Diễn văn khai mạc của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn khẳng định, trải qua 80 năm phấn đấu trưởng thành, góp phần phát triển đất nước, đặc biệt trong 5 năm vừa qua, ngành Giáo dục đã đẩy mạnh triển khai thực hiện các nghị quyết của Đảng và hoàn thiện nhiều chính sách mới mang tính đột phá với nhiều nỗ lực, quyết tâm góp phần thi đua làm theo lời Bác.
Những tấm gương điển hình tiên tiến ngành Giáo dục là các tập thể, cá nhân có thành tích tiêu biểu, xuất sắc, được công nhận thông qua các phong trào thi đua yêu nước, có tác động tích cực, lan tỏa trong cộng đồng và xã hội.
Theo Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn, để có được thành tựu đó, trong suốt 80 năm qua, ngành Giáo dục luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, của toàn dân và được định hướng là đột phá chiến lược, quốc sách hàng đầu với nhiệm vụ quan trọng là phát triển con người, đào tạo nguồn nhân lực và bồi dưỡng nhân tài phục vụ cho sự phát triển đất nước.
Báo cáo kết quả phong trào thi đua yêu nước, công tác khen thưởng giai đoạn 2020 - 2025 và phương hướng, nhiệm vụ công tác thi đua, khen thưởng giai đoạn 2025 – 2030 của Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, hiện nay, toàn ngành Giáo dục hiện có khoảng 27 triệu học sinh, sinh viên, mạng lưới 62.839 cơ sở giáo dục và đào tạo phát triển rộng khắp cả nước.
Ngành Giáo dục đã đạt được nhiều kết quả nổi bật trong phổ cập, nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non. Tính đến tháng 8/2025, có 100% tỉnh, thành phố duy trì và đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học, trung học cơ sở, trong đó 64% tỉnh, thành phố được công nhận đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học mức độ 3.
Tỉ lệ kiên cố hóa trường học năm 2024 cấp mầm non đạt 84,7%, tiểu học đạt 86,5%, trung học cơ sở đạt 95,4%, trung học phổ thông đạt 97,3%.
Việc đổi mới hình thức, phương pháp thi, kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục và đào tạo được thực hiện ở tất cả các cấp học theo hướng phối hợp đánh giá quá trình với đánh giá tổng kết, tự đánh giá với đánh giá của nhà trường, gia đình, xã hội.
Hiện cả nước có 197 cơ sở giáo dục đại học và 11 trường cao đẳng sư phạm được công nhận đạt chuẩn chất lượng giáo dục theo tiêu chuẩn trong nước; 12 cơ sở giáo dục đại học được đánh giá ngoài theo tiêu chuẩn nước ngoài; 2.451 chương trình đào tạo được kiểm định theo tiêu chuẩn trong nước là và 670 chương trình đào tạo được kiểm định theo tiêu chuẩn nước ngoài…
Trong 5 năm qua, nhiều tập thể, cá nhân của ngành Giáo dục đã được: Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương các loại, phong tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân, Nhà giáo Ưu tú; Thủ tướng Chính phủ tặng Cờ thi đua của Chính phủ, Bằng khen...
Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch nước Lương Cường chỉ rõ trải qua 80 năm, kể từ khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời, giáo dục luôn đồng hành cùng nhân dân, dân tộc và lịch sử đất nước.
Với triết lý “một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”, ngay từ những ngày đầu lập quốc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định “chống giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm” là ba nhiệm vụ trọng tâm của Chính phủ và nhân dân, Bác đã đặt giáo dục ở vị trí đặc biệt trong chiến lược kiến thiết quốc gia.
