Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vừa đưa ra khuyến cáo Liên minh châu Âu (EU) không nên quá lạm dụng các khoản trợ cấp nhiên liệu, đồng thời nhấn mạnh rằng việc chấp nhận một mức chi phí thực tế sẽ giúp thúc đẩy giảm nhu cầu tiêu thụ thay vì gây áp lực lên ngân sách quốc gia.
Chia sẻ với hãng tin Reuters, ông Alfred Kammer, Giám đốc bộ phận châu Âu của IMF, cho biết: "Cơ chế giá cả giúp điều tiết nhu cầu và đưa cung - cầu trở lại trạng thái cân bằng. Tuy nhiên, nhiều biện pháp đang được thảo luận hiện nay lại làm suy yếu tín hiệu thị trường này".
Bài học từ cú sốc năng lượng Nga
Đại diện IMF đề xuất các chính phủ nên thực hiện hình thức chuyển tiền trực tiếp cho những hộ gia đình dễ bị tổn thương nhất thay vì hỗ trợ dàn trải.
Ông Kammer dẫn chứng, trong giai đoạn xảy ra cú sốc năng lượng từ Nga, chi phí tài khóa trung bình tại châu Âu chiếm khoảng 2,5% GDP. Đáng chú ý, có tới 70% đến 80% các biện pháp hỗ trợ thời điểm đó không đúng đối tượng.
"Nếu các khoản hỗ trợ được tập trung chính xác vào nhóm 40% hộ gia đình có thu nhập thấp nhất, chi phí ngân sách sẽ chỉ tiêu tốn khoảng 0,9% GDP", ông Kammer phân tích thêm.
Hiện nay, Liên minh châu Âu vẫn phụ thuộc nặng nề vào nguồn dầu mỏ và khí đốt nhập khẩu, đặc biệt là từ Trung Đông sau khi khối này thực hiện lệnh cấm vận dầu thô từ Nga.
Trong bối cảnh nhu cầu về hydrocarbon vẫn ở mức cao, những căng thẳng xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đang gây ra nhiều áp lực kinh tế cho khu vực châu Âu.
Nguy cơ từ sự hỗ trợ quá mức
Ủy ban châu Âu cũng đã đưa ra cảnh báo tới các quốc gia thành viên về việc tránh thực hiện các chính sách hỗ trợ tài chính quá hào phóng. Cơ quan này lo ngại cuộc khủng hoảng giá nhiên liệu có thể biến tướng thành một cuộc khủng hoảng tài khóa nghiêm trọng.
Trao đổi với tờ Financial Times vào tuần trước, Ủy viên năng lượng EU Dan Jørgensen nhấn mạnh đây là nỗ lực chung của toàn Ủy ban bởi những biến động trong một ngành kinh tế cụ thể hoàn toàn có thể lan rộng và ảnh hưởng đến toàn xã hội.
Trước bối cảnh khó khăn hiện tại, nhiều quốc gia thành viên EU đã chủ động cắt giảm thuế nhiên liệu để kìm giữ giá cả ở mức người dân có thể chi trả. Thậm chí, một số nước còn kêu gọi Brussels nới lỏng các quy định về trợ cấp nhà nước để đối phó với tình hình.
Tuy nhiên, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu cũng đưa ra lời cảnh báo riêng. Bà cho rằng các biện pháp hỗ trợ trên diện rộng và không có thời hạn kết thúc cụ thể có thể kích thích nhu cầu tiêu thụ nhiên liệu quá mức, từ đó trở thành tác nhân đẩy lạm phát lên cao hơn.