nhắc lại rằng vào năm 2022, nguồn cung khí đốt từ Nga bị gián đoạn nghiêm trọng sau khi Tổng thống Vladimir Putin cắt giảm xuất khẩu sang châu Âu.
Đến thời điểm hiện tại, tâm điểm rủi ro lại chuyển sang eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới, nơi đang chịu tác động trực tiếp từ căng thẳng quân sự liên quan đến Iran.
Theo bà, sự phụ thuộc nặng nề vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu đang khiến châu Âu dễ tổn thương hơn trước các biến động địa chính trị.
Từ thực tế này, bà Ursula von der Leyen cho rằng EU cần đẩy nhanh tiến trình giảm phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu, đặc biệt là dầu mỏ và khí đốt.
Giải pháp được nhấn mạnh là mở rộng mạnh mẽ sản xuất năng lượng tái tạo trong nội khối, đồng thời xem xét nghiêm túc các hướng đi mới trong lĩnh vực hạt nhân, bao gồm cả công nghệ lò phản ứng mô đun nhỏ nhằm đảm bảo nguồn cung ổn định và dài hạn.
Theo người đứng đầu Ủy ban châu Âu, mỗi kilowatt giờ điện được sản xuất ngay tại châu Âu không chỉ giúp ổn định nền kinh tế mà còn góp phần kiểm soát giá năng lượng, từ đó nâng cao khả năng tự chủ chiến lược của toàn khu vực.
Bà nhấn mạnh rằng an ninh năng lượng không còn là vấn đề riêng của ngành điện hay dầu khí, mà đã trở thành trụ cột quan trọng của an ninh kinh tế và chính trị châu Âu.
Việc chi thêm 27 tỷ euro cho nhập khẩu năng lượng cũng cho thấy tác động dây chuyền của xung đột Trung Đông đối với thị trường toàn cầu.
Giá dầu và khí đốt tăng cao không chỉ tạo áp lực lên ngân sách các quốc gia mà còn làm gia tăng lạm phát, chi phí sản xuất và sinh hoạt tại nhiều nền kinh tế châu Âu vốn đang trong giai đoạn phục hồi mong manh.
Trong bối cảnh đó, các chuyên gia cho rằng tuyên bố của bà Ursula von der Leyen là lời cảnh báo rõ ràng về sự cần thiết phải tái cấu trúc hệ thống năng lượng của châu Âu.
Việc đầu tư vào năng lượng tái tạo, hạ tầng lưu trữ, lưới điện thông minh và công nghệ hạt nhân thế hệ mới được xem là con đường dài hạn nhằm giảm thiểu rủi ro từ các điểm nóng địa chính trị như Trung Đông.
Cuộc khủng hoảng lần này một lần nữa cho thấy năng lượng không chỉ là câu chuyện kinh tế thuần túy, mà còn là yếu tố then chốt quyết định vị thế và khả năng tự chủ của châu Âu trong trật tự toàn cầu đang biến động mạnh.