Mãi mãi ghi nhớ, trân trọng, tri ân công lao của các nhà giáo lão thành; nhà giáo “chiến sĩ” đã anh dũng, hy sinh vì độc lập, tự do cho Tổ quốc; các thế hệ nhà giáo trên khắp mọi miền đất nước đã luôn tận tâm, tận lực cống hiến cả cuộc đời, hy sinh xương máu cho sự nghiệp giáo dục nước nhà, Chủ tịch nước nhấn mạnh, Đảng, Nhà nước đã và luôn đồng hành cùng các bậc cha mẹ, tạo điều kiện tốt nhất để học sinh, sinh viên - những người đang nối tiếp và phát huy truyền thống hiếu học của dân tộc, vì Việt Nam hùng cường và nhân văn trong tương lai.
Chủ tịch nước Lương Cường nêu rõ, kế thừa và phát huy kết quả to lớn phong trào thi đua yêu nước do Chủ tịch Hồ Chí Minh khởi xướng, những năm qua, phong trào thi đua yêu nước trong ngành Giáo dục đã có những bước phát triển mới.
Phong trào thi đua đã được mở rộng và đổi mới với nhiều nội dung thiết thực, tạo nên không khí thi đua trong toàn ngành, mang lại nhiều sáng kiến, mô hình hiệu quả.
Gần đây, phong trào “xây dựng trường học hạnh phúc-học sinh tích cực” đang trở thành xu hướng nhân văn, giúp mỗi trường học là nơi nuôi dưỡng trí tuệ và tâm hồn.
Chủ tịch nước Lương Cường khẳng định, Đại hội thi đua yêu nước của ngành giáo dục không chỉ là dịp để tôn vinh, mà còn là nguồn động viên tinh thần to lớn, khơi dậy niềm tin, lòng tự hào, khát vọng và ý trí vươn lên của mỗi thầy, cô giáo, của mỗi cán bộ, nhân viên trong ngành giáo dục và mỗi cháu học sinh, sinh viên. Đây còn là động lực để thi đua không chỉ là khẩu hiệu mà phải là hành động cụ thể, là tinh thần đổi mới, sáng tạo mỗi ngày.
Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chủ tịch nước ghi nhận, đánh giá cao và biểu dương hơn 300 điển hình tiên tiến đại diện cho hàng triệu nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục về dự buổi lễ; chúc mừng và tri ân các nhà giáo được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động, Chiến sĩ thi đua toàn quốc, Nhà giáo Nhân dân, Nhà giáo Ưu tú. Họ là những người luôn đi đầu trong các phong trào thi đua, tận tuỵ với nghề, yêu thương học trò, có tài năng sư phạm xuất sắc, được học trò, đồng nghiệp, nhân dân tin yêu và kính trọng.
Thẳng thắn, nhìn nhận đúng những khó khăn, hạn chế để tiếp tục vươn lên mạnh mẽ hơn, Chủ tịch nước Lương Cường lưu ý đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục là yêu cầu cấp thiết, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong tầm nhìn chiến lược phát triển đất nước, đòi hỏi sự kiên trì và quyết tâm “Vì sự nghiệp trăm năm trồng người”.
Với tinh thần đoàn kết, sáng tạo, đổi mới, Chủ tịch nước Lương Cường đề nghị ngành Giáo dục tiếp tục quán triệt sâu sắc đường lối, chủ trương, quan điểm của Đảng, tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục - đào tạo và mới nhất là Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; tập trung hoàn thiện các quy định pháp luật để kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn, nút thắt về thể chế, cơ chế, chính sách; thúc đẩy đổi mới sáng tạo và kiến tạo phát triển giáo dục và đào tạo.
Ngành Giáo dục cần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực, tăng cường tự chủ, tự chịu trách nhiệm của cơ sở giáo dục gắn với kiểm tra, giám sát hiệu quả; xây dựng hệ thống giáo dục mở, liên thông, thúc đẩy học tập suốt đời và xây dựng xã hội học tập.
Chủ tịch nước Lương Cường yêu cầu triển khai có hiệu quả Luật Nhà giáo, xây dựng chính sách phù hợp để huy động được người giỏi ngoài lực lượng nhà giáo tham gia giảng dạy, huấn luyện trong các cơ sở giáo dục; kiên trì xây dựng văn hoá học đường, văn hoá chất lượng, thực học, thực nghiệp gắn với trách nhiệm nêu gương của đội ngũ nhà giáo.
Nhấn mạnh cần tăng cường giáo dục toàn diện đức, trí, thể, mỹ, hình thành hệ giá trị con người Việt Nam thời đại mới, Chủ tịch nước Lương Cường lưu ý điều quan trọng đầu tiên trong giáo dục đó là giáo dục về đạo đức, trồng người phải bắt đầu từ nhân cách, sau đó mới tới giáo dục về kiến thức và kỹ năng.
Trong đó cần phân định rõ vai trò, trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong giáo dục đạo đức, nhân cách và hệ giá trị chuẩn mực con người Việt Nam; đề cao trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước, các cấp uỷ đảng, chính quyền địa phương.
Theo Chủ tịch nước Lương Cường, cần đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, phổ cập và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong giáo dục và đào tạo; phát triển hệ thống thông tin giáo dục và nhân lực quốc gia, kết nối liên thông với hệ thống thông tin thị trường lao động, việc làm và tích hợp thông tin khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo của các cơ sở giáo dục.
Hiện đại hóa giáo dục nghề nghiệp, tạo đột phá phát triển nguồn nhân lực có kỹ năng nghề cao; sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp bảo đảm tinh gọn, hiệu quả, đạt chuẩn quốc gia và vươn tầm quốc tế.
Chủ tịch nước Lương Cường yêu cầu hiện đại hóa và nâng tầm giáo dục đại học, tạo đột phá phát triển nhân lực trình độ cao và nhân tài, dẫn dắt nghiên cứu, đổi mới sáng tạo. Triển khai sắp xếp, tái cấu trúc cơ sở giáo dục đại học; sáp nhập, giải thể cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn; kiên quyết xóa bỏ cấp trung gian, bảo đảm quản trị tinh gọn, thống nhất, hiệu quả.
Đầu tư hiện đại hóa hạ tầng kỹ thuật, mở rộng không gian phát triển để cơ sở giáo dục đại học hoạt động hiệu quả; đổi mới mạnh mẽ chương trình đào tạo theo chuẩn quốc tế; gắn kết hoạt động đào tạo với nghiên cứu, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia.
Đề cập tới vấn đề đẩy mạnh hợp tác và hội nhập quốc tế sâu rộng trong giáo dục và đào tạo, Chủ tịch nước Lương Cường cho rằng cần thúc đẩy đàm phán, ký kết các thoả thuận, hiệp định về hợp tác giáo dục, đào tạo, khoa học, công nghệ; chủ động tham gia các tổ chức bảo đảm chất lượng, phát triển giáo dục quốc tế.
Chủ tịch nước Lương Cường đề nghị ngành Giáo dục tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện hiệu quả Chỉ thị số 41, ngày 26/2/2024 của Bộ Chính trị, về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thi đua, khen thưởng trong tình hình mới; để công tác thi đua, khen thưởng thực sự là động lực to lớn, thúc đẩy hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị của cơ quan, đơn vị, góp phần nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả giáo dục - đào tạo, phấn đấu đạt mục tiêu Việt Nam có hệ thống giáo dục quốc dân hiện đại, công bằng và chất lượng, đứng vào nhóm 20 quốc gia hàng đầu thế giới vào năm 2045.
Chủ tịch nước Lương Cường cũng nhắn nhủ các cháu học sinh, sinh viên hãy tiếp tục phát huy truyền thống hiếu học của dân tộc, nỗ lực phấn đấu học tập, rèn luyện trở thành chủ nhân tương lai, xây dựng đất nước Việt Nam giàu mạnh, thịnh vượng, hạnh phúc và trường tồn.
